I SA/Wa 211/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant starszy referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi K. R., D. R. i S. R. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt I SAB/Wa 405/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3 000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz K. R., D. R. i S. R. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. R., S. R. oraz D. R. - reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika - skargą z dnia 25 sierpnia 2016 r. sprecyzowaną pismem z dnia 23 stycznia 2017 r., wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 405/14. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 25 lutego 2003 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], oznaczoną nr hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Jednocześnie Sąd stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa, a także wymierzył organowi grzywnę w wysokości 2 000 złotych. W uzasadnieniu ww. skargi wskazano, że Prezydent nie wykonał wyroku, pomimo wezwania do jego wykonania pismem z dnia 28 października 2015 r. W związku z powyższym skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w wysokości 20 000 zł, przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej w wysokości po 10 000 zł oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie oraz wskazał, że pismem z dnia 3 marca 2017 r. strona postępowania administracyjnego została poinformowana o przyczynach zwłoki w wykonaniu wyroku z dnia 21 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest częściowo uzasadniona, co skutkuje wymierzeniem Prezydentowi [...] grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 405/14 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku złożonego przez S. R., K. R. i D. R. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...], ozn. nr hip. [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 21 października 2014 r. wpłynęły do organu w dniu 11 marca 2015 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu sprawy nie załatwił a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie (który upływał w dniu 11 maja 2015 r.), to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych – w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję, spełni grzywna w wysokości 3 000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny. Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia okoliczność, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął skutecznych kroków zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo wyraźnych zaleceń Sądu jak i wezwania skarżących do wykonania wyroku. Prezydent [...] trzykrotnie informował stronę, że przeszkodą w zakończeniu sprawy jest duża ilość spraw oczekujących na zlecenie operatu szacunkowego oraz wyznaczał termin jej zakończenia, kolejno na dzień: 30 września 2015 r., 30 czerwca 2016 r. i 31 stycznia 2017 r. Żaden z terminów nie został dochowany. Natomiast, Sąd nie dostrzega obecnie potrzeby wymierzenia organowi dodatkowej sankcji w postaci przyznania na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. W ocenie Sądu, jest to bowiem dodatkowy środek o charakterze dyscyplinująco-represyjnym, który powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Z tego względu formułowane w tym względzie żądanie skargi nie mogło zostać uwzględnione, a co za tym idzie skarga w tej części podlega oddaleniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania zawartych w punkcie 4 sentencji wyroku orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm).