I SA/Wa 2110/13

WyrokWSA w Warszawie2014-12-04

Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Anna Wesołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa, wydana na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r., mogła zostać uznana za nieważną z powodu rzekomego braku spełnienia przesłanki niskiego poziomu produkcji rolnej, mimo istnienia protokołu lustracyjnego wskazującego na spełnienie tej przesłanki?
Ratio decidendi
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma charakter nadzwyczajny i polega na weryfikacji legalności decyzji w świetle stanu prawnego i faktycznego z daty jej wydania. Organ prowadzący postępowanie nieważnościowe nie jest władny do ponownego merytorycznego rozpatrywania sprawy ani do przeprowadzania nowych dowodów, które podważałyby ustalenia organu pierwotnego. W niniejszej sprawie, istnienie protokołu lustracyjnego z 1977 r. wskazującego na niski poziom produkcji rolnej, w połączeniu z wiekiem właścicielki, uzasadniało wydanie decyzji o przejęciu gospodarstwa na własność Państwa zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy z 1974 r., co wykluczało stwierdzenie nieważności tej decyzji.
Stan faktyczny
Następca prawny właścicielki gospodarstwa rolnego złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji z 1977 r. o przejęciu gospodarstwa na własność Państwa, argumentując, że gospodarstwo nie wykazywało niskiego poziomu produkcji. Organ administracji, opierając się na protokole lustracyjnym z 1977 r. i przepisach ustawy z 1974 r., uznał, że przesłanki do przejęcia gospodarstwa były spełnione. Po odmowie stwierdzenia nieważności przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, sprawa trafiła do WSA w Warszawie, który oddalił skargę, uznając, że decyzje o przejęciu gospodarstwa były zgodne z prawem.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Sędzia WSA Anna Wesołowska Protokolant starszy referent Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r., nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1977 r., nr [...]. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przedstawił następująco stan sprawy. Decyzją z dnia [...] maja 1977 r., nr [...] Naczelnik Miasta M. orzekł o przejęciu na własność Państwa gospodarstwa rolnego (bez zabudowań) o powierzchni [...] ha, położonego w M., składającego się z działek nr [...] i nr [...], stanowiącego w dacie przejęcia własność A. J. Decyzja wydana została w oparciu o art. 9 ust. 2 oraz art. 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118). Wskutek wniesionego od w/w decyzji odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 1977 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 1977 r. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności powołanych wyżej rozstrzygnięć wystąpił następca prawny dawnej właścicielki gospodarstwa – J. J. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1977 r. W decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r. Minister wskazał, iż obydwie przesłanki, o których mowa w art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. (tj. przesłanka dotycząca wieku rolnika oraz przesłanka niskiego poziomu produkcji w przejmowanym gospodarstwie) zostały w sprawie zakończonej decyzją Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. spełnione. Minister podniósł, iż A. J. (tj. właścicielka gospodarstwa) liczyła w dniu wydania zakwestionowanej decyzji 70 lat (jednoznacznie wskazuje na to treść aktu własności ziemi z dnia [...] grudnia 1976 r., nr [...], z którego wynika, że A. J. urodziła się w dniu [...] czerwca 1906 r.). Odnosząc się z kolei do przesłanki niskiego poziomu produkcji Minister wskazał w pierwszej kolejności, iż pojęcie to nie zostało zdefiniowane na gruncie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. Z tego względu możliwe było posiłkowe stosowanie w tym zakresie przepisów rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58), które w § 1 ust. 1 precyzowało pojęcie niskiego poziomu produkcji w gospodarstwie rolnym. Zgodnie z tym przepisem gospodarstwo rolne uznawało się za wykazujące niski poziom