I SA/Wa 2125/10
WyrokWSA w Warszawie2011-04-08
Skład orzekający: Elżbieta Sobielarska, Iwona Kosińska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie, złożony po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., może zostać uwzględniony, nawet jeśli strona dowiedziała się o możliwości złożenia wniosku w ustawowym terminie, ale nie zdążyła uregulować spraw spadkowych?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracji prawidłowo odmówiły potwierdzenia prawa do rekompensaty, ponieważ wniosek został złożony po terminie określonym w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Termin ten jest nieprzywracalny. Nawet jeśli strona dowiedziała się o możliwości złożenia wniosku w ustawowym terminie, mogła złożyć wniosek i uzupełnić go później, a niespełnienie wymogu złożenia wniosku w terminie obliguje organ do wydania decyzji o odmowie prawa do rekompensaty.Stan faktyczny
Skarżący R. K. złożył wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie po swoich pradziadkach K. i B. H. Wojewoda odmówił potwierdzenia prawa, uznając wniosek za złożony po terminie. Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący twierdził, że dowiedział się o możliwości uzyskania rekompensaty w ustawowym terminie, ale nie zdążył uregulować spraw spadkowych po swojej matce, co uniemożliwiło mu złożenie wniosku w terminie. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organów administracji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: WSA Iwona Kosińska WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [..] sierpnia 2010 r. nr [..] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami RP oddala skargę.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [..] po rozpatrzeniu odwołania R. K. od decyzji Wojewody [..] z dnia [..] maja 2010 r. nr [..] odmawiającej R. K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez K. i B. H. nieruchomości poza obecnymi granicami RP - utrzymał w mocy powyższą decyzję.
W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny:
Decyzją z dnia [..] maja 2010 r. nr [.], Wojewoda [..] odmówił R. K. potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. W uzasadnieniu do w/w decyzji, organ wojewódzki stwierdził, że R. K. złożył wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty za "mienie zabużańskie" po upływie terminu wskazanego w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Od w/w decyzji R. K. złożył odwołanie do Ministra Skarbu Państwa za pośrednictwem Wojewody [..].
Odwołanie zostało wniesione w ustawowym terminie.
Organ rozpatrujący odwołanie ustalił, że z postanowienia Sądu Rejonowego w S. z dnia [.] listopada 1988 r. sygn. akt [..] wynika, iż spadek po B. H. zmarłym [..] listopada 1953 r. na podstawie ustawy nabyli: K. H., E. K. oraz J. Z. Z powyższego postanowienia wynika również, że spadek po K. H. zmarłej dnia [..] listopada 1963 r. na podstawie ustawy nabyli: E. K. oraz J. Z.
Z postanowienia Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] marca 2008 r. sygn. akt [.] wynika, że spadek po E. K. zmarłej [..] czerwca 2003 r. na podstawie ustawy nabyli: S. Z. oraz A. W.
Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. S. Z. oraz A. W. wystąpiły do Wojewody [...] z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione przez B. i K. H.
Postanowieniem z dnia [..] maja 2008 r. nr [..] Wojewoda [..] na podstawie art. 65 § 1 kpa przekazał w/w wniosek S. Z. i A. W. w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty do Wojewody [..].
Pismem z dnia [..] czerwca 2008 r. [...] Urząd Wojewódzki wystąpił do S. Z. oraz A. W. z prośbą o podanie adresu J. Z., która jest spadkobierczynią połowy praw do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości.
W odpowiedzi S. Z. w piśmie z dnia [..] lipca 2008 r. oświadczyła, że nie posiada żadnych informacji o miejscu zamieszkania J. Z. Ponadto wnioskodawczyni poinformowała, że z jej dotychczasowych informacji wynika, że J. Z. zmarła w latach 70-tych.
Decyzją z dnia [..] września 2009 r. Wojewoda [..] potwierdził prawo do rekompensaty A. W. oraz S. Z.
Pismem z dnia [..] marca 2010 r. R. K. wystąpił do [..] Urzędu Wojewódzkiego z wnioskiem o potwierdzenie prawa do rekompensaty po swoich pradziadkach K. i B. H.
Ponieważ zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. wnioski o potwierdzenie prawa do rekompensaty za "mienie zabużańskie" można było składać do dnia 31.12.2008 r. to słusznie zdaniem organu odwoławczego organ I instancji uznał wniosek R. K. jako złożony po terminie i odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty, ponieważ termin zawarty w powyższym art. jest jako przepis prawa materialnego nieprzywracalny. Natomiast z akt sprawy nie wynika, żeby poprzednicy prawni R. K. składali wnioski w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty. Nie ma bowiem żadnego pisma potwierdzającego czynny udział w sprawie J. Z. tj. babci R. K. Wskazuje na to wyraźnie S. Z. podnosząc, że wyżej wymieniona najprawdopodobniej zmarła w latach 70-tych ubiegłego wieku i w żaden sposób nie można było ustalić czy kiedykolwiek występowała z wnioskiem w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty. W materiale dokumentacyjnym znajdującym się w aktach przedmiotowej sprawy nie ma także wniosku spadkodawcy R. K., dlatego organ odstąpił od badania pozostałych przesłanek wynikających z ustawy z dnia 8 lipca 2005 r.
Skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [..] sierpnia 2010 r. do WSA w Warszawie złożył R. K. wnosząc o pozytywne dla niego jej rozpoznanie.
W obszernym uzasadnieniu opisał trudną historię jego życia podnosząc, że nigdy nie poinformowano go o spadku na kresach po jego pradziadkach, ponieważ siostra jego babci E. K. strzegła tej tajemnicy mając nadzieję na cały spadek. O możliwości uzyskania rekompensaty skarżący dowiedział się w dniu 8 grudnia 2008 r., ale nie miał w tym czasie uregulowanych praw spadkowych po swojej matce B. R. W dniu [..] 12.2008 r. złożył w sądzie powszechnym wniosek o stwierdzenie praw do spadku po swojej matce, ale do końca terminu określonego w ustawie nie udało mu się zakończyć tej sprawy i dlatego nie złożył wniosku o rekompensatę w ustawowym terminie. Ponieważ z ustawy wynika, że prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom, to zdaniem skarżącego on też powinien otrzymać swój udział.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest uzasadniona, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Nie budzi wątpliwości, że zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (posiadają obywatelstwo polskie). Zatem, tylko spadkobierca legitymujący się prawomocnym postanowieniem sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub o dziale spadku jest uprawniony do złożenia wniosku w tym przedmiocie (art. 5 ust. 2 w zw. z art. 6 ust. 2 pkt 1 tej ustawy).
Natomiast zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 powyższej ustawy potwierdzenie prawa do rekompensaty następuje na wniosek osoby ubiegającej się o potwierdzenie tego prawa złożony nie później niż do dnia [..] 12.2008 r. Z materiału dokumentacyjnego znajdującego się w aktach sprawy wynika bezspornie, że wniosek ten skarżący złożył dopiero [..] 03.2010 r., a więc po upływie ustawowego terminu, który jest nieprzywracalny.
Sąd rozumie trudne położenie w jakim znalazł się skarżący, jednak z akt sprawy wynika też, że o możliwości złożenia takiego wniosku wiedział on już w dniu [..] 12.2008 r. Zatem mógł złożyć wniosek w ustawowym terminie, a uzupełnić go o brakujące dokumenty w terminie późniejszym. Z treści art. 7 ust. 2 powyższej ustawy wynika, że, w przypadku niespełnienia wymogu wynikającego z art. 5 ust. 1 tej ustawy organ jest zobowiązany do wydania decyzji o odmowie prawa do rekompensaty.
Dlatego też Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę uznał, że organy obu instancji prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa dotyczące rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło