I SA/Wa 2113/04
WyrokWSA w Warszawie2005-02-14
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Irena Kamińska, Krystyna Kleiber
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy do nabycia z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wystarczające jest zaliczenie drogi do odpowiedniej kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r., czy też konieczne jest również udowodnienie władztwa Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nad tą nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r.?Ratio decidendi
Nabycie z mocy prawa własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., wymaga łącznego spełnienia dwóch przesłanek: zaliczenia nieruchomości do kategorii dróg publicznych przed 1 stycznia 1999 r. oraz faktycznego władztwa Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego nad tą nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Brak udokumentowania jednej z tych przesłanek, w szczególności władztwa, uzasadnia uchylenie decyzji stwierdzającej nabycie własności z mocy prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Zarządu Województwa na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nabycie z mocy prawa przez Województwo własności nieruchomości zajętej pod drogę wojewódzką. Wojewoda oparł się na art. 73 ust. 1 ustawy wprowadzającej reformę administracyjną, jednak Prezes Urzędu uznał, że brak jest dowodów na władztwo Województwa nad nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r. Zarząd Województwa w skardze podniósł, że wystarczające jest zaliczenie drogi do kategorii dróg wojewódzkich, a władztwo wynika z bieżącego utrzymania drogi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Irena Kamińska WSA Krystyna Kleiber Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Zarządu Województwa [...] na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia własności oddala skargę.
I SA/Wa 2113/04
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzję nr. [...] z dnia [...] lutego 2003r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzji Wojewody [...] [...] z dnia [...].12.2002r. stwierdzającą nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Województwo [...] własności nieruchomości położonej w W., przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha wydzielona z dziatki nr [...], zajętej pod drogę publiczną wojewódzką, stanowiącej własność K. i Z. H., zapisaną w księdze wieczystej KW nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 73 ust. 1 ustawy z dnia
13 października 1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. z 1998r. nr 133, poz. 872 z poźn. zm.) nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.
Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie wskazanego art. 73 ust. 1 uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia w dniu 31.12.1998r. powołanych przestanek.
Zgodnie z Uchwałą Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia1985r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 14.02.1986r. nr 3, poz. 16) oraz protokołem z posiedzenia komisji międzyresortowej w sprawie ustalenia przebiegu dróg krajowych przez miasta "prezydenckie" droga nr [...] była zaliczona do kategorii dróg krajowych.
Na podstawie Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia1998r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. z 1998r. nr 160, poz. 1071) zat. nr [...], droga nr [...] stalą się z dniem 1stycznia 1999r. drogą wojewódzką.
Jak wynika z księgi wieczystej KW nr [...] przedmiotowa nieruchomość w dniu 31 grudnia1998r. stanowiła własność K. i Z. H., nie była więc własnością Skarbu Państwa, ani jednostek samorządu terytorialnego.
W aktach sprawy brak jest jednak jakiegokolwiek dokumentu lub dowodu potwierdzającego władztwo Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego nad przedmiotową nieruchomością w dniu 31grudnia 1998r., co oznacza brak udokumentowania jednej z koniecznych, ustawowo określonych przesłanek do zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13.10.1998r. co uzasadnia zastosowanie art. 138 § 2 Kpa.
Na powyższa decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Zarząd Województwa [...]. W skardze wskazuje, że do wydania decyzji Wojewody potwierdzającej przejście z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości stanowiącej odcinek drogi wojewódzkiej nie jest konieczne przedłożenie dokumentów potwierdzających władztwo Województwa [...] w stosunku do takiej nieruchomości, skoro o władztwie świadczą czynności wykonywane w ramach bieżącego utrzymania drogi.
Ponadto podniesiono, że nieruchomość niniejsza stanowi odcinek drogi wojewódzkiej Nr [...] zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz.U. Nr 160, poz. 1071) i z mocy prawa z dniem l stycznia 1999r. stała się własnością Województwa [...]. Celem art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest wykreowanie na rzecz podmiotów publicznoprawnych prawa własności nieruchomości nie będących dotychczas ich własnością, lecz zajętych pod drogi publiczne. Dla wywołania zaś skutku rzeczowego względem określonego podmiotu publicznoprawnego (Skarbu Państwa, gminy, powiatu lub województwa samorządowego) w dniu l stycznia 1999r. znaczenie posiada jedynie fakt zaliczenia drogi do określonej kategorii dróg publicznych.
W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty podane w zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
przede wszystkim należy wyjaśnić, iż skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z poz. zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Na wstępie trzeba zauważyć , że Wojewoda przyjął za podstawę swej decyzji z [...] grudnia 2002 r. art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872), który, stanowi w ust. 1, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powołany przepis określa normatywne przesłanki, których łączne wystąpienie powoduje, że grunty nie stanowiące własności Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego stały się z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. ich własnością. Przesłanki te to władanie w dniu 31 grudnia 1998 r. przez Skarb Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego gruntami zajętymi pod drogi publiczne, nie stanowiącymi ich własności. Chcąc wyjaśnić pojęcie drogi publicznej należy odnieść się do ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838 z późn. zm.) Definicję drogi publicznej zawiera art. 1 tej ustawy. W rozumieniu tego przepisu za drogę publiczną może być uważana droga spełniająca dwa wymienione w tej normie warunki. Po pierwsze musi to być droga zaliczona na podstawie omawianej ustawy o drogach publicznych do jednej z kategorii dróg. Po drugie zaś z drogi tej może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.
Oznacza to, że zawarte w art. 73 ust. 1 cytowanej ustawy z 13 października 1998 r. sformułowanie "nieruchomości zajęte pod drogi publiczne" oznacza nieruchomości, na których urządzono drogę, które następnie zaliczono do odpowiedniej kategorii dróg publicznych, przy czym fakt ten musiał mieć miejsce przed 1 stycznia 1999 r. Droga [...] nr [...] w dniu 31 grudnia 1998r. należała do dróg krajowych co wynika z Uchwały Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia1985r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 14.02.1986r. nr 3, poz. 16) załącznik str. 5. Droga ta stała się drogą wojewódzką na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 grudnia 1998r. w sprawie ustalenia wykazu dróg krajowych i wojewódzkich (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) , które weszło w życie z dniem 1 stycznia 1999r. Skoro w dniu 31 grudnia droga nr [...] zaliczona była do kategorii dróg krajowych to jej zarządcą zgodnie z art. 19 ust.2 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych był Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad.
Zasadnie zatem organ drugiej instancji stwierdził, ze Wojewoda [...] nie ustalił prawidłowo kto sprawował władztwo nad drogą nr [...].
Sąd sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Dla oceny zatem zgodności z prawem decyzji jest wyłącznie to, czy organ odwoławczy miał dostateczną podstawę do wydania decyzji o charakterze kasacyjnym. W ocenie Sądu wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nieprawidłowości w ustaleniu stanu faktycznego, w pełni uzasadniały konieczność uchylenia tej decyzji i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło