I SA/Wa 213/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch WSA Jolanta Rudnicka (spr.) Protokolant Piotr Kabała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi E. i T. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2004 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wywłaszczeniowego oddala skargę Wojewoda [...] decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. umorzył postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r. orzekającej o wywłaszczeniu na rzecz Miasta W. nieruchomości oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych o nieuregulowanym stanie prawnym, stanowiącej grunt niehipotekowany z nieruchomości pod nazwą "[...]", położonej w W. przy ul. [...] w związku z przeznaczeniem jej na realizację celu publicznego – budowę Trasy [...]. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że zgodnie z decyzją Burmistrza Gminy W. nr [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r., o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu przedmiotowa nieruchomość została przeznaczona pod realizację celu publicznego – budowę Trasy [...] wraz z węzłami na odcinku od ulicy [...], [...] i [...] do [...] przeprawy przez [...]. Z zaświadczenia Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych wynika, iż w archiwum ksiąg dawnych brak jest księgi hipotecznej pod nazwą "[...]", księga hipoteczna pod tą nazwą nie figuruje w inwentarzu archiwum. W związku z powyższym organ pierwszej instancji oparł się na danych z ewidencji gruntów dla ustalenia kręgu osób, którym przysługują prawa rzeczowe do przedmiotowej nieruchomości. Z wypisu z rejestru gruntów z dnia 10 marca 2004 r. wydanego przez Biuro Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru w Delegaturze Urzędu W. w W., wynika że właściciel przedmiotowej działki jest nieznany. W związku z powyższym, zgodnie z art. 113 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami z 21 sierpnia 1997 r., organ I instancji uznał, iż nieruchomość jest "nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym". Organ odwoławczy podał, że jako ewentualni właściciele nieruchomości zgłosili się E. K. i T. K., przedstawiając jako dowód przysługującego im prawa rzeczowego do nieruchomości akt notarialny [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Z powołanego aktu notarialnego wynika, że E. K. i T. K. nabyli jedynie posiadanie przedmiotowej działki. Wojewoda uznał, iż skoro skarżącym nie przysługuje żaden prawnorzeczowy tytuł do wywłaszczonej nieruchomości , to tym samym nie mają interesu prawnego i nie mogą być uznani za stronę postępowania wywłaszczeniowego. Skarżący – zdaniem organu wydającego zaskarżoną decyzję- nie byli uprawnieni do wniesienia odwołania. Z tych powodów na podstawie art.138 par.1 pkt 3 kpa Wojewoda umorzył postępowanie odwoławcze. Skargę na decyzję Wojewody [...] nr [...] z [...] listopada 2004 r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie E. K. i T. K., zarzucając naruszenie art. 113 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez przyjęcie, że właściciel przedmiotowego gruntu jest nieznany a stan prawny nieruchomości nieuregulowany. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że posiadanie przez nich tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości wynika z dołączonych do skargi dokumentów: aktu notarialnego [...] z dnia [...] listopada 1994 r., mapy z 15.07.1994 r. oraz zaświadczenia o zmianach w ewidencji gruntów z 12.06.1995 r. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, stwierdzając jednocześnie że załączone do skargi dokumenty zostały złożone przez skarżących w toku postępowania, były znane organowi przed wydaniem zaskarżonej decyzji i nie wynika z nich aby skarżący posiadali jakikolwiek prawnorzeczowy tytuł do przedmiotowego gruntu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. Przedmiotem oceny Sądu jest ostateczna decyzja organu odwoławczego umarzająca postępowanie z powodu nie posiadania przez skarżących interesu prawnego w toczącym się postępowaniu i tym samym stwierdzenia braku przymiotu strony. Zarówno pod względem formalnym, jak i przepisów prawa materialnego zaskarżonej decyzji nie można zarzucić niezgodności z prawem. Co do sposobu zakończenia postępowania Sąd nie dopatrzył się uchybienia przepisom prawa procesowego. Skoro organ odwoławczy stwierdził brak interesu prawnego skarżących i nie posiadanie legitymacji do bycia przez nich stroną postępowania, to tym samym mógł umorzyć postępowanie. W tej kwestii kilkakrotnie wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny wskazując, że: stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art.138 par.1 pkt.3 kpa /Uchwała 7 sędziów NSA z 5 lipca 1999 r. OPS 16/98 publ. ONSA 1999/4/119 ; wyrok NSA z 29 listopada 1999 r., I SA 15/14/98, Lex nr 48 751; wyrok NSA z 13 marca 2003 r., ISA 2101/01, Lex nr 121766 /. Drugim zagadnieniem, będącym przedmiotem rozważań Sądu, była ocena prawidłowości ustaleń organu odwoławczego, czy skarżący posiadają przymiot strony postępowania. Przepis art. 28 kpa stanowi, że stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu ma swój interes prawny lub obowiązek. W orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, że pojęcie strony, jakim posługuje się przepis art. 28 kpa może zostać wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, a więc normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku, przy czym interes prawny strony może wynikać nie tylko z przepisów prawa materialnego administracyjnego, lecz także z prawa cywilnego /wyrok NSA z 19 stycznia 1982 r., SA/ Kr 517/81, ONSA 1982 / 1 /11; wyrok NSA z 19 stycznia 1995 r., I SA 1326/93, niepubl./. Skarżący wywodzili swe prawa do nieruchomości z treści aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1994 r. [...]. Z powołanego aktu notarialnego wynika, że poprzednicy prawni skarżących: T. L., działająca w imieniu własnym i A. W. oraz M. P. i A. P. oświadczyli, że są współposiadaczami i współużytkownikami m.in. dwóch działek oznaczonych numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m2 i [...] m2, wchodzących w skład terenu niehipotekowanego pod nazwą [...]. Według, zaś par. 2 powyższego aktu notarialnego, wymienieni wyżej sprzedający oświadczyli, że sprzedają skarżącym T. i E. małżonkom K. "wszelkie przysługujące im prawa z tytułu posiadania opisanej w par. 1 tego aktu, działki gruntu nr ew. [...] (...)". Zatem z przedstawionego przez skarżących aktu notarialnego wynika jednoznacznie, że nabyli jedynie posiadanie nieruchomości będącej przedmiotem sprawy. Należy dodatkowo wskazać, że nastąpiła zmiana numeracji w ewidencji nieruchomości, bowiem według pisma Delegatury Biura Gospodarki Nieruchomościami, Geodezji i Katastru Urzędu W. w W. z dnia 18 czerwca 2004 r. działce nr [...] o powierzchni [...] m2 odpowiadają aktualnie działki nr [...] o pow. [...] m2 i będąca przedmiotem niniejszego postępowania działka nr [...] o pow. [...] m2. Nie można zgodzić się też ze stanowiskiem skarżących, iż ich prawa do nieruchomości wynikają z wypisu z ewidencji gruntów z dnia 19 lipca 1994 r., gdyż z w wypisie tym zostało w sposób nie budzący wątpliwości napisane, że co do terenu niehipotekowanego pod nazwą [...] – część o powierzchni [...] m2 właściciel jest nieustalony. Taki sam wniosek wypływa z załączonego do skargi zawiadomienia o zmianach wprowadzonych do ewidencji gruntów z dnia 12 czerwca 1995 r. Tytułu prawnorzeczowego skarżących E. i T. małżonków K. do przedmiotowego gruntu nie da się również wywieść z zaświadczeń Sądu Powiatowego w W. z dnia 21 czerwca 1938 r. i z dnia 27 listopada 1942 r., gdyż zaświadczenia te nie dotyczą nieruchomości będącej przedmiotem niniejszej sprawy, lecz "[...]", która ma założoną księgę wieczystą. Z zebranego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego w szczególności z zaświadczenia Sądu Rejonowego w W. [...] Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 19 kwietnia 2001 r. oraz z wypisu z rejestru gruntów z dnia 12 czerwca 1995 r., wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że przedmiotowa nieruchomość nie ma założonej księgi wieczystej a właściciel jest nieustalony. Stwierdzić należy, że organy obu instancji poczyniły prawidłowe ustalenia, iż nieruchomość położona w W. przy ul. [...], stanowiąca grunt niehipotekowany pod nazwą "[...]", oznaczona w ewidencji gruntów jako działka o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m2, jest nieruchomością o nieuregulowanym stanie prawnym. Prawidłowa była też ocena obu organów administracji publicznej, że skarżący nie posiadają tytułu prawnorzeczowego do powyższej nieruchomości. Wykazanie przez skarżących nabycia posiadania nie stanowi prawnorzeczowego tytułu do nieruchomości, jakiego wymagają przepisy dotyczące wywłaszczania nieruchomości. Zgodnie z art. 128 ustawy o gospodarce nieruchomościami z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz.U. 2000 r., Nr 46, poz.543 z późń. zm.) wywłaszczenie może nastąpić na rzecz osoby będącej właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub mającej inne prawa rzeczowe do nieruchomości. Katalog ograniczonych praw rzeczowych zamieścił ustawodawca w art. 244 kodeksu cywilnego, w którym wymienia: użytkowanie, służebność, zastaw, spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu oraz hipotekę. Jest prawnie oczywiste, że posiadanie jako stan faktyczny, nie stanowi prawnorzeczowego tytułu do nieruchomości. Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze nie mogą zostać uwzględnione. Z powyższych względów uznając, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2002 r., Nr 153, poz.1270, z późń.zm.), orzekł jak w wyroku.