I SA/Wa 2132/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Emilia Lewandowska Asesor WSA Joanna Skiba /spr./ Protokolant Michał Samoraj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi L. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia administracyjnego oddala skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., postanowieniem z dnia [...] września 2005 roku nr [...], utrzymało w mocy własne postanowienie nr [...] z dnia [...] lipca 2005 roku, którym odmówiło stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2005 roku utrzymującego w mocy postanowienie wydane przez zastępcę Burmistrza Miasta H., nr [...] z dnia [...] lutego 2005 roku, którym negatywnie zaopiniował przedłożony wstępny projekt podziału nieruchomości zabudowanej, stanowiącej działki o numerach ewidencyjnych "A" i "B", położone w miejscowości H. gmina H., stanowiące własność L. D. W uzasadnieniu postanowienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podniosło, że organ nadzoru wszczynając postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia, winien zakończyć to postępowanie - w przypadku nie wystąpienia żadnej z przesłanek z art. 156 § 1 kpa - wydaniem postanowienia o odmowie stwierdzenia nieważności badanego postanowienia. Takie też rozstrzygnięcie zawiera postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., którego dotyczy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Organ odwoławczy stwierdzając, że L. D. w swoim wniosku nie podał żadnych okoliczności, które mogą świadczyć o wadliwości przedmiotowego postanowienia, ponowną ocenę objęło jego treść jak też postępowanie wyjaśniające w sprawie. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ administracji podał, że dla terenu, na którym położone są działki nr "A" i "B" obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego miejscowości H. gmina H., zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w H. z dnia [...] kwietnia 2004 roku. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2005 roku nr [...] Kolegium utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji negatywnie opiniujące przedłożony wstępny projekt podziału nieruchomości zabudowanej, stanowiącej działki nr ewidencyjny "A" i "B". Powodem negatywnej opinii była niezgodność wstępnego projektu podziału nieruchomości z ustaleniami wynikającymi z obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miejscowości H., który przewiduje dla drogi dojazdowej do nowowydzielanych działek o długości ponad 50 m szerokość w liniach rozgraniczających 9 m, natomiast przedłożony projekt podziału działek "A" i "B" przewidywał drogę dojazdową oznaczoną jako działka nr "C" o długości około 420 m, szerokości 8 m wraz z naniesionym na jej końcowym przebiegu placykiem manewrowym. W postanowieniu z [...] lipca 2005 roku nr [...] odmawiającym stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2005 roku nr [...] ,organ administracji zawarł szczegółową analizę ustaleń miejscowego planu i przepisów prawa materialnego regulujących kwestię podziałów nieruchomości, które stanowiły o tym, że przedłożony przez skarżącego L. D. wstępny projekt podziału nieruchomości nie mógł uzyskać pozytywnej opinii organu I instancji w związku z niespełnieniem przesłanki wskazanej wyżej tj. wymaganej planem szerokości 9 m działki nr "C". Konsekwencją ponownej analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie było uznanie przez kolegium, że w badanej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, które mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia z dnia [...] kwietnia 2005 roku. Skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] września 2005 roku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył L. D. zarzucając Burmistrzowi Miasta i Gminy H. oraz Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w S. naruszenie w toku postępowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności artykułów 7, 8, 9, 11, 12, 14, 24, 35, 36, 67, 107, 110, 133 kpa Podniósł, że żądanie wydzielenia drogi o szerokości 9 m jest sprzeczne z otrzymanym przez niego wypisem oraz wyrysem z planu zagospodarowania. W uzasadnieniu skargi przedstawił przebieg postępowania administracyjnego. Zarzucił organowi I instancji działanie z naruszaniem terminów ustawowych do załatwienia spraw oraz niekompletność akt przeglądowych sprawy polegające na braku w przesłanym do Kolegium planie zagospodarowania przestrzennego, w odniesieniu do nieruchomości skarżącego, drogi oznaczonej symbolem [...]. Według skarżącego urzędowe potwierdzenie nieprawdziwych okoliczności w akcie prawnym jakim jest postanowienie wydane w jego sprawie jest błędem najważniejszym. W konkluzji uzasadnienia podał, że według niego odmowa stwierdzenia nieważności postanowienia nie wynika bowiem z przepisów kpa, ale wynika z braku chęci i woli do szukania odpowiedzialnych za popełniony błąd czy też umyślne fałszerstwo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko i argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Dokonując kontroli decyzji wydanej w niniejszej sprawie sąd uznał, że skargę nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie wydane przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. jest zgodna z prawem. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji umożliwia wycofanie z obrotu prawnego decyzji administracyjnych dotkniętych najcięższymi wadami materialnoprawnymi. Przesłanki negatywne i pozytywne stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zostały w sposób wyczerpujący wyliczone w treści art. 156 § 1 i § 2 kpa. Artykuł 156 § 1 kpa głosi, że organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Z mocy art. 126 kpa powyższe przepisy stosuje się również do postanowień, z tym, że zamiast decyzji, o której mowa w art. 157 § 1 i 158 wydaje się postanowienie. W związku z powyższym przesłanki stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego nie podlegają wykładni rozszerzającej, a powinny być interpretowane dosłownie lub nawet w sposób ścieśniający (por. B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz s. 713-714). Ponadto należy podkreślić, że stwierdzenie nieważności decyzji jest wyjątkiem od ustawowej zasady stabilności decyzji administracyjnych (art. 16 kpa), co oznacza, że wyeliminować z obrotu prawnego można tylko taką decyzję, co do której nie ma wątpliwości, iż jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Podkreślić również należy, że istotą stwierdzenia nieważności decyzji jest to, że przesłanka będąca przyczyną stwierdzenia nieważności istniała już w dacie wydawania tej decyzji, oznacza to, że decyzja co do której stwierdzono nieważność, wydana została niezgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania, a niezgodność ta odpowiada co najmniej jednej z ustawo określonych przesłanek warunkujących nieważność. W orzecznictwie przyjmuje się, że aby stwierdzić nieważność decyzji należy ustalić, że wada o której mowa w art. 156 § 1 kpa istnieje w samej decyzji, a więc wskazać iż decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w konkretnym przepisie prawa bądź, że decyzja pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa oraz należy ustalić, że naruszenia prawa, o którym mowa wyżej, ma rażący charakter (por. wyrok NSA z 8 października 1999 roku IV S.A. 1646/97 niepublikowany, wyrok NSA z 4 lipca 2001 roku I S.A. 275/00 niepublikowany). W orzecznictwie oraz doktrynie utrwalony jest pogląd, że organ administracji publicznej, w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, wszczyna postępowanie w nowej sprawie, w której orzeka nie co do istoty sprawy rozstrzygniętej w kontrolowanej decyzji, lecz orzeka jako organ kasacyjny (por. wyrok NSA z 27 października 1995 roku III SA 829/95 niepublikowany, W. Chróścielewski, J. P. Tarno Postępowanie administracyjne. Zagadnienia podstawowe. Warszawa 2002). Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że postępowanie nadzorcze objęło swym zakresem postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2005 roku odmawiające stwierdzenia nieważności ostatecznego postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nr [...], utrzymującego w mocy postanowienie wydane przez Zastępcę Burmistrza Miasta H. nr [...] z dnia [...] lutego 2005 roku, którym negatywnie zaopiniował przedłożony wstępny projekt podziału nieruchomości stanowiącej działki nr "A" i "B". Art. 93 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (t.j. z 2004 roku nr 261, poz. 2603 z późń. zm.) określa, że podziału nieruchomości można dokonać, jeżeli jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodność z ustaleniami planu w myśl ust. 1 tej ustawy dotyczy zarówno przeznaczenia terenu, jak i możliwości zagospodarowania wydzielonych działek gruntu. Przepisy tego aktu oraz plan zagospodarowania przestrzennego, który jest aktem prawa miejscowego stanowiły więc podstawę materialną rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu objętym kontrolą w postępowaniu nadzorczym. Skarżący L. D. nie wskazał we wniosku z dnia 9 maja 2005 roku, na której z przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa opiera swój wniosek o stwierdzenie nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nr [...], podając jedynie, że z treści postanowienia kolegium wynika, że dysponowało ono innym wyrysem planu zagospodarowania przestrzennego niż skarżący. W aktach sprawy, na podstawie których sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności orzeczeń administracyjnych, znajduje się wyrys z planu zagospodarowania przestrzennego oraz tekst planu, z którego wynika, że jeżeli w związku z podziałem nieruchomości niezbędne jest utworzenie nowej ulicy dojazdowej, musi ona odpowiadać m. in. warunkowi, iż jej szerokość w liniach rozgraniczających powinna wynosić 9 m. (§ 21 ust. 4 pkt 1 tekstu planu zagospodarowania przestrzennego). Z tych względów zasadnie organ administracji publicznej uznał, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] kwietnia 2005 roku, bowiem z akt sprawy nie wynika, by zachodziła którakolwiek z przesłanek nieważności opisanych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. Na taki pogląd sądu nie mają wpływu uchybienia pracowników Urzędu Miasta w H. popełnione przy wydawaniu skarżącemu dokumentów przed sporządzeniem projektu podziału działek. Mając powyższe na uwadze, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.