I SA/Wa 2110/14

Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 27 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy wniosku H. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata ze skargi H. P., D. G. i W. C. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia 1. przyznać H. P. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...]. 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania H. P. prawa pomocy. W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty H. P. skierowała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni wykazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem. Źródłem utrzymania rodziny są świadczenia emerytalne skarżącej w wysokości [...] zł oraz jej męża w kwocie [...] zł. Ponadto oświadczyła, że nie posiada majątku z wyjątkiem mieszkania o powierzchni [...] m2. H. P. dodała, że ona i mąż przewlekle chorują. Na wezwanie referendarza sądowego do nadesłania dodatkowych dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków na leczenie i zakup leków i utrzymanie domu lub oświadczenia w jakiej wysokości wnioskodawczyni ponosi ww. wydatki wnioskodawczyni wyjaśniła, że ponosi następujące wydatki: [...] zł opłacenie prądu, [...] zł opłacenie gazu, [...] zł opłacenie Internetu, [...] zł opłacenie telefonu, [...] z opłacenie podatku od nieruchomości raz na kwartał, [...] zł opłacenie wody, [...] zł śmieci, [...] zł – opłacenie opału, [...] zł opłacenie prasy, [...] zł opłaceni lekarstw, [...] zł opłacenie wizyt lekarskich, [...] zł opłacenie paliwa, [...] zł opłacenie żywności, [...] zł opłacenie papierosów i [...] zł opłacenie środków czystości i kosmetyków. Rozpoznając wniosek na wstępnie należy zauważyć, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Dokonując oceny sytuacji majątkowej H. P. i jej męża stwierdzić należało, że daje ona podstawy do częściowego uwzględnienia złożonego wniosku. Skarżąca utrzymuje się z emerytury w wysokości ok. [...] zł, niewątpliwie ogranicza to jej możliwości zarobkowania czy też pozyskania dodatkowego dochodu. Odliczając ujawnione obciążenia kredytowe i wydatki związane z codziennym utrzymaniem referendarz sądowy uznał, że W. P. wykazała, że spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w części zgłoszonego wniosku to jest w zakresie ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Z wykazanych dochodów nie byłaby ona w stanie samodzielnie opłacić kosztów z tym związanych. Jednocześnie brak jest przesłanek do zwolnienia skarżącej z kosztów. Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że prawo pomocy skierowane jest w pierwszej kolejności do osób, które w sposób od siebie niezależny, niezawiniony znalazły się w bardzo trudnej sytuacji materialnej. W sprawie niniejszej na obecnym etapie postępowania rozpoznanie skargi skarżącej jest uzależnione od uiszczenia wpisu sądowego w wysokości 200 zł. Kwestia poniesienia innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ łączna suma poniesionych w postępowaniu sądowym kosztów sądowych będzie zależna od przebiegu sprawy. Ponadto dolegliwość związaną z opłaceniem kosztów niewątpliwie zmniejsza to, że nie wymaga się jednorazowego opłacenia całości kosztów sądowych, ale ich uiszczenie jest rozłożone w czasie. W tej sytuacji nie można uznać, że skarżąca, która ma zabezpieczone potrzeby bytowe i zapewniony stały dochód, a ponadto gdy składnikiem budżetu domowego jest również dochód męża, jest w na tyle trudnej sytuacji majątkowej, że nie jest w stanie samodzielnie opłacić kosztów sądowych z których najwyższa to kwota 200 zł. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.