I SA/Wa 2131/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędzia WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Mirosław Gdesz Protokolant Ilona Sułek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2005 r. nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia [...] października 2005 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M. F. uchyliło decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w O. z dnia [...] sierpnia 2005 r. nr [...] o odmowie przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka i przyznało M. F. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci – córek A. i S. – na okres od 1 września 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r. w łącznej wysokości 340 zł miesięcznie. Uzasadniając decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wskazało, że organ pierwszej instancji uznał, iż skarżąca nie spełnia wymogów do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci, ponieważ na ich rzecz zasądzone były świadczenia alimentacyjne od drugiego z rodziców. W odwołaniu od decyzji odmownej M. F. podała, że jest osobą samotnie wychowującą dzieci ponieważ ich ojciec w 2000 r. zmarł. Kolegium nie podzieliło stanowiska organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 139 Kodeksu cywilnego obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na spadkobierców zobowiązanego. Z chwilą śmierci wygasły zatem zobowiązania alimentacyjne, nie istnieje bowiem podmiot, od którego można byłoby alimenty wyegzekwować. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu pierwszej instancji, że na dzień wydawania kwestionowanego rozstrzygnięcia M. F. miała zasądzone świadczenia alimentacyjne, albowiem ojciec dzieci zobowiązany do alimentacji zmarł w miesiącu październiku 2000 r. Dlatego też należało uznać, że skarżąca spełnia przesłanki określone w art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którymi dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ drugi z rodziców nie żyje. Dlatego Kolegium postanowiło zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy. Przedmiotowy dodatek nie ma samodzielnego bytu prawnego. Przysługuje jedynie w sytuacji, gdy osoba ubiegająca się spełnia zarówno określone w ustawie warunki do przyznania świadczenia głównego (zasiłku rodzinnego), jak i przesłanki warunkujące przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Organ pierwszej instancji przesądził, że M. F. jest uprawniona do zasiłku rodzinnego na dzieci S. i A. Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczeń ustala się na okres zasiłkowy, który zgodnie z art. 3 pkt 10 oznacza okres od dnia 1 września do 31 sierpnia następnego roku kalendarzowego. Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka stosownie do art. 12 ust. 3 ustawy przysługuje w wysokości 170 zł miesięcznie na dziecko, nie więcej jednak niż 340 zł na wszystkie dzieci. Uwzględniając, że rodzina M. F. składa się z zainteresowanej oraz dwóch nieletnich córek – A. i S. – oraz syna A. F., który nie został wskazany we wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego, wysokość przysługującego dodatku wynosi łącznie 340 zł miesięcznie. Dochód rodziny wynoszący [...] zł miesięcznie nie pozwala na zwiększenie kwoty dodatku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. F. wniosła o zwiększenie kwoty przyznanych zasiłków w związku z tym, że dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd obowiązany jest do zbadania, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Należy też wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kierując się tymi przepisami Sąd, mimo iż skarga nie zawiera żadnych zarzutów, obowiązany był zbadać, czy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...] października 2005 r. jest zgodna z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania tej decyzji. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 504 zł. W przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza 583 zł (art. 5 ust. 2 ustawy). Stosownie natomiast do art. 8 ustawy do zasiłku rodzinnego przysługują dodatki, w tym m.in. dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Przepisy art. 12 ust. 1 i 2 ustawy określają warunki przyznania dodatku z tego tytułu, a ust. 3 określa jego wysokość. Dodatek przysługuje w wysokości 170 zł miesięcznie, nie więcej niż 340 zł na wszystkie dzieci. W takiej wysokości właśnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. przyznało dodatek z tytułu samotnego wychowywania dzieci. W przypadku, gdy dochód rodziny nie przekracza 50% kwot, o których mowa w art. 5 ust. I 2, kwotę dodatku zwiększa się o 50 zł na dziecko, nie więcej niż o 100 zł na wszystkie dzieci. Dochód rodziny, o którym mowa w art. 12 ust. 5 ustawy jest dochodem, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 i 2 (504 zł albo 583 zł). Przy czym należy przyjąć, iż przy ustalaniu wysokości dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka należy brać pod uwagę dochód rodziny, a nie dochód na członka rodziny. Artykuł 12 ust. 5 mówi właśnie o dochodzie rodziny. Uprawnienia do podstawowej wysokości dodatku zależą od dochodu na członka rodziny, co wyraźnie wynika z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy, natomiast zwiększony o 50 zł dodatek na dziecko, nie więcej niż 100 zł na wszystkie dzieci, przysługuje, gdy dochód rodziny nie przekracza 50 % kwoty 504 zł. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. ustaliło, że dochód rodziny skarżącej wynosi [...] zł i tego skarżąca nie kwestionuje, podaje natomiast w skardze, że dochód na osobę w rodzinie wynosi [...] zł. Porównanie i analiza treści powołanych przepisów nie pozwala na ustalenie większej wysokości dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci na podstawie wysokości dochodu na osobę w rodzinie. Ustawa rozróżnia dochód w rodzinie i dochód na osobę w rodzinie i nie ma podstaw do traktowania tych ustawowych pojęć zamiennie. Ponieważ dochód rodziny skarżącej wynosi kwotę [...] zł i przekracza kwotę 252 zł, tj. 50% kwoty 504 zł, to należy uznać, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. prawidłowo ustaliło wysokość dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci przyznając go w podstawowej wysokości. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości dowolnego ustalania wysokości określonych w niej świadczeń. Wykluczone jest więc działanie organów administracji publicznej w ramach uznania administracyjnego. Zgodnie z art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Skoro przy ustalaniu wysokości dodatku organ prawidłowo zastosował regulacje dotyczące wysokości dodatku z tytułu samotnego wychowywania dzieci, to wydaną decyzję należy uznać za prawidłową. Z tych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).