produkcji wskutek zaniedbania, a w szczególności wskutek niekorzystania ze środków wpływających na wzrost produkcji rolniczej (nieodnawiania nasion zbóż i sadzeniaków, niestosowania nawozów mineralnych oraz środków ochrony roślin, nieprzeprowadzania konserwacji urządzeń melioracyjnych itp.), jeżeli w ciągu ostatnich trzech lat nie wszystkie grunty orne były rolniczo wykorzystane lub plony czterech zbóż i ziemniaków były niższe co najmniej o 1/3 od przeciętnych plonów osiąganych w danej wsi na podobnych glebach, a przy tym obsada bydła, trzody chlewnej i owiec wynosiła łącznie na 1 ha użytków rolnych mniej niż 0,4 sztuki przeliczeniowej. Wychodząc z powyższych założeń Minister stanął na stanowisku, iż w odniesieniu do gospodarstwa A. J. przesłanka niskiego poziomu produkcji została zrealizowana. Organ odwołał się w tym kontekście do treści zachowanego w aktach protokołu lustracyjnego z dnia 10 marca 1977 r., z którego wynikało, że przejmowane gospodarstwo wypełniało zarówno warunek określony w § 1 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r., jak również alternatywny warunek określony w § 1 ust. 1 pkt 2 i 3 tego aktu. Za spełnieniem pierwszego warunku przemawiały zawarte w protokole lustracyjnym informacje, w myśl których A. J. od około 10 lat nie zajmowała się uprawą wchodzącego w skład jej gospodarstwa gruntu. Grunt ten w części był użytkowany przez osobę trzecią, w części zaś był niezagospodarowany. Na spełnienie natomiast drugiego warunku wskazywały dane dotyczące obsady zwierząt oraz plonów uzyskiwanych w poszczególnych uprawach, z których wynikało, że w latach 1974, 1975, 1976 A. J. nie uzyskiwała w tym zakresie żadnych wyników w swoim gospodarstwie. Z powyższych względów - wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. - Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1977 r. uznając, że istniały przesłanki pozwalające na przejęcie na własność Państwa w oparciu o art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. przedmiotowego gospodarstwa. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy J. J. podniósł, iż wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dał wiarę informacjom zawartym w decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. Zdaniem wnioskodawcy, przed wydaniem rozstrzygnięcia Minister winien był w toku postępowania nieważnościowego przesłuchać świadków, którzy znają historię przejętego gospodarstwa. J. J. wskazał, iż wadliwość decyzji Naczelnika potwierdza fakt, że w dacie jej wydawania istniały dzieci oraz wnuki A. J., które zgodnie z prawem mogły to gospodarstwo przejąć. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...], podzielając w pełni argumentację organu I instancji, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...]. Minister w pierwszej kolejności zaznaczył, że postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. prowadzone było w ramach art. 156 § 1 Kpa. Oznacza to, że wskazane postępowanie miało charakter postępowania nadzwyczajnego, którego istota sprowadzała się do weryfikacji objętej nim decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1977 r. pod względem ich legalności w świetle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydawania kwestionowanych aktów. Postępowanie to nie miało natomiast charakteru postępowania merytorycznego, w którym organ administracji publicznej dokonywałby ponownej, całościowej analizy konkretnego przypadku, wchodząc niejako w miejsce organu I instancji. Mając powyższe na względzie organ odwoławczy stwierdził, że dokonując oceny legalności decyzji Naczelnika Miasta M. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] przez pryzmat przesłanek z art. 156 § 1 Kpa, należało oprzeć się na aktach zgromadzonych w toku postępowań zakończonych w/w decyzjami. Dokumenty wchodzące w skład tych akt (w szczególności protokół lustracyjny z dnia 10 marca 1977 r.) pozwalały - w ocenie Ministra - na wydanie przez Naczelnika Miasta M. rozstrzygnięcia o treści zawartej w decyzji z dnia [...] maja 1977 r. W tym świetle uczynienie zadość wnioskowi J. J. i w konsekwencji przesłuchanie świadków na okoliczność, czy gospodarstwo A. J. wykazywało w rzeczywistości niski poziom produkcji, stanowiłoby wyjście przez Ministra poza ramy postępowania nieważnościowego i faktyczne zastąpienie organów merytorycznych (tj. Naczelnika Miasta M. i Wojewody [...]) w zakresie gromadzenia materiału dowodowego. Takie działanie mogłoby znaleźć uzasadnienie tylko w jednej sytuacji - a mianowicie gdyby ze zgromadzonej dokumentacji jednoznacznie wynikało, że organy prowadzące pierwotne postępowanie w przedmiocie przejęcia na własność Państwa gospodarstwa A.J. nie poczyniły w zakresie przesłanki niskiego poziomu produkcji żadnych ustaleń. W omawianej sprawie jednak, z uwagi na treść zachowanych akt, powyższa sytuacja nie zachodziła. W ocenie Ministra na aprobatę nie zasługiwał również drugi argument zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, który sprowadzał się do kwestionowania decyzji Naczelnika z uwagi na istnienie w dacie jej wydania dzieci oraz wnuków A. J., które zgodnie z prawem mogły przejąć jej gospodarstwo rolne. W tym kontekście organ wskazał, iż ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne, której art. 9 ust. 2 stanowił podstawę prawną w/w decyzji Naczelnika, nie przewidywała instytucji przekazania gospodarstwa rolnego następcy rolnika (do czego - jak się wydaje - nawiązuje J.J.). Instytucja ta wprowadzona została dopiero ustawą z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), który to akt wszedł w życie dopiero w dniu 1 stycznia 1978 r. Zdaniem Ministra, zebrane materiały nie pozwalały na uznanie, aby w niniejszej sprawie wystąpiła któraś z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, określonych w art. 156 § 1 Kpa. W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] czerwca 2013 r. J. J. podniósł, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi oparł się jedynie na decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. oraz utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1977 r. Dodał, że w jego ocenie przejęte gospodarstwo rolne nigdy nie wykazywało niskiego poziomu produkcji i że było w dobrym stanie. Skarżący wyjaśnił, że wszyscy członkowie rodziny uprawiali ziemię, która co roku była obsiewana trzema gatunkami zbóż. J. J. zaznaczył, że jego babcia nigdy nie zgodziła się z decyzją Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. i jej nie podpisała. Z tytułu przejęcia gospodarstwa nie brała też żadnych korzyści materialnych. Skarżący dodał, że obecnie odebrane jego rodzinie gospodarstwo leży odłogiem. W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko dotychczas prezentowane w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W oparciu o powyższe kryteria Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak i decyzja organu I instancji nie naruszają prawa. Należy mieć na względzie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie toczyło się w trybie nadzwyczajnym - stwierdzenia nieważności, określonym w art. 156 § 1 Kpa. W tym trybie organ nie prowadzi "od nowa" postępowania administracyjnego, ale jedynie kontroluje, czy decyzja nie pozostaje w oczywistej sprzeczności z ówcześnie obowiązującym prawem i jednocześnie ocenia, czy ustalenia poczynione uprzednio przez organ nie pozostają w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym. Dokonując takiej oceny, organ orzekający jest obowiązany ustalić zarówno stan faktyczny, jak i stan prawny z daty wydania decyzji, w stosunku do której toczy się postępowanie o stwierdzenie nieważności. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrzenie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 Kpa, czyli, że w postępowaniu tym organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. Organ nadzoru działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać merytorycznie. Przepis art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. mówi o rażącym naruszeniu prawa, a więc zarówno prawa materialnego jak i procesowego. W dotychczasowym orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że rażące naruszenie prawa materialnego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa zachodzi jedynie wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu (normą prawną), a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie. Przypisanie decyzji wady nieważności w przypadku naruszenia przepisów proceduralnych ma miejsce wyjątkowo i dopuszczalne jest wyłącznie, gdy naruszenie ma charakter rażący i pozostaje w związku z ostatecznym rozstrzygnięciem sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1212/06, LEX nr 377245). Za rażące naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności przepisów regulujących postępowanie dowodowe, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji, można uznać jedynie wydanie decyzji bez uprzedniego przeprowadzenia jakichkolwiek dowodów, niezbędnych dla wyjaśnienia istoty sprawy, czy też wydania decyzji bez przeprowadzenia dowodów obligatoryjnych w danej sprawie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 694/12.LEX nr 1285281). Organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygnięcia sprawy co do meritum. W postępowaniu dowodowym organ zasadniczo dokonuje oceny weryfikowanej decyzji przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby podważyć dokonane ustalenia faktyczne. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności muszą tkwić w samej decyzji, a wyjątkowo w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania. W ocenie Sądu, w realiach niniejszej sprawy, zarzuty podnoszone przez skarżącego nie podważyły prawidłowości dokonanych przez organ administracji publicznej ustaleń faktycznych i oceny prawnej. Oceniając decyzję Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1977 r. pod kątem prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego i procesowego Sąd doszedł do przekonania, że prawidłowo Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi stwierdził, iż w/w rozstrzygnięcia nie naruszają prawa w stopniu, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Podstawę prawną decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118), a ściślej art. 31 tej ustawy, zgodnie z którym przejęcie nieruchomości następuje na podstawie decyzji naczelnika gminy oraz art. 9 ust. 2 ustawy który stanowił, iż gospodarstwo rolne obejmujące co najmniej 2 ha gruntów rolnych i leśnych mogło być przejęte z urzędu na własność Państwa za rentę, jeżeli wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów. Mając zatem na względzie, że warunkiem przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnej w trybie określonym w art. 9 ust. 2 ustawy z 1974 r. były dwie przesłanki: osiągnięcie odpowiedniego wieku przez rolnika i niski poziom produkcji rolnej w gospodarstwie, organ nadzoru prowadząc postępowanie na zasadach określonych w art. 156 Kpa badał, czy wydając decyzję o przejęciu gospodarstwa rolnego stanowiącego własność A. J., organ stopnia podstawowego ustalił i udokumentował w sposób należyty spełnienie tych przesłanek. Okolicznością niesporną i znajdującą oparcie w dokumentach zgromadzonych w aktach sprawy jest to, że w chwili wydania kontrolowanej decyzji była właścicielka gospodarstwa rolnego przekroczyła wiek, o którym mowa w art. 9 ust. 2 powołanej ustawy. Miała bowiem wówczas 70 lat. Istotą sporu jest natomiast to, czy jej gospodarstwo rolne wykazywało niski poziom produkcji rolnej. Jak trafnie podniósł organ nadzoru ustawa o przekazywaniu gruntów rolnych na własność Państwa za rentę i spłaty pieniężne nie zawierała definicji legalnej "niskiego poziomu produkcji rolnej". Nie definiowały tego wyrażenia także wydane do tej ustawy akty wykonawcze. Z tego względu ocenę niskiej produktywności gospodarstwa rolnego formułowano przez pryzmat regulacji zawartej w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczenia gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbań i w sprawie ustalenia wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58), które to rozporządzenie - co należy podkreślić - stanowi akt wykonawczy do ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14). Z tego względu w sprawach rozstrzyganych na gruncie ustawy z dnia 29 maja 1974 r. mogło ono być i było stosowane jedynie posiłkowo. W myśl § 1 ust. 1 tego rozporządzenia za gospodarstwo rolne wykazujące niski poziom produkcji rolnej uznawało się takie gospodarstwa, w których w okresie trzech lat: 1) nie wszystkie grunty orne były rolniczo wykorzystywane lub 2) plony czterech zbóż i ziemniaków były niższe co najmniej o 1/3 od przeciętnych plonów osiąganych w danej wsi na podobnych glebach, a przy tym 3) obsada bydła, trzody chlewnej i owiec wynosi łącznie na 1 ha użytków rolnych mniej niż 0,4 sztuki przeliczeniowej, przyjmując: a) 1 sztukę bydła za jedną sztukę przeliczeniową, b) 1 sztukę trzody chlewnej za 0,2 sztuki przeliczeniowej, c) 1 sztukę owiec za 0,1 sztuki przeliczeniowej. Rozporządzenie to przewidywało jednocześnie lustrację gospodarstwa rolnego dokonywaną przez zespół w składzie 3 specjalistów (§ 2 ust. 2) i sporządzenie z niej protokołu, w którym na podstawie kryteriów określonych w rozporządzeniu, zespół wyrażał opinię, czy gospodarstwo kwalifikuje się do zaliczenia go do kategorii wykazującej niski poziom produkcji wskutek zaniedbania (§ 2 ust. 5). Jak wynika z akt niniejszej sprawy podstawą wydania kontrolowanej decyzji był protokół lustracji gospodarstwa rolnego stanowiącego własność A. J. sporządzony w dniu 10 marca 1977 r., z którego wynikało, że przejmowane gospodarstwo wypełniało zarówno warunek określony w § 1 ust. 1 pkt 1 w/w rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r., jak również alternatywny warunek określony w § 1 ust. 1 pkt 2 i 3 tego aktu. Za spełnieniem pierwszego warunku przemawiały zawarte w protokole lustracyjnym informacje, że A. J. od około 10 lat nie zajmowała się uprawą wchodzącego w skład jej gospodarstwa gruntu. Grunt ten w części był użytkowany przez osobę trzecią (M. G.), w części zaś był niezagospodarowany. Na spełnienie natomiast drugiego warunku wskazywały dane dotyczące obsady zwierząt (brak bydła, trzody chlewnej, owiec) oraz plonów uzyskiwanych w poszczególnych uprawach, z których wynikało, że w latach 1974, 1975, 1976 A. J. nie uzyskiwała w tym zakresie żadnych wyników w swoim gospodarstwie. Wyłącznym źródłem utrzymania A.J. była pomoc córki przebywającej za granicą. Z treści uzasadnienia analizowanej decyzji jednoznacznie wynika, że organ przed jej wydaniem prawidłowo ustalił, że produkcja w wymienionym gospodarstwie była poniżej średniej we wsi. Z tych względów twierdzenia skarżącego, jakoby przejęte gospodarstwo rolne było w dobrym stanie, a ziemia uprawiana i systematycznie zasiewana nie znajdują potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut, jakoby była właścicielka nie otrzymała z tytułu przejęcia gospodarstwa rolnego żadnych korzyści materialnych. Z akt sprawy wynika bowiem, że w dniu 5 sierpnia 1977 r. złożony został wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o przyznanie A. J. renty w zamian za przekazanie gospodarstwa rolnego. ZUS uwzględnił wniosek i decyzją z dnia [...] sierpnia 1977 r. przyznał A. J. świadczenie w wysokości [...] zł miesięcznie. Na stanowisko Ministra wyrażone w zaskarżonej decyzji z dnia [...] czerwca 2013 r. nie może wywrzeć wpływu podniesiona w skardze kwestia późniejszego odłogowania przejętych od A. J. gruntów. Jest to bowiem kwestia pozaprawna, pozbawiona znaczenia w kontekście prowadzonego postępowania. Reasumując, w ocenie Sądu, przejęcie na własność Państwa gospodarstwa rolnego położonego w M., składającego się z działek nr [...] i [...], stanowiącego w dacie przejęcia własność A. J., nastąpiło zgodnie z prawem. Tym samym brak było podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie określonym w art. 156 § 1 Kpa wydanych w tym przedmiocie decyzji Naczelnika Miasta M. z dnia [...] maja 1977 r. oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 1977 r., co z kolei oznacza, że zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2013 r. oraz utrzymana przez nią w mocy decyzja tego organu z dnia [...] kwietnia 2012 r. odmawiająca stwierdzenia nieważności w/w rozstrzygnięć nie naruszają prawa. Mając powyższe na względzie Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło