I SA/Wa 213/11
WyrokWSA w Warszawie2011-06-02
Skład orzekający: Iwona Kosińska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zasiłek celowy na pokrycie strat powstałych w wyniku powodzi może być przyznany niezależnie od kryterium dochodowego, a także czy organy administracji prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawne przesłanki przyznania takiego zasiłku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zasiłek celowy na pokrycie strat wynikających z klęski żywiołowej, o którym mowa w art. 40 ustawy o pomocy społecznej, może być przyznany niezależnie od kryterium dochodowego. Organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w tym zasady prawdy obiektywnej i zupełności materiału dowodowego, poprzez błędną ocenę stanu faktycznego i prawnego, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
M. M. złożył wniosek o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie strat w gospodarstwie domowym w wyniku powodzi, obejmujących m.in. zakup materiałów budowlanych do remontu pomieszczeń gospodarczo-magazynowych. Kierownik GOPS odmówił przyznania zasiłku, wskazując na brak zniszczeń w lokalu mieszkalnym i przekroczenie kryterium dochodowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy, powołując się na art. 40 ustawy o pomocy społecznej i kryterium dochodowe. Skarżący zarzucił organom pobieżną ocenę stanu faktycznego i błędy merytoryczne, wskazując na zniszczenia w pomieszczeniach gospodarczych i piwnicy.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie: WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) WSA Emilia Lewandowska Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] odmawiającą przyznania zasiłku celowego do wysokości [...] złotych na pokrycie strat powstałych w pomieszczeniach gospodarczo-magazynowych, w wyniku powodzi.
Decyzja powyższa wydana została w następującym stanie faktycznym sprawy:
Wnioskiem z dnia 30 czerwca 2010 r. M. M. zwrócił się o udzielenie pomocy z budżetu państwa w formie zasiłku celowego w wysokości do [...] zł przeznaczonego na pokrycie strat poniesionych w gospodarstwie domowym w wyniku powodzi. We wniosku wskazano również, że przyznana pomoc finansowa przeznaczona ma zostać na zakup materiałów budowlanych niezbędnych do wykonania remontu i dezynfekcji m.in. pieca c.o. urządzeń do instalacji hydroforowej (pompa, silnik elektryczny), okien i drzwi do pomieszczeń gospodarczo-magazynowych, oczyszczenie ścian i podłóg tych pomieszczeń.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w L. decyzją z dnia [...] sierpnia 2010 r., nr [...] odmówił, przyznania zasiłku celowego do wysokości [...] złotych na pokrycie szkód związanych z powodzią. W uzasadnieniu organ wskazał, że jak wynika z wywiadu środowiskowego z dnia 15 lipca 2010 r., lokal mieszkalny nie uległ zniszczeniu w wyniku powodzi.
Od decyzji powyższej odwołanie z łożył M. M. wskazując, że straty związane z powodzią dotycząc również piwnic budynku mieszkalnego, które wymagają osuszenia i remontu.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ powołał się na przepis art. 40 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), wskazując jednocześnie, że skarżący przekracza kryterium dochodowe przewidziane przez ustawodawcę uprawniające do świadczeń z pomocy społecznej.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem organu, pismem z dnia 8 stycznia 2010 r. M. M. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze zarzucił organom obu instancji pobieżną ocenę stanu faktycznego oraz błędy merytoryczne. Wskazał ponadto, że zniszczeniu uległo pomieszczenie gospodarcze, w którym znajduje się piec c.o. oraz pomieszczenie hydroforowe ze zbiornikiem, pompą oraz silnikiem elektrycznym. W pomieszczeniu niniejszym znajduje się również ujęcie wody pitnej. Skarżący podniósł jednocześnie, że woda dostała się piwnicy, powodując przesiąknięcie ścian przez co budynek niszczeje.
Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowoadministracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania decyzji, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego.
W ocenie Sądu skarga jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Wskazać należy, że powoływany przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepis art. 40 ustawy o pomocy społecznej, przewiduje możliwość przyznania, niezależnie od dochodu, zasiłku celowego osobie, która poniosła straty w wyniku zdarzenia losowego, klęski żywiołowej lub ekologicznej. Zdarzeniem tym może być m. in. susza lub powódź. Przyznanie zasiłku na tej podstawie, uzależnione jest zatem od zaistnienia następujących przesłanek: poniesienie straty oraz zdarzenie losowe lub klęska żywiołowa bądź ekologiczna, mające bezpośredni wpływ na poniesioną stratę. Przepis powyższy nie uzależnia natomiast możliwości przyznania zasiłku celowego od kryterium dochodowego, a wręcz przeciwnie - stanowi, iż może być on przyznany niezależnie od dochodu. Uzasadnianie odmowy uwzględnienia wniosku na tej podstawie jest zatem bezpodstawne.
Również argumenty organów obu instancji, w szczególności Kierownika GOPS w L., dotyczące zaspokajania niezbędnych potrzeb życiowych uznać należy za nietrafne. W odróżnieniu bowiem od zasiłku, o którym mowa w przepisie art. 39 ustawy o pomocy społecznej, przyznanie zasiłku, o jakim mowa w art. 40 tej ustawy, nie jest uzależnione od wystąpienia niezbędnej potrzeby bytowej.
Dodatkowo wskazać należy, że przytoczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stan faktyczny jest niejasny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazuje w swym rozstrzygnięciu na pismo Wójta [...] z dnia [...] września 2010 r., znak [...], w którym zawarta jest informacja o przyznaniu M. M. zasiłku celowego w kwocie [...] złotych. W aktach sprawy brak jest natomiast dokumentu potwierdzającego tę okoliczność. Brak jest również informacji na jakiej podstawie zasiłek ten został przyznany. Poza tym powołując się na powyższe pismo Wójta [...], SKO wskazuje jednocześnie, iż wraz z pismem niniejszym przekazane zostało odwołanie H. M.
Wyjaśnienia wymaga zatem okoliczność, jakie odwołanie było przedmiotem rozpatrzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w niniejszym postępowaniu – odwołanie od decyzji Kierownika GOPS w L. czy odwołanie od decyzji Wójta Gminy [...].
Ponadto zauważyć trzeba, że organy obu instancji nie zbadały okoliczności, czy wnioskodawca w ogóle jest uprawniony do złożenia wniosku o przyznanie zasiłku celowego na pokrycie strat powstałych w pomieszczeniach gospodarczo-magazynowych, w wyniku powodzi. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego nie wynika bowiem, czy M. M. legitymuje się tytułem własności do budynku, o którym mowa we wniosku o przyznanie zasiłku.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że zarówno decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. jak i poprzedzająca ją decyzja Kierownika GOPS w L. wydane zostały z naruszeniem przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 80, co uzasadniani ich uchylenie.
Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji weźmie pod uwagę wskazane w niniejszym orzeczeniu kwestie i dokona oceny istnienia lub nieistnienia przesłanek do przyznania wnioskowanego świadczenia w oparciu o należycie zgromadzony materiał dowodowy.
Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło