I SA/Wa 2126/13
PostanowienieWSA w Warszawie2013-09-19
Skład orzekający: Lucyna Picho
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny, może uzyskać prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym może być przyznane osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. W niniejszej sprawie, mimo że skarżący wykazali trudną sytuację materialną, posiadają wspólny majątek w postaci budynku mieszkalnego i dochody pozwalające na zaspokojenie podstawowych potrzeb, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, zwłaszcza że najwyższy koszt (wpis od skargi) wynosi 200 zł.Stan faktyczny
Skarżący H. i B. S. złożyli wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w związku ze skargą na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej. W oświadczeniu wskazali, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z innymi osobami, posiadają budynek mieszkalny i osiągają łączny dochód w wysokości [...] zł. Referendarz sądowy uznał, że sytuacja materialna skarżących nie jest na tyle trudna, aby uzasadnić przyznanie prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania H. i B. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 19 września 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. i B. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi H. i B. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę postanawia odmówić przyznania H. i B. S. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych.
W związku ze złożoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargą na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] w przedmiocie nabycia nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez gminę, oraz w następstwie wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 200 zł, skarżący H. i B. S. skierowali do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu skarżący wyjaśnili, że pozostają we wspólnym gospodarstwie domowym z [...], [...] i dwójką [...], a źródłem ich utrzymania jest łączny dochód w wysokości [...] zł. Skarżący ujawnili, że posiadają majątek w postaci budynku mieszkalnego o powierzchni [...] m2. Uzasadniając wniosek dodali, że H. S. w chwili obecnej nie uzyskuje żadnych dochodów, jedynie jego [...] uzyskuje wynagrodzenie z tytułu pracy w wysokości [...] zł. Pozwala to skarżącym na bardzo skromne przeżycie. Skarżący dodali również, że pozostający z nimi we wspólnym gospodarstwie domowym [...] uzyskuje dochód [...] zł netto, a jego [...] również dochód [...] zł netto.
Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że prawo pomocy stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy).
Odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy stwierdzić należy, że w ocenie referendarza sądowego rozpoznającego wniosek brak jest podstaw do jego uwzględnienia. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego konieczne będzie uiszczenie przez skarżących wpisu od skargi, którego wysokość wynosi (stosownie do wezwania z dnia 28 sierpnia 2013 r.) 200 zł. Natomiast wysokość innych kosztów sądowych, np. opłat kancelaryjnych (m. in. opłat za wydanie kopii, czy odpisu dokumentu z akt sprawy – odpowiednio 2 lub 10 zł za każdą stronę dokumentu, opłaty za sporządzenie uzasadnienia wyroku -100 zł), czy wydatków (np. kosztów dojazdu do Sądu) nie jest obecnie znana, ponieważ zależna będzie od przebiegu sprawy. Zatem konieczność ich opłacenia pozostałych koszów sądowych powstanie być może w przyszłości na dalszym etapie postępowania sądowego. Podkreślić również należy, spośród wszystkich kosztów sądowych wpis od skargi jest najwyższy.
Wskazać również należy, że przy rozpoznawaniu wniosków o prawo pomocy przyjmuje się, że powinno on być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Dokonując pod tym kątem sytuacji skarżących należy stwierdzić, że brak jest podstaw do przyjęcia, że ich sytuacja majątkowa jest bardzo trudna. Nie ulega wątpliwości, że zarówno H. jak i B. S. mają zapewnione potrzeby bytowe. Mimo, że jak wynika z oświadczenia wnioskodawca nie uzyskuje w chwili obecnej żadnego dochodu, to jednak pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z [...], której łączny miesięczny dochód to kwota [...] zł. Uznać zatem należy, że z kwoty tej (nawet przy uwzględnieniu wydatków związanych z codziennym utrzymaniem, zakupem żywności) wnioskodawcy są w stanie opłacić koszty sądowe, z których najwyższa kwota to 200 zł. Jak wskazano już wcześniej kwota wpisu jest najwyższa spośród kosztów, pozostałe opłaty są nie tylko zdecydowanie niższe, ale również rozłożone w czasie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowego. Powyższe uzasadnia odmowę zwolnienia wnioskodawcy z kosztów sądowych.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło