I SA/Wa 2118/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2006 r. sprawy ze skargi A. C., S. C. i E. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Ministra Budownictwa na rzecz skarżących A. C., S. C. i E. K. a) solidarnie kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego b) kwoty po 240 (dwieście czterdzieści) złotych na rzecz każdego ze skarżących tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. I SA/Wa 2118/05 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2005 r. Minister Infrastruktury, po rozpatrzeniu wniosku A. C., S. C. i E. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1950 r., nr [...] o odebraniu prawa do dalszego prowadzenia remontu i przekazania nieruchomości położonej przy ul. [...] do naprawy Centralnemu Biuru Projektów Budownictwa Wiejskiego - Oddział w G., utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1950 r., nr [...], odebrano K. C. i A. D. prawo do dalszego prowadzenia remontu i przekazano nieruchomość do naprawy Centralnemu Biuru Projektów Budownictwa Wiejskiego - Oddział w G. Pismem z dnia 13 czerwca 2002 r. A. i S. C. (spadkobiercy K. C. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] stycznia 1993 r., sygn. akt [...]) wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1950 r. We wniosku podniesiono, że w dacie wydania przedmiotowej decyzji od ponad trzech lat obowiązywała już ustawa z dnia 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa (Dz. U. Nr 25, poz. 270) i to właśnie ten akt powinien być źródłem praw i obowiązków K. C. i A. D. w odniesieniu do odbudowanego przez nie budynku. Decyzją z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] Minister Infrastruktury odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w G. z dnia [...] sierpnia 1950 r. Pismem z dnia 9 czerwca 2005 r. A. C., S. C. i E. K. wystąpili z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005 r. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ nadzoru wskazał, że podstawą prawną wydania decyzji z [...] sierpnia 1950 r. było rozporządzenie ministrów: Odbudowy, Administracji Publicznej i Ziem Odzyskanych z dnia 27 stycznia 1948 r. wydanego w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości w sprawie naprawy budynków uszkodzonych w skutek wojny (Dz. U. Nr 5, poz. 39) oraz dekret z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny (Dz. U. z 1947 r., Nr 37, poz. 181). Zgodnie z § 11 powołanego wyżej rozporządzenia, odebranie prawa do przeprowadzenia bądź ukończenia naprawy budynku mogło nastąpić jeżeli nie podjęto bądź nie ukończono naprawy w terminie wyznaczonym, lub gdy naprawa prowadzona była opieszale przez to, że nie dotrzymane były wyznaczone terminy wykonywania prac lub ich przebieg nasuwał uzasadnione wątpliwości co do terminu ukończenia naprawy, albo nie były wykonywane żądania władzy budowlanej co do zabezpieczenia pokrycia kosztów naprawy budynku. W ocenie organu z akt archiwalnych przedmiotowej sprawy wynika, że naprawa budynku nie została ukończona w wyznaczonym terminie, a więc zaistniała przesłanka do odebrania prawa do ukończenia naprawy i przekazania budynku do naprawy Centralnemu Biuru Projektów Budownictwa Wiejskiego, zgodnie z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Minister Infrastruktury wskazał, że nie jest trafny argument podnoszony przez skarżących, że przedmiotowa decyzja została wydana bez podstawy prawnej, ponieważ w ówczesnym stanie prawnym obowiązywała również ustawa z dnia 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa (Dz. U. z 1947 r., Nr 52, poz. 270) i że przepisy tej ustawy miały zastosowanie do niniejszej sprawy. Wzajemna ocena realizacji przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny i przepisów ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa została w wyczerpujący sposób wyjaśniona w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 22 lutego 1996 r., sygn. akt III AZP 35/95 (opubl. OSNAPiUS 1996/16, poz. 217), na którą to uchwałę powołał się Minister Infrastruktury wydając decyzję z dnia [...] maja 2005 r. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w terminie złożyli A. C., S. C. i E. K. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji z dnia [...] maja 2005 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili: - naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 7 ust. 2 i 3 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o rozbiórce i naprawie budynków zniszczonych i uszkodzonych wskutek wojny w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 3 lipca 1947 r. o popieraniu budownictwa w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegające na przyjęciu, iż w procesie wydawania decyzji z [...] sierpnia 1950 r. właściwie zastosowano przepisy dekretu z 1945 r., - naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 i 8 kpa polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny, słuszny interes obywateli oraz zasadę zaufania do organów państwa oraz art. 77 kpa polegające na zaniechaniu zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Skarżący powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego z 22 lutego 1996 r. III AZP 35/95, której treść przytoczył organ w decyzji podnieśli, że stosowanie przepisów dekretu z 1945 r. możliwe było, ale jedynie wtedy, gdy nie kolidowało to z przepisami ustawy z 1947 r. W ocenie skarżących skoro procent zniszczeń spornego budynku został określony na 69 %, która to okoliczność nie była zresztą przedmiotem ustaleń w zaskarżonej decyzji, choć - zdaniem skarżących – ma niezwykle istotne znaczenie dla sprawy, to naprawę budowli należało traktować jako budowę nową w rozumieniu ustawy o popieraniu budownictwa, ze wszelkimi tego konsekwencjami. Skarżący zarzucili, że organ nadzoru nie zbadał, czy przy hipotecznym założeniu, iż rzeczywiście dekret z 1945 r. mógł być zastosowany, odebranie prawa prowadzenia dalszej naprawy nie zostało orzeczone z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 kpa), wyznaczając terminy doprowadzenia budynku do stanu używalności niemożliwe do dotrzymania. Ta okoliczność wymagała oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest w trzech płaszczyznach: kompetencyjnej (zbadanie, czy były podstawy do wydania zaskarżonego postanowienia), procesowej i materialnoprawnej (zbadania, czy organy wydając zaskarżona decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy). Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu administracyjnego. Stosownie do treści art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze późn. zm., dalej zwana "ppsa"), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd ma obowiązek dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nawet wówczas, gdy dany zarzut nie zostanie podniesiony w skardze. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów należy stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na określony przez organ nadzoru krąg uczestników postępowania wszczętego na wniosek z dnia 13 czerwca 2002 r. złożony przez A. C. i S. C. Celem ustalenia stanu prawnego nieruchomości, a przez to także kręgu osób mających interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa w uczestniczeniu w tym postępowaniu, organ nadzoru zwrócił się do Prezydenta Miasta G. Pismem z 3 lipca 2003 r., nr [...] Prezydent Miasta G. poinformował Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, że przedmiotowa nieruchomość obejmująca działkę [...] jest własnością Gminy Miasta G., a na działce znajduje się budynek mieszkalny oraz lokale użytkowe. Część lokali została przez gminę sprzedana. Nabywcy stali się współwłaścicielami części ułamkowej budynku oraz współużytkownikami wieczystymi w ułamkowej części działki. Pismo Prezydenta Miasta G. zawiera też informację o właścicielach sprzedanych lokali. W pkt 8 pisma wymienia się lokal użytkowy nr [...] sprzedany w dniu 17 grudnia 1997 r. aktem notarialnym nr [...] M., M. i R. K. Jednakże ze znajdującego się w aktach administracyjnych odpisu tego aktu notarialnego wynika, że w tej dacie i tym aktem, powyższy lokal został sprzedany małżonkom M. i L. W. Z kolei w punkcie 6 pisma Prezydenta podaje się jako właściciela lokalu nr [...] A. W., która jak wskazuje Prezydent, nabyła lokal oraz udział w prawie użytkowania gruntu i własności budynku z mocy aktu notarialnego z 30 listopada 1993 r., rep. [...]. Przy czym z treści tego aktu notarialnego wynika, że lokal i pozostałe prawa nabyła F. M. Zarówno małżonkowie W., jak i F. M. nie brali udziału w postępowaniu administracyjnym. Ponadto z akt sprawy nie wynika, z czego wywodzą interes prawny w uczestniczeniu w tym postępowaniu M., M. i R. K. oraz A. W. Organ tych kwestii nie wyjaśnił w toku postępowania administracyjnego i nie wykazał stosownymi dokumentami. Nie można bowiem wykluczyć, że lokale powyższe od czasu nabycia ich od gminy były zbywane. Jednakże powinno to wynikać w sposób nie budzący wątpliwości z akt sprawy. Wobec tego, że w przedmiotowej sprawie stronami postępowania, oprócz spadkobierców osób będących adresatami orzeczenia z [...] sierpnia 1950 r., powinny być także podmioty wywodzące swój interes prawny w rozumieniu art. 28 kpa z praw rzeczowych do nieruchomości, której dotyczy wniosek o stwierdzenie nieważności, to konieczne było ustalenie kręgu tych osób na podstawie aktualnych tytułów własności. Ponieważ w aktach sprawy aktualnych tytułów nie ma (zaświadczeń z ksiąg wieczystych odnośnie stanu prawnego gruntu, a także poszczególnych lokali), to nie sposób ocenić właściwego kręgu uczestników postępowania. Mając na względzie powyższe okoliczności, sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji wyroku. Ponownie rozpoznając sprawę organ przeprowadzi postępowanie z uwzględnieniem wskazań zawartych w niniejszym uzasadnieniu, w szczególności przeprowadzi je z udziałem wszystkich stron postępowania.