I SA/Wa 2138/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2013 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania oddala skargę. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2011 r. nr [...], po rozpatrzeniu wniosku W. G. z [...] grudnia 1990 r., potwierdził wnioskodawcy prawo do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...], woj. [...] w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. Wartość nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej została określona zgodnie z wyceną sporządzoną przez rzeczoznawcę majątkowego na kwotę [...] zł. Wartość rekompensaty liczonej jako 20 % wartości nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ustalono na kwotę [...] zł. Wojewoda [...] wskazał, że G. S. z d. G. wskazała [...] września 2009 r. W. G. jako osobę uprawnioną do rekompensaty. Również J. T. oświadczeniem z dnia [...] czerwca 2009 r. wskazała W. G. jako osobę uprawnioną do rekompensaty. Wobec powyższego, [...] części rekompensaty w kwocie [...] zł przyznano W. G. Organ podał, że udziały M. G., W. G., J. G., Z. G. i K. G. pozostały nieobjęte na dzień wydania decyzji ze względu na nieprzyłączenie się wskazanych osób do postępowania w przedmiotowej sprawie. Od decyzji tej, w zakresie dotyczącym przyznania rekompensaty w części [...], W. G. wniósł odwołanie wraz z oświadczeniem woli W. G. z dnia [...] lutego 1992 r. W oświadczeniu tym, skierowanym do Sądu Rejonowego w W., W. G. wskazał, że zrzeka się swojej części spadku po nieżyjących rodzicach - ojcu M. i matce S. - na rzecz brata W. G. Strona w treści odwołania wskazała, iż przedmiotowe oświadczenie woli znajdowało się w aktach sprawy od początku prowadzonego postępowania, a organ I instancji nie wziął go pod uwagę rozpatrując sprawę. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. W uzasadnieniu dokonał analizy przekazanego wraz z odwołaniem oświadczenia W. G. Minister Skarbu Państwa wskazał, iż nawet gdyby w momencie wydawania zaskarżonej decyzji Wojewoda [...] dysponował przedmiotowym oświadczeniem woli, to i tak w konsekwencji musiałby odmówić temu oświadczeniu mocy dowodowej i uznać za nieskuteczne. Minister podkreślił, że oświadczenie to dotyczy zrzeczenia się części spadku a nie prawa do rekompensaty i nie jest w związku z tym równoznaczne ze wskazaniem W. G. jako osoby upoważnionej do rekompensaty. Minister stwierdził też, że nawet gdyby przyjąć rozszerzającą interpretację oświadczenia woli W. G., to należałoby wskazać, że rozporządzenie częścią spadku przysługującą W. G. nie zostało dokonane skutecznie. Umowa zbycia spadku powinna być zawarta w formie aktu notarialnego. W. G. nie skorzystał z prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wobec czego decyzja Ministra Skarbu Państwa stała się ostateczna. Wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2012 r. W. G., powołując się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. o potwierdzeniu W. G. prawa do rekompensaty. Wnioskodawca podał, że nowym dowodem w sprawie jest oświadczenie W. G. z dnia [...] lutego 1992 r., skierowane do Sądu Rejonowego w W., w którym składający oświadczenie wskazuje: "zrzekam się mojej części spadku po nieżyjących rodzicach - ojcu M. i matce S.- na rzecz mojego brata W. G.". W. G. wskazał, że informację o oryginale oświadczenia W. G. z dnia [...] lutego 1992 r. powziął w dniu [...] kwietnia 2012 r. Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. Organ stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został z uchybieniem 1-miesięcznego terminu. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu podał, że wznowienie postępowania obwarowane jest szczególnymi wymogami formalnymi. W. G. nie spełnił warunku zawartego w art. 148 § 1 k.p.a. Wnioskodawca, co prawda wskazał w piśmie z dnia [...] lipca 2012 r., iż wiadomość o okoliczności wznowienia postępowania, tj. istnieniu oświadczenia W. G. z dnia [...] lutego 1992 r. powziął w dniu [...] kwietnia 2012 r., jednak twierdzeniu temu przeczy zebrany w sprawie materiał dowodowy. Organ stwierdził, że W. G. wiedział o istnieniu wyżej wskazanego oświadczenia co najmniej w momencie składania odwołania od decyzji Wojewody [...]. Wówczas przedłożył przedmiotowe oświadczenie wraz z odwołaniem. Nie jest zatem możliwe, aby wiadomość o jego istnieniu powziął dopiero [...] kwietnia 2012 r., albowiem 5 miesięcy wcześniej powoływał się na jego treść formułując argumenty zawarte w odwołaniu od decyzji Wojewody [...]. Treść oświadczenia W. G. z dnia [...] lutego 1992 r. była znana organowi odwoławczemu i dokładnie przeanalizowana przez ten organ pod kątem jego mocy dowodowej. Organ nie uznał twierdzenia, że o istnieniu wyżej wskazanego dokumentu wnioskodawca dowiedział się dopiero [...] kwietnia 2012 r., w sytuacji, gdy dokument ten strona przedłożyła wraz z odwołaniem od decyzji Wojewody [...] w dniu [...] listopada 2011 r. W ocenie organu, W. G. uchybił terminowi do wystąpienia z wnioskiem o wznowienie postępowania, gdyż podnoszona okoliczność była znana mu znacznie wcześniej, niż wskazuje we wniosku o wznowienie postępowania. Decyzja Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2012 r. stała się przedmiotem skargi W. G. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz postanowienia Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r. W uzasadnieniu podniósł, że postanowienie wydane zostało bez zrozumienia problemu oraz z naruszeniem art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. Skarżący wskazał, że nie wie, czy posiadanie oryginału dokumentu w domu, a przekazanie organowi kserokopii wywołało negatywny skutek, czy też w ogóle nie ma znaczenia. Skarżący podał, że fakt posiadania przez niego oryginału dokumentu złożonego wcześniej w kopii wraz z odwołaniem, odkrył w tym roku, porządkując dokumenty. Zarzucił, że choć przekazał do akt sprawy kopię oświadczenia, organ nie poinformował go o wpływie tego dokumentu na wynik sprawy, nie zażądał też oryginału. W ocenie skarżącego, skoro organy nie skompletowały dokumentacji w oryginale, to uchybiły przepisom, co powinno skutkować wznowieniem postępowania. W końcowej części skargi skarżący podniósł, że organy w prowadzonym wcześniej postępowaniu nie zajęły stanowiska w przedmiocie złożonego wraz z odwołaniem oświadczenia, nie odrzuciły tego oświadczenia, nie zażądały też jego oryginału. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W ocenie Sądu, Minister Skarbu Państwa prawidłowo odmówił w niniejszej sprawie wznowienia postępowania administracyjnego. Na wstępie wskazania wymaga, że postępowanie w sprawie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną jest postępowaniem nadzwyczajnym. Warunkiem skutecznego wszczęcia takiego postępowania jest, po pierwsze powołanie się na jedną z przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1-8, art. 145a lub art. 145b ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., po drugie zaś złożenie wniosku o wznowienie postępowania w terminie przewidzianym w art. 148 § 1 k.p.a. lub odpowiednio w art. 145a § 2 k.p.a. i art. 145b § 2 k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący powołał się we wniosku o wznowienie postępowania na przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Zgodnie zaś z art. 148 § 1 k.p.a., podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Zachowanie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania organ obowiązany jest zbadać z urzędu. Wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia postępowania na wniosek pomimo uchybienia terminowi stanowiłoby bowiem rażące naruszenie prawa, a to z uwagi na naruszenie ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1995 r. sygn. akt SA/Wr 1164/95 (niepubl.), powoł. [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2012 r., str. 577). Uchybienie zatem terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania jest podstawą do wydania przez organ postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie (art. 149 § 3 k.p.a.). W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, organ zasadnie przyjął w niniejszej sprawie, opierając się na całości materiału, jakim dysponował, że wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] grudnia 2011 r., złożony został po upływie 1 miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. W sprawie jest