I SA/Wa 2129/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Miron Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 września 2014 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury i Rozwoju na rzecz Województwa [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Minister Infrastruktury i Rozwoju, decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Województwa [...], utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., nr [...], orzekającą o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz F.R., z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] prawa własności nieruchomości położonej w gminie Miasto [...], obręb [...], oznaczonej jako działki nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, przeznaczonej pod przedsięwzięcie [...] pn: "[...]" na działkach i częściach działek położonych w Województwie [...] oraz zobowiązującą Zarząd Województwa [...] do zapłaty odszkodowania na rzecz dotychczasowego właściciela, jednorazowo w terminie 14 dni licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. W uzasadnieniu decyzji Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że Wojewoda [...], decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. orzekł o ustaleniu odszkodowania w wysokości [...] zł na rzecz F.R., z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo [...] prawa własności opisanej wyżej nieruchomości oraz zobowiązał Zarząd Województwa [...] do zapłaty odszkodowania na rzecz dotychczasowego właściciela. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło Województwo [...], wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Minister Infrastruktury i Rozwoju po rozpoznaniu sprawy uznał, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowa. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 24 e ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (Dz. U. z 2010 r., Nr 26, poz. 133 ze zm.) - zwanej dalej "specustawą", za nieruchomości oraz ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości, o których mowa w art. 24 a ust. 3 oraz w art. 24 d ust. 3, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między spółką celową lub innym właściwym podmiotem, a dotychczasowym właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości, a także osobą której przysługują ograniczone prawa rzeczowe do nieruchomości. Z kolei zgodnie z art. 24 e ust. 2 specustawy, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Postępowanie o ustalenie wysokości odszkodowania wszczyna się niezwłocznie po upływie terminu na dokonanie uzgodnienia, o którym mowa w zdaniu pierwszym. Organ podkreślił, że stosownie do art. 24 e ust. 3 specustawy, wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1 i 2, ustala się na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego. Minister Infrastruktury i Rozwoju wskazał, że w rozpoznawanej sprawie podstawę dla ustalenia wysokości odszkodowania za przejęcie z mocy prawa na rzecz Województwa [...] prawa własności nieruchomości stanowi operat szacunkowy sporządzony na zlecenie Wojewody [...] w dniu [...] kwietnia 2013 r. przez rzeczoznawcę majątkowego G.K.. Wartość nieruchomości w przedmiotowym operacie szacunkowym została określona podejściem porównawczym metodą korygowania ceny średniej. Organ odwoławczy szczegółowo opisał zastosowaną przez rzeczoznawcę majątkowego metodę szacowania nieruchomości wskazując, że ostatecznie wartość nieruchomości została określona na kwotę [...] zł i w takiej wysokości Wojewoda [...] przyznał stronie należne odszkodowanie. Minister podkreślił, że analiza przedmiotowego operatu wykazała, iż sporządzony on został prawidłowo. Odpowiada on obowiązującym w tej materii przepisom ustawy o gospodarce nieruchomościami i rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosło Województwo [...] zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, które to uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 77 § 1 kpa i art. 107 § 3 kpa w związku z art. 156 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez rozstrzygnięcie sprawy na podstawie operatu szacunkowego, jako głównego dowodu w sprawie, który na dzień wydania decyzji utracił aktualność; 2) art. 80 kpa poprzez jego niezastosowanie przejawiające się nieuwzględnieniem w toku wydawania decyzji wniosków strony skarżącej dotyczących zastrzeżeń do operatu szacunkowego i tym samym dokonanie przez organ dowolnej oceny dowodu, a nie jego swobodnej oceny; 3) art. 77 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie przejawiające się brakiem analizy zleconego przez Wojewodę [...] operatu szacunkowego i bezkrytyczne przedstawienie stanowiska biegłego jako stanowiska własnego; 4) art. 107 § 3 kpa poprzez brak wyjaśnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek, którymi kierował się organ nie rozpatrując zarzutów strony skarżącej. W obszernym uzasadnieniu skargi przytoczono szereg argumentów na poparcie podniesionych zarzutów i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. W ocenie Sądu skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja z dnia [...] kwietnia 2014 r. narusza prawo w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, operat szacunkowy stanowi istotny dowód w prowadzonym postępowaniu odszkodowawczym, albowiem określa wartość nieruchomości, co wynika z art. 156 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". Zauważyć jednak trzeba, że zgodnie z art. 156 ust. 3 ugn, operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154. W myśl zaś art. 156 ust. 4 ugn, operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika tymczasem, że w rozpoznawanej sprawie odszkodowanie za przejęcie prawa własności opisanej wyżej nieruchomości ustalone zostało w oparciu o operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego G.K. w dniu [...] kwietnia 2013 r. Oczywiste zatem jest, że w dniu wydania decyzji przez organ drugiej instancji operat ten nie mógł być wykorzystany do celu, dla którego został sporządzony. Decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju wydana bowiem została w dniu [...] kwietnia 2014 r., a więc po upływie 12 miesięcy od daty sporządzenia operatu. Z analizy akt sprawy nie wynika przy tym, aby rzeczoznawca majątkowy potwierdził aktualność tego operatu przez umieszczenie stosownej klauzuli, zgodnie z treścią art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 58 ust. 1 oraz § 57 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r. Nr 207, poz. 2109 ze zm.). Tym samym – zdaniem Sądu – organ odwoławczy wadliwie uznał, że sporządzony w przedmiotowej sprawie operat szacunkowy mógł stanowić podstawę ustalenia odszkodowania za przejęcie prawa własności nieruchomości. Oczywiste bowiem jest, że operat szacunkowy sporządzony przez G.K., wobec upływu 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, nie zaopatrzony w stosowną klauzulę potwierdzającą jego aktualność na dzień wydania decyzji przez organ odwoławczy, nie mógł stanowić podstawy do wydawania w sprawie decyzji w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 kpa. Wobec braku wyjaśnienia przez organ odwoławczy, czy sporządzony na potrzeby niniejszej sprawy operat szacunkowy z dnia [...] kwietnia 2013 r. może być nadal wykorzystywany na potrzeby sprawy o odszkodowanie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z art. 156 ust. 3 i 4 ugn, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec tego, że w niniejszej sprawie nie wiadomo, czy operat szacunkowy z dnia [...] kwietnia 2013 r. mógł stanowić dowód w sprawie po upływie 12 miesięcy od jego sporządzenia Sąd uznał za przedwczesną kontrolę merytorycznego stanowiska organów obu instancji w zakresie ustalonego odszkodowania. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy wyjaśni, czy sporządzony operat szacunkowy z dnia [...] kwietnia 2013 r. może nadal stanowić dowód w sprawie. W zależności od stanowiska biegłego rzeczoznawcy majątkowego – autora operatu w zakresie aktualności wyceny organ odwoławczy podejmie stosowne rozstrzygnięcie, które uzasadni zgodnie z wymogami art. 107 § 3 kpa. W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji. O kosztach orzeczono na mocy art. 200 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.