I SA/Wa 2110/13

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 14 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia odmówić J. J. przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. W następstwie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł J. J. wnioskiem z dnia [...] września 2013 r., złożonym na urzędowym formularzu zwrócił się o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący wyjaśnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...]. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne wypłacane wnioskodawcy w wysokości [...] zł oraz świadczenia emerytalne wypłacane jego [...] w wysokości [...] zł. Łącznie zatem dochód rodziny to kwota [...] zł. Uzasadniając wniosek J. J. wyjaśnił, że z uzyskiwanego dochodu potrącane są zobowiązania [...]. Jego [...] przeszła poważne operacje i wymaga stałego leczenia, a lekarstwa są drogie. Wnioskodawca wskazał również, że on i [...] mieszkają w domu w którym współwłaścicielami są [...] i [...], jednak samodzielnie opłacają [...], [...], [...] i [...] domu. W związku z wątpliwościami dotyczącymi sytuacji majątkowej skarżącego referendarz sądowy zwrócił się do J. J. i nadesłanie dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków na leczenie oraz wskazania wysokości wydatków na utrzymanie. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia [...] września 2013 r., wyjaśnił, że jego miesięczne wydatki na leczenie oscylują w kwocie [...] – [...] zł. Koszty miesięcznego utrzymania to [...] zł ([...]), [...] zł ([...]), [...] zł ([...]), [...] zł (odpady [...]). Ponadto wyjaśnił, że ponosi wydatki w sezonie grzewczym na zakup [...] w wysokości około [...] zł oraz na zakup [...] w wysokości około [...] zł. J. J. wyjaśnił również, że miesięcznie musi odłożyć ponad [...] zł, pozostałą kwotę przeznacza na zakup środków [...] i higieny [...]. Wskazać również należy, że z treści oświadczenia wynika, że wnioskodawca nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Stosownie do treści przepisu art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawcy należało stwierdzić, że nie daje ona podstaw do uwzględnienia złożonego przez niego wniosku. W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zasadniczym składnikiem kosztów na obecnym etapie postępowania sądowego jest wpis od skargi w wysokości [...] zł. Wysokość pozostałych kosztów sądowych, jest zdecydowanie niższa od kwoty wpisu od skargi (np. kwota opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – może wynieść odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł). Ponadto obowiązek uiszczenia kosztów jest rozłożony w czasie i zależny będzie od przebiegu sprawy. W ocenie referendarza sądowego nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, oraz ujawnionych obciążeń finansowych (kosztów zakupu [...], kosztów utrzymania łącznie jest to kwota około [...] zł miesięcznie plus kwota [...] zł, którą skarżący musi dodatkowo odłożyć) brak jest obiektywnych podstaw do przyjęcia, że przy ujawnionym łącznym miesięcznym dochodzie –- [...] zł. J. J. nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych z których, jak wskazano już wcześniej, kwota wpisu jest najwyższa. W ocenie referendarza po odliczeniu wykazanych "sztywnych" wydatków skarżący nadal w budżecie domowym dysponuje kwotą, która powinna wystarczyć na opłacenie kosztów sądowych. Nie można więc uznać, że z tej kwoty nie jest on w stanie samodzielnie ich opłacić. Referendarz sądowy uważa również, że uzyskiwany miesięczny dochód wystarczy na opłacenie kosztów ustanowienia w sprawie profesjonalnego pełnomocnika, tym bardziej, że jego ustanowienie w sprawie na etapie postępowania prowadzonego przed sądem pierwszej instancji do czasu wydania wyroku nie jest obowiązkowe. Na marginesie należy również wspomnieć, że instytucja prawa pomocy z założenia ma gwarantować pomoc finansową ze strony Państwa dla osób, które pozostają w szczególnie trudnej sytuacji majątkowej. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że zarówno wnioskodawca jak i jego [...] mają zabezpieczone potrzeby bytowe, jak również dysponują regularnymi środkami z tytułu wypłacanych im emerytur. Nie mogą więc obiektywnie zostać uznani za osoby ubogie. Powyższe zadecydowało zatem o odmowie przyznania prawa pomocy w żądanym przez stronę zakresie. Mając na uwadze dokonane ustalenia na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.