I SA/Wa 2121/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.), asesor WSA Anna Fyda-Kawula, Protokolant referent Agata Szczepanik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi K. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta m.st. Warszawy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 428/17 oddala skargę. Pismem z 19 lipca 2022 r. K. S. (dalej jako "skarżąca") wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta m. st. Warszawy wyroku tutejszego Sądu z 18 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 428/17. Powołanym wyrokiem Sąd zobowiązał Prezydenta m. st. Warszawy do rozpatrzenia wniosku z dnia 8 marca 2016 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...] ozn. hip. "[...]", w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jak wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 428/17 akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 17 stycznia 2018 r. Zatem wyznaczony termin załatwienia sprawy upływał z dniem 17 marca 2018 r. Następnie prawomocnym wyrokiem z 20 lutego 2020 r. sygn. akt I SA/Wa 2490/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi m. st. Warszawy grzywnę w wysokości 3000 zł z tytułu niewykonania wyroku z 18 października 2017 r. Pismem z 5 lipca 2022 r. skarżąca ponownie wezwała organ do wykonania wskazanego wyroku Sądu o sygn. akt I SAB/Wa 428/17. Następnie skarżąca złożyła do Sądu skargę na bezczynność Prezydenta m. st. Warszawy polegającą na niewykonaniu powyższego wyroku i niewydaniu merytorycznej decyzji w sprawie. W skardze wniesiono o zobowiązanie Prezydenta do wykonania wyroku w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 428/17, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Prezydentowi grzywny oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kwoty 1140 złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca uzasadniła, że 8 marca 2016 r. złożono wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Wskazała, że organ zakończył już ostatecznymi decyzjami postępowania o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego. Oznacza to, że nie występują żadne przeszkody, które uniemożliwiłyby organowi procedowanie w sprawie rozpoznania wniosku o przyznanie odszkodowania. Pomimo jednak wymierzenia wyrokiem z 20 lutego 2020 r. Prezydentowi m. st. Warszawy grzywny oraz wiążącej oceny prawnej zawartej w wyroku o sygn. akt I SAB/Wa 428/17 organ nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W ocenie skarżącej, opisane naganne zachowanie organu uzasadnia wymierzenie przez Sąd grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. Za szczególnie naganne uznać przy tym trzeba rozstrzygnięcie Prezydenta o zawieszeniu przedmiotowego postępowania pod pretekstem nierozpoznania kolejnego pisma H. G. zawierającego wniosek o ustanowienie użytkowania wieczystego, w sytuacji gdy powyższy wniosek jest procedowany od 20 lutego 2014 r. łącznie z wnioskiem dekretowym tej osoby. W odpowiedzi na skargę Prezydent m. st. Warszawy wniósł o jej oddalenie podnosząc, że postanowieniem z 22 czerwca 2022 r. nr 261/SD/2022 zawiesił z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie rozpatrzenia wniosku z 8 marca 2016 r. o wypłatę odszkodowania do czasu zakończenia postępowania administracyjnego prowadzonego przed Prezydentem m. st. Warszawy w trybie art. 214 ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczącego rozpatrzenia wniosku H. G. z 20 lipca 1965 r. o przyznanie prawa użytkowania wieczystego do przedmiotowej nieruchomości. Pismem procesowym z 25 października 2022 r. skarżąca nadesłała poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię postanowienia Wojewody Mazowieckiego z 18 października 2022 r. nr 551/22, którym uchylono w całości postanowienie Prezydenta m. st. Warszawy z 22 czerwca 2022 r. o zawieszeniu z urzędu postępowania prowadzonego na wniosek z 8 marca 2016 r. o przyznanie odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Wniesienie skargi nastąpiło w trybie art. 154 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), dalej zwanej "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Niewykonanie zaś wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność następuje wówczas, gdy organ na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego, obligującego go do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, nie wywiązał się z tego obowiązku (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1679/10, Lex nr 1338908). Z analizy akt administracyjnych wynika, że w sprawie spełniony został ustalony przywołanym wyżej art. 154 § 1 p.p.s.a. warunek dopuszczalności skargi dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo skarżącej z 5 lipca 2022 r., którym wezwano Prezydenta do wykonania wyroku z 18 października 2017 r., sygn. akt I SAB/Wa 428/17. W myśl art. 154 § 3 p.p.s.a. wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi, o której mowa w § 1, nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. W utrwalonym piśmiennictwie trafnie przyjmuje się, że z art. 154 § 3 p.p.s.a. wynika, że grzywna stanowi w istocie karę za ignorowanie przez organy administracji publicznej wyroków sądowych (por. J. Drachal [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zagadnienia wybrane. Materiał na konferencję sędziów NSA, Popowo 20–22 października 2003, Warszawa 2003, s. 95). W postępowaniu wywołanym skargą wniesioną w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. należy przede wszystkim ustalić, jak przebiegało postępowanie organu oraz dokonać jego oceny pod kątem tego, czy ustalone fakty wskazują na bezczynność organu, czy też bezczynność jest wynikiem innych okoliczności niezależnych od organu prowadzącego postępowanie. Powyższe ustalenia winny przy tym uwzględniać stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wniesienia skargi o wymierzenie grzywny (wyrok WSA w Poznaniu z 17 października 2019 r., II SA/Po 405/19, Lex nr 2734988, Dauter B., Kabat A., Niezgódka-Medek M., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021). Zatem aby organowi skutecznie postawić zarzut bezczynności (przewlekłości) przy wykonywaniu wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, konieczne jest aby w dacie wnoszenia skargi rzeczywiście istniała tego rodzaju kwalifikowana zwłoka. Ta zaś ma miejsce jedynie wówczas, gdy organ ma obowiązek podjąć działania w danej formie i w określonym przez prawo terminie, czego jednak nie czyni. W niniejszej sprawie odpis prawomocnego wyroku z 18 października 2017 r. wraz z uzasadnieniem i aktami administracyjnymi został Prezydentowi m. st. Warszawy doręczony w dniu 18 stycznia 2018 r. Jak zaś wynika z odpowiedzi na skargę i przedłożonych akt administracyjnych, w dacie wniesienia skargi przez K. S. postępowanie w sprawie z wniosku o przyznanie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość [...] pozostawało zawieszone postanowieniem Prezydenta m. st. Warszawy z 22 czerwca 2022 r. Zawieszenie postępowania oznacza zaś, że terminy określone w Kodeksie postępowania administracyjnego nie biegną (art. 103 k.p.a.). W zakresie terminów załatwiania spraw art. 35 § 4 k.p.a. odsyła także do terminów ustalonych w przepisach szczególnych. Takim przepisem jest art. 286 § 2 p.p.s.a., który stanowi, że termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Wobec powyższego należy przyjąć, że zawieszenie postępowania wstrzymuje także bieg terminu załatwienia sprawy określonego wyrokiem sądu. W sytuacji zatem zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie, której dotyczył wyrok uwzględniający skargę na bezczynność, nie można organowi postawić zarzutu, że powyższego wyroku nie wykonuje. Niezależnie bowiem od czasu zwłoki w załatwieniu tej sprawy wydanie rozstrzygnięcia o zawieszeniu postępowania oznacza, że bezczynność organu ustaje, a sam okres zawieszenia stanem bezczynności nie jest. Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego eliminuje zatem również możność powstania bezczynności związanej z upływem terminu załatwienia sprawy, dając jednocześnie stronie możliwość zaskarżenia postanowienia o zawieszeniu postępowania w toku instancji, a w dalszej kolejności do sądu administracyjnego. Skoro zatem w rozpoznawanej sprawie w dacie wniesienia przez K. S. skargi na niewykonanie wyroku, stan bezczynności w wykonaniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 października 2017 r. nie występował (wobec uprzedniego zawieszenia postępowania administracyjnego), to skarga jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegać musiała oddaleniu Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji.