I SA/Wa 2117/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Justyna Wtulich po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku E. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi E. S. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP postanawia I. przyznać E. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, II. odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w dniu 18 grudnia 2015 r. (data stempla biura podawczego) formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym E. S., zwany dalej wnioskodawcą, wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymuje się z dochodów uzyskiwanych z tytułu emerytur oraz przyznanego żonie dodatku pielęgnacyjnego o łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że jest osobą starszą ([...]lat) i schorowaną, zażywającą stale leki. Wnioskodawca podał, że oprócz mieszkania o powierzchni [...] m ² o wartości szacunkowej około [...] zł oraz gruntów rolnych o powierzchni [...] ha, które odziedziczył po rodzicach, nie posiada innych nieruchomości, zasobów pieniężnych, papierów wartościowych, wierzytelności, czy przedmiotów o wartości powyżej 5.000,00 zł. Wnioskodawca podał, że ponosi miesięcznie stałe wydatki związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości około [...] zł, opłat za media w wysokości [...] zł, koszty ubezpieczenia w wysokości [...] zł, koszty związane z leczeniem w wysokości [...] zł, oraz koszty utrzymania samochodu w wysokości [...] zł. Łącznie miesięczne wydatki wnioskodawcy wynoszą około [...] zł. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Podkreślić należy, że udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka –Medek, wyd. Zakamycze 2005, s. 594). Wskazać należy, iż prawo pomocy jest instytucją o charakterze wyjątkowym, która powinna stanowić przywilej dla osób, które muszą korzystać z ochrony prawnej przed sądem, a w przypadku ubogiego społeczeństwa, jakim jest społeczeństwo polskie, prawo pomocy powinno być udzielane przede wszystkim osobom bezrobotnym, samotnym, bez źródeł stałego dochodu (tak H Knysiak – Molczyk w "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz". pod redakcją prof. T. Wosia. Warszawa 2005 s. 631). Sprawą zainteresowanego jest natomiast wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że wnioskodawca nie znajduje się w żadnej ww. sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zarówno zwolnienie od kosztów sądowych, jak i ustanowienie adwokata z urzędu. Stwierdzono, że w sprawie zaistniały jedynie przesłanki uzasadniające przyznanie wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Oceniając sytuację finansową wnioskodawcy uznano, że przy wysokości środków finansowych jakimi dysponuje oraz przy ponoszonych wydatkach związanych z utrzymaniem mieszkania i leczeniem oraz bieżącymi potrzebami życia codziennego nie jest on w stanie ponieść kosztów związanych z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru, gdyż przekracza to jego obecne możliwości finansowe. Z tego względu, przyznano wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata z urzędu. Jednocześnie uznano, że sytuacja finansowa wnioskodawcy nie jest na tyle trudna, by nie był on w stanie ponieść kosztów związanych z zainicjowanym przez siebie postępowaniem sądowym. Po odjęciu od sumy uzyskiwanych dochodów tj. od kwoty [...] zł kwoty ponoszonych miesięcznie wydatków tj. ok. [...] zł wnioskodawcy pozostaje na bieżące potrzeby życia codziennego kwota w wysokości [...] zł. Oceniono zatem, że wnioskodawca będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie, które na obecnym etapie postępowania wynoszą [...] zł tytułem uiszczenia wpisu sądowego od skargi. Zaznaczyć należy, że ewentualne pozostałe koszty sądowe w sprawie w postaci opłaty kancelaryjnej w wysokości [...] zł za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, czy wpis sądowy od ewentualnej skargi kasacyjnej w wysokości [...] zł mogą w sprawie pojawić się na późniejszym etapie postępowania, bądź też nie wystąpić w ogóle, co też zależy od działań samego wnioskodawcy. Stwierdzono zatem, że wnioskodawca przy wysokości posiadanych środków finansowych będzie w stanie ponieść koszty sądowe samodzielnie. Podkreślić należy, że strona wnosząc skargę do Sądu winna liczyć się z koniecznością poniesienia kosztów sądowych w sprawie i zapewnić na ten cel odpowiednie środki finansowe poprzez ograniczenie niektórych wydatków nie będących niezbędnymi. Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § § 1 § 2 pkt 7 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.