I SA/Wa 2135/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Przemysław Żmich Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Dariusz Chaciński (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2012 r. sprawy ze skargi W. P. na uchwałę Zarządu [...] Miasta W. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu oddala skargę. Zarząd [...] W. uchwałą z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...] skreślił W. P. z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu W. Jako podstawę prawną uchwały, poza przepisami kompetencyjnymi, wskazano § 24 ust. 1 i § 27 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]). W uzasadnieniu do uchwały Zarządu [...] z dnia [...] lipca 2011 r. podano, że W. P. (lat [...], [...]) mieszka w jednopokojowym lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. (budynek prywatny), jako najemca. W marcu 2006 r. właściciel lokalu wypowiedział W. P. umowę najmu na podstawie art. 11 ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie kodeksu cywilnego. W. P. została zakwalifikowana do pomocy mieszkaniowej w kwietniu 2003 r. razem z synem, synową i wnuczkiem. Dokonana w 2010 r. weryfikacja warunków udzielenia pomocy mieszkaniowej, przeprowadzona w trybie § 28 uchwały Nr [...] Rady [...] W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. wykazała, że w lokalu nr [...] przy ul. [...], od kilku lat wnioskodawczyni mieszka sama. W wyniku przeprowadzonych czynności weryfikacyjnych przy udziale Komisji Mieszkaniowej postanowiono o udzieleniu pomocy mieszkaniowej wyłącznie wnioskodawczyni i złożono jej dwie propozycje najmu lokalu. Pierwsza dotyczyła lokalu nr [...] przy ul. [...] (2 pokoje, o łącznej pow. [...] m2), druga zaś lokalu nr [...] w nowym budynku przy ul. [...] (1 pokój o pow. [...] m2). Zainteresowana nie zaakceptowała żadnej propozycji, kwestionując stan techniczny jednej z klatek schodowych oraz powierzchnię lokali. W dniu 18 listopada 2010 r. właściciele nieruchomości przy ul. [...] złożyli w Wydziale Zasobów Lokalowych prawomocny wyrok Sądu Rejonowego W., nakazujący W. P. opróżnienie zajmowanego lokalu nr [...] i orzekający o uprawnieniu do lokalu socjalnego. W piśmie z dnia 2 grudnia 2010 r. złożono powtórnie W. P. ofertę wynajęcia lokalu nr [...] w nowym budynku przy ul. [...] z informacją, iż w przypadku odmowy jego przyjęcia lub braku odpowiedniego stanowiska w wyznaczonym terminie, zostanie jej wskazany lokal socjalny, w ramach realizacji wyroku. W dniu 17 grudnia W. P. odmówiła przyjęcia przedmiotowego lokalu wnosząc nadal o wynajęcie lokalu dla siebie i trzyosobowej rodziny syna. W związku z powyższym Zarząd [...] w dniu [...] lutego 2011r. podjął uchwałę Nr [...] o skierowaniu W. P. do najmu jednoizbowego lokalu socjalnego nr [...] przy ul. [...], o powierzchni [...] m2, o czym został poinformowany również właściciel nieruchomości przy ul. [...]. W. P. odmówiła przyjęcia tego lokalu. Tym samym Miasto W. wywiązało się z ciążącego na nim obowiązku wynikającego z wyroku sądu, w zakresie dostarczenia lokalu socjalnego. Komisja Mieszkaniowa pozytywnie zaopiniowała wniosek w sprawie skreślenia W. P. z listy osób oczekujących na najem lokalu z zasobów komunalnych. Uwzględniając fakt, iż W. P. nie przyjęła kolejno dwóch propozycji najmu lokalu, za zasadne Zarząd [...] przyjął skreślenie jej z listy osób oczekujących na najem lokalu – na podstawie § 27 ust. 2 uchwały Nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. Pismem z dnia 9 sierpnia 2011 r., wniesionym w dniu 16 sierpnia 2011 r., W. P. wezwała Zarząd [...] do usunięcia naruszenia prawa w uchwale z dnia [...] lipca 2011 r. Podała, że proponowane jej lokale nie odpowiadały strukturze jej rodziny oraz nie były dostosowane do jej stanu zdrowia. Nigdy nie ukrywała też, że jej syn przebywa w [...], a podjęta uchwała uniemożliwi mu powrót do kraju. Odpowiedzi na to wezwanie udzielił Zastępca Burmistrza [...] w piśmie z dnia 29 sierpnia 2011 r., podtrzymując stanowisko zajęte w kwestionowanej uchwale. Pismo to zostało doręczone W. P. w dniu 8 września 2011 r. Następnie W. P. w dniu 5 października 2011 r. wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu [...] W. z dnia [...] lipca 2011 r. Nr [...]. Zaskarżonej uchwale zarzuciła rażące naruszenie § 27 ust. 1 i 2 uchwały nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W., poprzez skreślenie jej z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego, pomimo, iż proponowane skarżącej do wynajęcia lokale nie były przystosowane do struktury jej rodziny ani nie uwzględniały jej potrzeb związanych ze stanem zdrowia. W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że wraz ze swoją rodziną, w skład której wchodzi syn, jego małżonka oraz wnuczek, została zakwalifikowana do udzielenia jej pomocy lokalowej z zasobów miasta, a co za tym idzie została wpisana na listę osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego. Skarżącej zostały przedstawione trzy propozycje lokali, przy czym żadna z tych propozycji nie uwzględniała struktury jej rodziny ani stanu jej zdrowia. Skarżąca cierpi na [...], w związku z czym nie może zamieszkiwać w wilgotnych pomieszczeniach. Ponadto, wobec skarżącej orzeczono umiarkowany stopień inwalidztwa w związku z ogólnym stanem zdrowia. Lokal nr [...] przy ul. [...] składał się z dwóch pokoi i posiadał nieomal pełne wyposażenie w media. Jednak lokal nie był przystosowany do struktury rodziny skarżącej, tj. nie uwzględniał faktu, iż rodzina skarżącej składa się z czterech osób dorosłych, w tym małżeństwa i wymagał aby wnuk skarżącej zamieszkał ze skarżącą w jednym pokoju, lub ze swoimi rodzicami. Gdyby wnuk skarżącej zamieszkał w jednym pokoju ze swoimi rodzicami, czyniłoby to niemożliwym do spełnienia powinności i potrzeby małżeńskie jego rodziców. Zamieszkanie w jednym pokoju ze skarżącą będącą jego babcią wprowadzałby zakłopotanie ze strony młodego dorosłego mężczyzny i jego babci w codziennych czynnościach, jak i spowodowałoby trudności w codziennym życiu. Ponadto lokal nr [...] był lokalem mocno zawilgoconym, co jest niedopuszczalne w lokalu mieszkalnym, ponadto stwarzałoby realne zagrożenie dla życia i zdrowia skarżącej. Skarżąca dostała [...] zaraz po wejściu do tego lokalu. Poza [...], w lokalu znajdował się również [...], co jest niedopuszczalne w stanie zdrowia skarżącej. Cały budynek, w którym znajdował się rzeczony lokal wyglądał jak slumsy. Następnie zaproponowano skarżącej wynajęcie lokalu nr [...] przy ul. [...]. Lokal ten składał się z jednego pokoju, wobec czego niewiadomo jak miałaby tam zamieszkać czteroosobowa rodzina. Propozycję wynajęcia skarżącej tego lokalu złożono dwa razy. Skarżącej przedstawiono również lokal nr [...] przy ul. [...], na [...]. Lokal ten składał się z jednego pokoju i nie posiadał kuchni. Burmistrz [...] sam przyznał, iż budynek ten nie nadaje się do zamieszkania z powodu braku bezpieczeństwa w nim. W budynku tym powstało faktycznie getto. W trakcie składania ofert najmu w/w lokali ustalono na niewiadomo jakiej podstawie, iż skarżąca zamieszkiwała w lokalu nr [...] przy ul. [...] sama. Skarżąca zamieszkuje nie sama, lecz z rodziną zgłoszoną do wspólnego najmu lokalu z zasobów lokalowych W. Syn skarżącej spędza większość roku w [...], jednak są to pobyty związane wyłącznie z pracą. Nikt z członków rodziny skarżącej nie zamierza przeprowadzić się do [...] na stałe. Praca syna skarżącej jest wymuszona sytuacją na rynku pracy w Polsce. Synowa skarżącej zajmuje się domem, natomiast wnuk skarżącej studiuje w W. Wydaje się, iż sytuacja skarżącej jest interpretowana przez organ stronniczo, z zamiarem skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu, nie zaś w sposób zmierzający do wyjaśnienia sytuacji faktycznej skarżącej i jej rodziny. Zgodnie z § 27 ust. 1 uchwały nr [...] Rady W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W. (dalej: uchwała), realizacji listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lokalu mieszkalnego z zasobów lokalowych W. polega na złożeniu wnioskodawcy kolejno dwóch propozycji najmu lokalu mieszkalnego, odpowiedniego dla struktury rodziny wnioskodawcy z uwzględnieniem jego specyficznych potrzeb. W przypadku nie przyjęcia przez wnioskodawcę żadnej ze złożonych mu propozycji najmu lokalu, zarząd [...] na podstawie przepisu § 27 ust. 2 uchwały, ma prawo skreślić wnioskodawcę z listy osób oczekujących na zawarcie umowy najmu lub przesunąć wnioskodawcę na koniec listy osób oczekujących na najem lokalu. Z wyżej wskazanych przepisów wynika, iż wnioskodawca ma uprawnienie do bycia najemcą właściwego lokalu, uwzględniającego jego potrzeby jak i potrzeby członków jego rodziny, nie zaś do jakiegokolwiek lokalu. Natomiast zarząd [...] ma prawo skreślenia lub przesunięcia na koniec listy wnioskodawcy, który dwukrotnie odmówił przyjęcia propozycji najmu lokalu. Jednak to prawo nie przysługuje zarządowi, jeżeli lokale proponowane wnioskodawcy nie spełniały warunków przepisu § 27 ust. 1 uchwały. Należy również zauważyć, iż wynajmowane przez W. lokale w ramach udzielania pomocy lokalowej, muszą również spełniać wymogi przepisów prawa budowlanego, tj. nie mogą zagrażać życiu i zdrowiu najemców, tj. m.in. nie mogą być zawilgocone. Ponadto w przypadku nieprzyjęcia żadnej z propozycji najmu lokalu, zarząd może skreślić wnioskodawcę z listy osób oczekujących, bądź też przesunąć takiego wnioskodawcę na koniec listy. Powody, dla których dokonuje się wyboru jednego ze wskazanych w przepisie § 27 ust. 2 uchwały możliwości nie mogą pozostać tajemnicą dla zainteresowanego, a muszą zostać dokładnie umotywowane. Skarżąca odmówiła przyjęcia propozycji najmu wszystkich proponowanych jej lokali, gdyż żaden z nich nie uwzględniał struktury jej rodziny a jednie jeden, przy ul. Włókienniczej nie zagrażał jej życiu i zdrowiu z powodu zawilgocenia lokalu, a co za ty idzie dwie z propozycji lokali naruszały nie tylko przepisy § 27 ust. 1 uchwały, ale również przepisy prawa budowlanego. W ocenie skarżącej uchwała w sprawie skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu mieszkalnego jest uchwałą podjętą w sprawie z zakresu administracji publicznej. W odpowiedzi na skargę Zarząd [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W ocenie sądu skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw. Dokonując skreślenia skarżącej z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu W., Zarząd [...] nie naruszył § 27 ust. 1 i 2 uchwały Nr [...] Rady miasta W. z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta W. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] ze zm. – dalej: uchwała z [...] lipca 2009 r.). Uchwała ta została wydana na podstawie art. 20 ust. 3 i art. 21 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. Nr 31, poz. 266 ze zm.). Art. 21 ust. 3 pkt 5) ustawy o ochronie praw lokatorów (...) upoważnił radę gminy między innymi do określenia w uchwale trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony i o najem lokali socjalnych oraz sposobu poddania tych spraw kontroli społecznej. Zdaniem sądu określenie przez radę gminy w uchwale przesłanek skreślenia z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy mieści się w pojęciu "trybu rozpatrywania i załatwiania wniosków o najem lokali zawierany na czas nieoznaczony". Sama zaś uchwała organu gminy o skreśleniu z listy osób oczekujących na najem lokalu jest aktem z zakresu administracji publicznej (por. np. wyrok NSA z 22.07.2010 r. I OSK 362/10, ONSAiWSA 2011/4/88, LEX nr 694354), a więc skarga na taką uchwałę jest dopuszczalna (art. 3 § 2 pkt 6 P.p.s.a.). Sąd przyjął też, że skarga została wniesiona w terminie, o jakim mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a. Sąd uznał bowiem, że odpowiedź na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (złożone w dniu 16 sierpnia 2011 r.) nie została udzielona, gdyż za taką nie można uznać pisma Zastępcy Burmistrza [...] z dnia 29 sierpnia 2011 r., gdyż nie pochodzi ono od organu wezwanego do usunięcia naruszenia prawa, a zarazem od tego, który wydał kwestionowany akt. W tej sytuacji skargę wniesioną w dniu 5 października 2011 r. należy uznać za wniesioną w terminie sześćdziesięciodniowym. Analizując zarzuty skargi na tle przepisów uchwały z [...] lipca 2009 r., mającej charakter prawa miejscowego, sąd doszedł do wniosku, że zaskarżona uchwała Zarządu [...] z dnia [...] lipca 2011 r. nie narusza prawa. Po pierwsze bowiem, w stanie faktycznym przedstawionym w uzasadnieniu do zaskarżonej uchwały należało odpowiedzieć na pytanie, kto był uprawniony do zawarcia umowy najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy: czy tylko skarżąca W. P., czy także jej syn, synowa i wnuczek? W ocenie sądu Zarząd [...] zasadnie przyjął, że tylko W. P. Było to konsekwencją ustalenia, że tylko skarżąca zamieszkiwała w ostatnim czasie w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Do ustaleń takich organ doszedł na podstawie dwóch wizji przeprowadzonych w dniach [...] marca i [...] października 2010 r., podczas których nie stwierdzono śladów obecności w lokalu innych osób poza skarżącą. Takim ustaleniom skarżąca nie przeciwstawiła żadnych innych wiarygodnych dowodów, np. w postaci zeznań świadków, czy samych osób zainteresowanych lub dokumentów. Wyjaśnienia składane podczas wizji przez skarżącą Zarząd [...] uznał za niewiarygodne i sąd tę ocenę podziela. Trudno bowiem uznać, że przy jednym miejscu do spania w lokalu zamieszkiwały trzy osoby, zwłaszcza że żadnych śladów ich obecności w lokalu nie stwierdzono. W takiej sytuacji zasadna była weryfikacja stanu osobowego wynikającego z umieszczenia w 2003 r. na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy zarówno skarżącej jak i pozostałych trzech osób z jej rodziny. Weryfikację taką, przed skierowaniem do zawarcia umowy najmu, dopuszcza § 28 ust. 1 uchwały z [...] lipca 2009 r. Należy zauważyć, że brak wspólnego zamieszkiwania oznacza w istocie brak wspólnego gospodarstwa domowego skarżącej i rodziny jej syna (zob. art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy o ochronie praw lokatorów ... w zw. z art. 4 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych oraz § 1 pkt 23 uchwały z [...] lipca 2009 r.). Po weryfikacji dokonanej w 2010 r., na liście z [...] stycznia 2011 r. skarżąca wymieniona została już w kategorii rodzin jednoosobowych na poz. 8, co potwierdziła na rozprawie. Proponowane więc skarżącej do wynajęcia w trybie § 27 ust. 1 uchwały z [...] lipca 2009 r. lokale: nr [...] przy ul. [...] (2 pokoje, o łącznej pow. [...] m2) i nr [...] przy ul. [...] (1 pokój o pow. [...] m2) należy uznać za "odpowiednie dla struktury rodziny wnioskodawcy". Obydwa te lokale spełniały także warunki techniczne do zamieszkania w nich, co potwierdzają protokoły zdawczo – odbiorcze złożone przez pełnomocnika organu na rozprawie, a które sąd dopuścił jako dowody uzupełniające w sprawie, w trybie art. 106 § 3 P.p.s.a. W szczególności dotyczy to lokalu przy ul. [...], którego stan techniczny skarżąca kwestionowała, a z protokołu wynika, że w dniu 7 grudnia 2010 r. nadawał się on do zamieszkania, po przeprowadzonym remoncie. Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że nieprzyjęcie propozycji zawarcia umowy najmu wskazanych dwóch lokali wypełnia przesłanki do skreślenia skarżącej z listy osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy, określone w § 27 ust. 2 uchwały z [...] lipca 2009 r. Sąd uznał też, że alternatywa, jaką dopuszcza ten przepis: skreślenie z listy lub przesunięcie na koniec listy, została wybrana przez organ słusznie, wobec treści prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego W. z dnia [...] września 2008 r. [...], nakazującego W. P. opróżnienie zajmowanego lokalu i orzekającego o uprawnieniu do lokalu socjalnego. Zgodnie z § 26 ust. 10 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 3) uchwały z [...] lipca 2009 r. na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy na ogólnych zasadach, nie umieszcza się osób, które mają w wyroku nakazującym opróżnienie lokalu przyznane prawo do lokalu socjalnego. Jeśli więc skarżąca była na liście osób oczekujących na najem lokalu na czas nieoznaczony, a zaszły przesłanki do jej skreślenia z listy, to nie było powodów – z uwagi na wskazaną regulację – do przesuwania jej na koniec listy. Nie znajdując zatem podstaw do uwzględnienia skargi, w oparciu o art. 151 P.p.s.a. sąd skargę oddalił.