bezsporne, że skarżący o oświadczeniu W. G. z dnia [...] lutego 1992 r., jako okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia, wiedział już w momencie składania odwołania od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r., tj. w dniu [...] listopada 2011 r. Nie jest bowiem kwestionowane, że do odwołania skarżący załączył wówczas kserokopię tego oświadczenia, wnosząc o jego uwzględnienie w postępowaniu o potwierdzenie prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami RP. Skoro zatem, o okoliczności powoływanej jako podstawa do wznowienia skarżący dowiedział się najpóźniej w dniu [...] listopada 2011 r., to wniosek o wznowienie postępowania złożony w dniu [...] kwietnia 2012 r. organ prawidłowo uznał za złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Sam powołany przez stronę fakt odnalezienia oryginału oświadczenia W. G., nie zmienia prawidłowości ustaleń organu w tym zakresie. Na gruncie art. 145 § 1 pkt 5 w zw. z art. 148 § 1 k.p.a. istotne jest bowiem, kiedy strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę wznowienia, a nie kiedy uzyskała wiedzę o oryginale oświadczenia, z którego treści wywodzi dla siebie określone skutki prawne. Za niezasadne Sąd uznał zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. 7, art. 8 i art. 9 k.p.a. W sprawie tej, zakończonej postanowieniem Ministra Skarbu Państwa o odmowie wznowienia postępowania, organowi nie można zarzucić ani naruszenia zasady prawdy obiektywnej, ani zasady pogłębiania zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Nie można też w tym przypadku mówić o jakimkolwiek naruszeniu obowiązku udzielania stronie informacji faktycznej i prawnej. Z uwagi na uzasadnienie skargi wniesionej w niniejszej sprawie, wskazania wymaga, iż wbrew jej twierdzeniom, Minister Skarbu Państwa w decyzji wydanej po rozpatrzeniu odwołania W. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r., odniósł się jednoznacznie do załączonego przez stronę oświadczenia W. G. z dnia [...] lutego 1992 r., rozważył jego moc dowodową i ocenił znaczenie w toczącym się wówczas postępowaniu o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Organ uznał, nie kwestionując, że to kserokopia, a nie oryginał, że nie stanowi ono podstawy do przyznania prawa do rekompensaty w większej części, niż przyznana została decyzją Wojewody [...] z dnia [...] października 2011 r. Organ w toczącym się wówczas postępowaniu ustosunkował się więc do tego oświadczenia i ocenił, czy oświadczenie to miało znaczenie w sprawie. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że zarzuty skargi w zakresie, dotyczącym w istocie postępowania w trybie zwykłym, nie mogą odnieść skutku w niniejszym postępowaniu, zakończonym postanowieniem o odmowie wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd bowiem, zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), choć nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, to rozstrzyga w granicach sprawy. Ustalenia organu, co do uchybienia terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania są zaś, w ocenie Sądu, prawidłowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazuje jednocześnie, że decyzją ostateczną jest, stosownie do treści art. 16 § 1 k.p.a., decyzja, od której nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Decyzją ostateczną, a zatem decyzją od której w toku instancji nie służy odwołanie, jest więc m.in. decyzja wydana w II instancji (v. B.Adamiak [w:] B.Adamiak, J.Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Warszawa 2012, str. 89). Podkreślenia wymaga więc, że tak jak wznawia się postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną (art. 145 § 1 k.p.a.), tak też odmawia się wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 149 § 3 k.p.a.). Uchybienie polegające na odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...], nie miało jednak wpływu na wynik niniejszej sprawy, albowiem organ prawidłowo ocenił dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Ministra Skarbu Państwa, co wynikało jednoznacznie z treści zaskarżonego i poprzedzającego go postanowienia. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w wyroku.