I SA/Wa 2122/10

Referendarz Sądowy Dariusz Pirogowicz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Z.S. na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z. S. wnioskiem z dnia 6 listopada 2010 r., uzupełnionym wnioskiem z 16 grudnia 2010 r. (złożonym na urzędowym druku) wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jego skargi na postanowienie Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r. nr [...] o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu wniosku skarżący poniósł, że od 14 lat leczy się na serca, w związku z czym często przebywa w szpitalach. Przy takiej chorobie bardzo ciężko prowadzić jest gospodarstwo rolne, bo wszystkiego skarżący nie może zrobić sam, a jeśli ktoś pomaga to musi mu zapłacić. Z danych podanych w formularzu wniosku wynika, że jest on właścicielem nieruchomości rolnej o łącznej pow. [...] ha. Gospodarstwo domowe prowadzi wspólnie z żoną oraz dwójką dzieci w wieku [...] i [...] lata. Wnioskodawca podał, że dochód uzyskiwany z gospodarstwa rolnego wynosi po [...] złotych miesięcznie, na każdego z małżonków. Celem oceny rzeczywistego stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych skarżącego, referendarz sądowy pismem z dnia 28 grudnia 2010 r., wezwał w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Z.S. do złożenia dodatkowych dokumentów, tj.: zaświadczenia określającego wielkość posiadanych nieruchomości rolnych i uzyskiwanego z nich dochodu, wykazu i wyciągów z posiadanych rachunków bankowych, dokumentów lub oświadczenia o wysokości miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym wnioskodawcy oraz wskazania wysokości dopłat bezpośrednich uzyskiwanych w związku z prowadzonym gospodarstwem rolnym. W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący oświadczył, iż z funduszy Unii Europejskiej otrzymał dopłaty bezpośrednie w wysokości [...] złotych. Środki te wydatkowała na zakup nawozu ([...] złotych), węgla ([...] złotych), energii elektrycznej ([...] złotych), oleju napędowego (ok. [...] złotych). Za resztę pieniędzy będzie musiał zaś opłacić wodę, telefon, podatek rolny, KRUS i MPO. Do oświadczenia skarżący dołączył: wyciąg z posiadanego rachunku bankowego, decyzje o przyznanym zwrocie podatku akcyzowego (na łączną kwotę [...] złotych) decyzje o przyznanych na rok 2010 płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego (na łączną kwotę [...] złotych), zaświadczenia o posiadanych nieruchomościach rolnych o łącznej pow. [...] ha, z których szacunkowy dochód roczny wynosi [...] złotych. Ponadto skarżący przedłożył faktury za zakup nawozów w grudniu 2010 r. na łączną kwotę [...] złotych oraz odcinki opłat za energię elektryczną z listopada i grudnia 2010 r. (odp. [...] i [...] złotych) oraz stycznia 2011 r. ([...] złotych), a także zaświadczenia o pobytach w szpitalach. Mając powyższe na uwadze stwierdzono co następuje. W myśl art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie Z. S., jak wynika z treści wniosku zawartego w piśmie z dnia 6 listopada 2010 r. (k.13), wnosi o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, a więc w zakresie częściowym w rozumieniu art. 245 § 3 powołanej ustawy. Stosownie zaś do art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z przepisu tego wynika, że ciężar udowodnienia braku możliwości pokrycia kosztów postępowania sądowego spoczywa na wnioskującym o przyznanie prawa pomocy. To wnioskodawca jako osoba zainteresowana winien wykazać zasadność złożonego wniosku oraz spełnienie ustawowych przesłanek. Podkreślić bowiem należy, że instytucja prawa pomocy przewidziana ww. przepisami stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie mogą uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w swoich koniecznych kosztach utrzymania. W ocenie orzekającego Z. S. nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego bez ryzyka wystąpienia uszczerbku utrzymania siebie i rodziny. Przeciwnie, z nadesłanych przez niego dokumentów wynika, że poniesienie kosztów sądowych (na obecnym etapie postępowania jest to wpis w kwocie 100 złotych) leży w zakresie jego możliwości finansowych. Przede wszystkim podnieść należy, że skarżący jest właścicielem znacznego gospodarstwa rolnego przynoszącego roczny szacunkowy dochód na poziomie [...] złotych. Uzyskuje on ponadto dodatkowe środki finansowe w postaci dopłat bezpośrednich z funduszy Unii Europejskiej w kwocie [...] złotych rocznie oraz otrzymuje zwrot podatku akcyzowego uiszczonego przy zakupie oleju napędowego. Łączny roczny dochód skarżącego (nie wliczając w to kwoty zwrotu podatku akcyzowego) wynosi zatem [...] złotych, co w przeliczeniu na miesiące stanowi kwotę [...] złotych. Wprawdzie skarżący wskazuje na wydatki jaki ponosić musi w związku z prowadzoną działalnością rolniczą (w samym miesiącu grudniu wyniosły one ponad [...] złotych), niemniej mimo powyższych obciążeń nie można przyjąć, że jest on osobą na tyle ubogą, że poniesienie należnych obecnie kosztów procesu w wysokości 100,00 złotych może stanowić zagrożenie dla ekonomicznej egzystencji skarżącego i jego rodziny – co uzasadniałoby przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Jako właściciel dużego gospodarstwa rolnego ma on również możliwość poprawy swojej sytuacji ekonomicznej, poprzez zaciągnięcie kredytu, którego zabezpieczeniem mogły by być posiadane nieruchomości. Z analizy dokumentów nadesłanych przez skarżącego (w tym wyciągu z rachunku bankowego) wynika ponadto, że mimo deklarowanego ubóstwa dysponuje on miesięcznie znacznymi kwotami uzyskiwanymi w związku z prowadzoną dzielnością rolniczą (np. w ub.r. ze Spółdzielni Mleczarskiej uzyskał on we wrześniu i październiku kwoty [...] i [...] złotych). Wprawdzie, w okresie tym skarżący ponosił także, w związku z prowadzona działalnością, znaczne wydatki, jednakże ta okoliczność nie może przesądzać o zasadności zwolnienie go z obowiązku partycypowania w kosztach prowadzonego procesu. Nie ma bowiem podstaw do przyznania prymatu wydatkom związanym z prowadzoną działalnością rolniczą nad opłatami o charakterze publicznoprawnym (taką opłatą jest wpis od skargi). Skoro zaś skarżący jest w stanie w ramach własnych możliwości zabezpieczyć znaczne środki finansowe na potrzeby prowadzonej działalności rolniczej, to nie sposób uznać, że nie jest on w stanie zabezpieczyć w ramach tych samych możliwości kwoty 100,00 złotych niezbędnej dla opłacenia należnego w sprawie wpisu. Nie można również uznać, że uiszczenie tego wpisu spowoduje powstanie uszczerbku w niezbędnych kosztach utrzymania skarżącego i jego rodziny. Brak jest zatem usprawiedliwionych podstawa do przyznania mu prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia.