I SA/Wa 212/23
WyrokWSA w Warszawie2023-08-24
Skład orzekający: Łukasz Trochym, Elżbieta Lenart, Dorota Kozub-Marciniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, opierając się na art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów, bez uprzedniego ustalenia, czy wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty zostało skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone orzeczenie, uznając, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a., poprzez przedwczesne umorzenie postępowania. Organ nie ustalił bowiem kluczowej przesłanki warunkującej umorzenie, tj. czy wypowiedzenie dotychczasowej opłaty za użytkowanie wieczyste zostało skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości, co było niezbędne do prawidłowego zastosowania art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej.Stan faktyczny
Miasto wniosło skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, które umorzyło postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego. Organ umorzył postępowanie, opierając się na art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r., uznając, że postępowanie zostało wszczęte po 5 października 2018 r. i nie doszło do skutecznego doręczenia wypowiedzeń wszystkim współużytkownikom wieczystym przed 1 stycznia 2019 r. Skarżący zarzucił organowi naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy zmieniającej, wskazując na brak ustaleń faktycznych, w szczególności co do skuteczności doręczenia wypowiedzeń wszystkim współużytkownikom.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2020 r. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Miasta [...] kwotę 680 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, sędzia WSA Elżbieta Lenart, asesor WSA Dorota Kozub-Marciniak (spr.), Protokolant referent Anna Kaczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2023 r. sprawy ze skargi Miasta [...] na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2020 r. nr KOX/5504/Po/19 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej 1. uchyla zaskarżone orzeczenie; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz Miasta [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Miasto [...] (dalej także, jako: skarżący) wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2020 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu.
Stan sprawy przedstawia się następująco.
Pismem z dnia 23 listopada 2018 r. [...] wypowiedziało użytkownikowi wieczystemu [...] wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...], a co za tym idzie użytkownik wieczysty otrzymał propozycję wnoszenia od dnia 1 stycznia 2019 r. opłaty rocznej w nowej wysokości.
W dniu 9 stycznia 2019 r., z zachowaniem terminu ustawowego, do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wpłynął wniosek [...] o ustalenie, że podwyższenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ww. udziału jest nieuzasadnione. We wniosku zarzucono nieprawidłowe ustalenie wartości przedmiotowej nieruchomości.
Kolegium uznało, iż przeprowadzenie rozprawy nie jest konieczne zgodnie z art. 79 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Dalej Kolegium podniosło, że zgodnie z art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2020 r. poz. 139) z dniem 1 stycznia 2019 r. prawo użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe przekształca się w prawo własności tych gruntów. Przez grunty zabudowane na cele mieszkaniowe należy rozumieć nieruchomości zabudowane wyłącznie budynkami mieszkalnymi wielorodzinnymi, w których co najmniej połowę liczby lokali stanowią lokale mieszkalne.
Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego gruntów zabudowanych na cele mieszkaniowe w prawo własności tych gruntów (Dz. U. z 2019 r., poz. 270, dalej, jako: ustawa zmieniająca), z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się postępowania, jeżeli postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostało wszczęte po dniu 5 października 2018 r., a wypowiedzenia dotychczasowej wysokości tej opłaty nie zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r., roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją.
Z wyżej wskazanych przyczyn Kolegium zobowiązane było do umorzenia postępowania zainicjowanego pismem Prezydenta [...] z dnia [...] listopada 2018 r.
Z tym rozstrzygnięciem skarżący nie zgodził się i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W skardze zawarto wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
1. art. 79 ust. 3 w zw. z art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez umorzenie postępowania poprzez niewłaściwe zastosowanie powołanych powyżej przepisów i uznanie, że odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. pozwala na umorzenie postępowania;
2. art.105 K.p.a. poprzez przyjęcie, że postępowanie podlega umorzeniu;
3. art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej poprzez niewłaściwe zastosowanie ww. przepisu bez zbadania czy stan faktyczny sprawy warunkuje jego zastosowanie,
W uzasadnieniu skargi podniesiono m. in., że Kolegium nie przeprowadziło żadnego postępowania w sprawie i nie ustaliło stanu faktycznego, który mógł być podstawą ostatecznego rozstrzygnięcia. Nie uzasadniło na czym opiera swoje przekonanie, że sprawa została wszczęta po dniu 5 października 2018 r. Nadto, Kolegium mimo, że powołało jako podstawę prawną umorzenia art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej to jednak w pisemnych motywach orzeczenia do tej przesłanki się nie odniosło czym pozbawiło stronę – [...] obrony swoich praw i nie zbadało czy stan faktyczny sprawy warunkuje zastosowanie tego przepisu. Przepis art. 4 ustawy zmieniającej wskazuje, że postępowanie podlega umorzeniu gdy spełnione są łącznie dwie przesłanki: postępowanie wszczęte zostało po 5 października 2018 r. oraz wypowiedzenia opłat z tytułu użytkowania wieczystego nie zostały doręczone pozostałym współużytkownikom wieczystym przed dniem 1 stycznia 2019 r. Skarżący podniósł, że skutecznie doręczył wypowiedzenia opłat wszystkim pozostałym współużytkownikom wieczystym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie oddalenie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko.
Uczestnik postępowania [...] w piśmie procesowym z dnia 26 lipca 2023 r. w pierwszej kolejności podniosła, że Miasto od dawna miało świadomość, iż właściwym środkiem zaskarżenia orzeczenia Kolegium jest skarga do sądu administracyjnego albowiem wynika to z wielu orzeczeń sądu powszechnego, wydanych w postępowaniach z udziałem skarżącego. Nadto sprzeciw od orzeczenia Kolegium złożył profesjonalny pełnomocnik, który nie może powoływać się na wadliwie pouczenie zawarte w orzeczeniu Kolegium. Uczestnik wniósł o odrzucenie skargi. Uczestnik wniósł także o doręczenie postanowienia o przywrócenie terminu do wniesienia skargi oraz o odroczenie terminu rozprawy wyznaczonego na 24 sierpnia 2023 r.
Nadto na wypadek przyjęcia przez Sąd skargi do rozpoznania, uczestnik wniósł o jej oddalenie. Zdaniem [...], Kolegium słusznie ustaliło, że postępowanie w tej sprawie należało umorzyć bowiem zostało ono wszczęte po 5 października 2018 r., a skarżący nie wykazał skutecznego doręczenia wypowiedzenia opłaty rocznej wszystkim współużytkownikom wieczystym. Dowody doręczenia wypowiedzeń nie zostały przedłożone do organu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
W pierwszej kolejności Sąd uznał, że wniesiona skarga jest dopuszczalna, a wniosek skarżącego o przywrócenie terminu należało pozostawić bez nadawania biegu z uwagi na art. 112 K.p.a. w związku z art. 58 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej, jako: P.p.s.a.).
W ocenie Sądu, organ naruszył art. 107 § 1 pkt 7 K.p.a. poprzez wadliwe pouczenie o środku zaskarżenia (sprzeciw do sądu powszechnego), w sytuacji w której od decyzji (w tym przypadku orzeczenia) o umorzeniu postępowania jako rozstrzygnięciu o charakterze wyłącznie formalnym, nie przysługiwał tego rodzaju środek zaskarżenia, co zostało prawomocnie przesądzone postanowieniem Sądu Okręgowego [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. sygn. akt [...]. Sąd podkreśla jednak, że w sytuacji, gdy w danej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy (a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszym przypadku), sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 4 P.p.s.a.). Przede wszystkim jednak błędne pouczenie w decyzji co do prawa odwołania lub skutków zrzeczenia się odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie (art. 112 K.p.a.). Zważyć bowiem należy, że skarżący zastosował się do zawartego w zaskarżonym orzeczeniu Kolegium błędnego pouczenia o przysługującym środku zaskarżenia w postaci sprzeciwu do sądu powszechnego. W ocenie Sądu, nie ma znaczenia prawnego, że skarżący reprezentowany był przez profesjonalnego pełnomocnika. Skoro wydane w sprawie orzeczenie organu zawierało błędne pouczenie o środku zaskarżenia, a strona zastosowała się do niego (niezależnie czy była reprezentowana przez pełnomocnika czy nie), to nie można obecnie wywodzić dla strony negatywnych skutków jak chce tego uczestnik postępowania. Sąd zobowiązany jest ocenić uwarunkowania faktyczne i prawne tej konkretnej sprawy.
Z uwagi na powyższe, Sąd orzekający przyjął do rozpoznania wniesioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, uwzględniając treść postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2022 r. sygn. akt [...], a w zakresie terminu do jej wniesienia - że została ona złożona niezwłocznie po doręczeniu skarżącemu postanowienia Sądu Okręgowego z dnia [...] grudnia 2022 r., tj. w dniu 10 stycznia 2023 r. W ocenie Sądu, z powyższych względów, należało uznać, iż skarga złożona została w terminie.
Uwzględniając powyższe Sąd za niezasadny uznał wniosek uczestnika o odroczenie terminu rozprawy wyznacznej na dzień [...] sierpnia 2023 r. Zgodnie z art. 109 P.p.s.a., rozprawa ulega odroczeniu, jeżeli sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecność. Rozprawa ulega odroczeniu również wtedy, jeżeli sąd postanowi zawiadomić o toczącym się postępowaniu sądowym osoby, które dotychczas nie brały udziału w sprawie w charakterze stron (art. 110 P.p.s.a). W reliach niniejszej sprawy żadna z powyższych przesłanek obligujących sąd do odroczenia rozprawy nie zachodzi. Z drugiej strony odroczenie terminu rozpoznania niniejszej sprawy będzie nie do pogodzenia z wyrażonym w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP nakazem rozpatrywania spraw bez zbędnej zwłoki oraz sformułowaną w art. 7 P.p.s.a. zasadą szybkości postępowania, zgodnie z którą sprawy powinny być rozstrzygane na pierwszym posiedzeniu. Mając zaś na uwadze okoliczność, że sąd powszechny uznał się w tej sprawie za niewłaściwy, Sąd uznał wniosek uczestnika za zmierzający w istocie wyłącznie do dalszego przedłużania postępowania sądowego. Z powyższych względów Sąd nie uwzględnił wniosku o odroczenie rozprawy.
Dalej wyjaśnić należy, iż z treści uzasadnień sądów powszechnych wynika, że Sądy nie zajmowały się kwestią oceny aktualizacji opłaty rocznej, tj. czy wysokość nowej opłaty była uzasadniona czy też nie. Zważyć należy, że postępowanie w przedmiocie ustalenia i aktualizacji opłat z tytułu użytkowania wieczystego przebiega w dwóch etapach: w pierwszym, postępowanie prowadzone jest przed samorządowym kolegium odwoławczym i dotyczy badania zasadności wysokości opłaty rocznej, w drugim zaś (jeśli do niego dojdzie) - toczy się przed sądem powszechnym, w drodze procesu cywilnego. Do przeniesienia kompetencji na sąd powszechny dochodzi na skutek wniesienia sprzeciwu. Zgodnie z art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami sprzeciw wnosi się od orzeczenia kolegium. Jednakże w niniejszej sprawie przedmiotem sporu nie jest zasadność aktualizacji opłaty z tytułu użytkowania wieczystego, ale dopuszczalność jego rozpoznania ze względu na materialoprawną regulację art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej. Dopiero rozstrzygnięcie, że w sprawie nie było podstaw do zastosowania art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej i umorzenia postępowania w przedmiocie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, otworzy drogę do wydania przez Kolegium orzeczenia na podstawie art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a następczo do zgłoszenia sprzeciwu i przekazania sprawy do rozpoznania sądowi powszechnemu. Przepis art. 80 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i uregulowania zawarte w ustawie zmieniającej nie przewidują, aby od orzeczenia wydanego w trybie art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej służył sprzeciw do sądu powszechnego, służy on bowiem jedynie od orzeczeń, o których mowa w art. 79 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (por. postanowienie NSA z 28 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 164/22).
Zaskarżone orzeczenie nie dotyczyło ustalania zasadności czy też niezasadności opłaty aktualizacyjnej, lecz umorzenia postępowania, wobec czego sprzeciw od tego orzeczenia nie przysługiwał.
Podstawę prawną zaskarżonego orzeczenia stanowił art. 4 ustawy zmieniającej, zgodnie z którym jeżeli postępowanie w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego zostało wszczęte po dniu 5 października 2018 r., a wypowiedzenia dotychczasowej wysokości tej opłaty nie zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r., roczna opłata przekształceniowa jest równa wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją (ust. 1). Postępowania, o których mowa w ust. 1, niezakończone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy umarza się (ust. 2).
Postępowanie dotyczące aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste zostaje wszczęte z dniem złożenia do właściwego Kolegium za pośrednictwem organu właściwego (organu wykonawczego jednostki samorządu terytorialnego w przypadku gruntów komunalnych) wniosku o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest nieuzasadniona albo jest uzasadniona w innej wysokości (art. 78 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami w zw. z art. 61 § 3 K.p.a. i art. 79 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami).
W ocenie Sądu, Kolegium w tej sprawie prawidłowo przyjęło, że niniejsze postępowanie aktualizacyjne zostało wszczęte po 5 października 2018 r.
Jak bezsprzecznie wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] listopada 2018 r., Prezydent [...] wypowiedział użytkownikowi wieczystemu wysokość opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego udziału wynoszącego [...] części w nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...], a co za tym idzie użytkownik wieczysty otrzymał propozycję wnoszenia od dnia 1 stycznia 2019 r. opłaty rocznej w nowej wysokości. W dniu 9 stycznia 2019 r., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wpłynął wniosek [...] o ustalenie, że podwyższenie opłaty z tytułu użytkowania wieczystego ww. udziału jest nieuzasadnione.
W ocenie Sądu, spełniła się zatem przesłanka z art. 4 ust. 2 w zw. z ust. 1 ustawy zmieniającej dotycząca wszczęcia postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego po 5 października 2018 r.
W niniejszej sprawie spełniona została także przesłanka z art. 4 ust. 2 ustawy zmieniającej dotycząca niezakończenia postępowania aktualizacyjnego do 13 lutego 2019 r. (do daty wejścia w życie ustawy zmieniającej).
Z akt sprawy wynika, że postępowanie aktualizacyjne w dniu 13 lutego 2019 r. było w toku. W tej dacie nie doszło do zawarcia ugody przez strony, ani do wydania przez Kolegium orzeczenia o oddaleniu wniosku lub o ustaleniu nowej wysokości opłaty rocznej (art. 79 ust. 3 ugn).
W ocenie Sądu, organ nie ustalił natomiast czy wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty za użytkowanie wieczyste zostało doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości gdyż nieruchomość, jak to wynika z księgi wieczystej stanowiła przedmiot współużytkowania wielu podmiotów (według oświadczenia skarżącego wypowiedzenia dotychczasowej opłaty zostały skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym przedmiotowej nieruchomości). Tym samym organ wydał zaskarżone rozstrzygnięcie z naruszeniem zasady prawidłowego zebrania materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a.). Brak ustalenia tych okoliczności było z kolei wynikiem dokonania przez organ błędnej wykładni art. 4 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej.
Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę stoi na stanowisku, że w
art. 4 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej mowa jest o tym, że skutkiem wypowiedzenia dokonanego po 5 października 2018 r. w stosunku nie do wszystkich współużytkowników wieczystych przed 1 stycznia 2019 r. jest pozostawienie dotychczasowej opłaty z tytułu użytkowania wieczystego. W takiej sytuacji postępowanie umarza się. Ustawodawca przesądzając o warunkach uzasadniających umorzenie jasno skonkretyzował ww. warunki.
Trzeba pamiętać, że użytkowanie wieczyste jest ograniczonym prawem rzeczowym, niepodzielnym. Przysługuje do danej nieruchomości jako całości a zasady jego ustanawiania są jednakowe dla każdego z użytkowników wieczystych. Nie może zatem w takiej sytuacji przyjmować, że kwestia wysokości opłaty może być różnie ukształtowana dla poszczególnych użytkowników wieczystych. Oczywiście każdy z nich uiszcza opłatę w wysokości zależnej od przysługującego udziału w tym prawie jednakże podstawa jej wymiaru musi być zawsze taka sama. W przeciwnym razie doszłoby do naruszenia zasady równości wobec prawa, co w demokratycznym Państwie nie powinno mieć miejsca.
Zwrócić należy także uwagę na postanowienie NSA z 28 marca 2022 r. I OSK 164/22, w którym Sąd w sposób jednoznaczny wypowiedział się na temat wykładni art. 4 ustawy zmieniającej poprzez przyjęcie, że przesłankami umorzenia postępowania dotyczącego weryfikacji aktualizacji opłaty rocznej są: po pierwsze – wszczęcie postępowania po dniu 5 października 2018 r. oraz po drugie – brak skutecznego doręczenia wypowiedzeń dotychczasowej wysokości opłaty wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed dniem 1 stycznia 2019 r., tj. dniem przekształcenia z mocy prawa dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. NSA zwrócił uwagę, że "ustawa przekształceniowa łączy skutek przekształcenia prawa z koniecznością uiszczenia opłaty przekształceniowej, jej wysokość jest określana zgodnie z art. 7 tej ustawy, co do zasady w powiązaniu z wysokością opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej zawiera zatem normę materialną, która w sytuacji określonej w hipotezie tego przepisu, wyznacza wysokość rocznej opłaty przekształceniowej na wysokości opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego, która obowiązywała przed aktualizacją. Przepis art. 4 ust. 2 ustawy przekształceniowej przewiduje umorzenie postępowania w sprawie aktualizacji opłaty rocznej, o jakim mowa w art. 4 ust. 1 tej ustawy (wszczętego po dniu 5 października 2018 r., gdy wypowiedzenie dotychczasowej wysokości opłaty nie zostało skutecznie doręczone wszystkim współużytkownikom wieczystym przed 1 stycznia 2019 r.)". (...) Konieczność umorzenia postępowania dotyczącego sporu co do wysokości opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste jest konsekwencją tego, że spór ten, wobec materialnoprawnej regulacji art. 4 ust. 1 ustawy zmieniającej, stał się bezprzedmiotowy: w wyniku przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności, brak jest podstaw do aktualizacji opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste na przyszłość, zaś określenie wysokości opłaty przekształceniowej następuje na podstawie opłaty rocznej za użytkowanie wieczyste obowiązującej przed aktualizacją".
Również w wyroku z dnia 12 lipca 2023 r. sygn. akt I OSK 239/23 Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że "Użyty w ust. 2 art. 4 Ustawy zmieniającej zwrot "postępowania, o których mowa w ust. 1" odnieść należy nie do wszystkich postępowań w sprawie aktualizacji opłaty rocznej wszczętych po 5 października 2018 r., a jedynie tych, w których nie doszło do skutecznego doręczenia wypowiedzenia tej opłaty wszystkim współużytkownikom wieczystym nieruchomości przed 1 stycznia 2019 r. (datą z jaką następuje przekształcenie w prawo własności dotychczas istniejącego prawa użytkowania wieczystego gruntów, o których mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z 20 lipca 2018 r.). Za takim rozumieniem tego przepisu przemawia nie tylko wykładnia literalna, ale również wykładnia systemowa.".
Powyższe oznacza, w ocenie Sądu to, że nieustalenie czy wypowiedzenie dotychczasowej opłaty nastąpiło wobec wszystkich współużytkowników wieczystych powoduje uznanie, że organ przedwcześnie umorzył postępowanie administracyjne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy właściwy organ, mając na względzie dokonaną przez Sąd wykładnię prawa, dokona ustaleń faktycznych we wskazanym zakresie i w zależności od ich wyniku wyda orzeczenie odpowiadające prawu mając na względzie, że umorzenie postępowania jest możliwe tylko wtedy gdy wypowiedzenie nie zostało doręczone wszystkim użytkownikom wieczystym.
Z tych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329), orzekł jak w sentencji. O kosztach sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło