I SA/Wa 2141/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Miernik Sędziowie WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Mirosław Gdesz Protokolant Anna Traczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi [...] Zarządu [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...] w przedmiocie oddania nieruchomości w trwały zarząd 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] orzekającą o oddaniu w trwały zarząd na czas nieoznaczony, na rzecz [...] reprezentowanego przez [...] Zarządu [...], nieruchomości położonej w W., w rejonie ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, z obrębu [...], uregulowanej w księdze wieczystej KW nr [...], stanowiącą własność Skarbu Państwa, z przeznaczeniem na działalność [...] i ustalającą opłaty roczne z tytułu trwałego zarządu. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] podał, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i wchodzi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa. Dnia [...] marca 1998 r. została zawarta umowa ustanowienia użytkowania wieczystego na rzecz [...] (akt notarialny Rep. A Nr [...]). Następnie decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2007 r. wydaną na podstawie art. 256 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie Wyższym – Wojewoda [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem [...] września 2005 r. przez [...], nieodpłatnie prawo własności w/w gruntu pozostającego w użytkowaniu wieczystym [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 2008 r., Rep. A Nr [...] [...] zrzekła się na rzecz Skarbu Państwa prawa własności przedmiotowej nieruchomości zabudowanej budynkiem [...]. Rozpatrując odwołanie [...] Zarządu [...] od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2009 r. Wojewoda [...] podniósł, iż przedmiotowa nieruchomość została nabyta nieodpłatnie do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa od państwowej osoby prawnej – [...], a stosownie do treści art. 83 ustawy o gospodarce nieruchomościami opłaty z tytułu trwałego zarządu ustala się wg stawki procentowej od ceny nieruchomości ustalonej w wysokości niższej niż jej wartość. Wojewoda uznał, iż wskazane w odwołaniu okoliczności, że znajdujący się na przedmiotowej nieruchomości budynek [...] został wybudowany ze środków [...] nie dają podstawy do zastosowania w niniejszej sprawie art. 88 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a poczynione ewentualnie przez poprzedników prawnych [...] Zarządu [...] nakłady na nieruchomość mogą być przedmiotem roszczeń cywilnoprawnych dochodzonych w postępowaniu przed sądem powszechnym. Skargę na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2009 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł [...] Zarząd [...] zarzucając jej naruszenie art. 88 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami i wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, iż [...] Zarząd [...] został powołany w miejsce zlikwidowanego [...], który jako poprzednik prawny skarżącego poniósł nakłady na przedmiotową nieruchomość, których wartość zgodnie z treścią art. 88 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie powinna być uwzględniona w cenie nieruchomości będącej podstawą do ustalenia opłat z tytułu trwałego zarządu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych przyczyn niż zawarte w niej zarzuty. Na wstępie podkreślić należy, iż zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, w granicach kompetencji przysługujących sadowi administracyjnemu na podstawie w/w ustaw, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności tak z przepisami procesowymi jak i z normami prawa materialnego, Sąd uznał, iż zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca zostały wydane z naruszeniem przepisów o właściwości, co stanowi podstawę do stwierdzenia ich nieważności w oparciu o podstawę nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 kpa. Ogólny obowiązek organu administracji publicznej przestrzegania swojej właściwości z urzędu ustanawia przepis art. 19 kpa. Przestrzeganie tego obowiązku z urzędu oznacza, że organ bada swoją właściwość bez oczekiwania na wniosek strony w tym przedmiocie. Powyższa zasada obowiązuje we wszystkich rodzajach postępowania administracyjnego, a zatem w postępowaniu przed organami pierwszej instancji, postępowaniu odwoławczym oraz w postępowaniach nadzwyczajnych, a także na wszystkich etapach tych postępowań. W postępowaniu wszczynanym na żądanie strony, organ, do którego wniesiono podanie jest obowiązany zbadać na podstawie treści żądania, czy jest właściwy do załatwienia sprawy, a w razie stwierdzenia swojej niewłaściwości powinien stosować przepisy art. 65-66 kpa. Naruszenie przepisów o właściwości przez organ prowadzący postępowanie stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wydanej w trakcie postępowania (art. 156 § 1 pkt 1 kpa). Powyższy przepis nie tylko stanowi prawny instrument eliminacji z obrotu prawnego decyzji wydanych przez organ, który nie jest właściwy w sprawie, ale spełnia również funkcję gwarancyjną w odniesieniu do spoczywających na organie administracji publicznej obowiązku przestrzegania swojej właściwości miejscowej i rzeczowej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż Prezydent W. nie jest organem właściwym do ustanawiania trwałego zarządu na rzecz [...]. Zgodnie bowiem z treścią art. 60a ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) nieruchomościami wchodzącymi w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa przeznaczonymi na potrzeby Prezesa Rady Ministrów, Rządowego Centrum Legislacji, Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, ministerstw, urzędów centralnych i urzędów wojewódzkich gospodaruje minister właściwy do spraw Skarbu Państwa z zastrzeżeniem art. 43 ust. 2 i 4. Zgodnie z ust. 3 art. 60a minister właściwy do spraw Skarbu Państwa oddaje nieodpłatnie, w drodze decyzji, jednostkom organizacyjnym, o których mowa w ust. 1, w trwały zarząd nieruchomości, o których mowa w ust. 1. Zaznaczyć należ, iż przepis powyższy został dodany na podstawie art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 15 października 2008 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 220, poz. 1412), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2009 r. Na podstawie art. 1 pkt 18 tej ustawy zmieniony został również m.in. art. 60 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Powyższa zmiana ustawy miała na celu wprowadzenie mechanizmów, które umożliwią prowadzenie przez jeden organ - ministra właściwego do spraw Skarbu Państwa polityki gospodarowania wszystkimi nieruchomościami, przeznaczonymi obecnie zarówno na cele statutowe, jak i cele niestatutowe Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, Rządowego Centrum Legislacji, Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa, ministerstw, urzędów centralnych oraz urzędów wojewódzkich, jak również zniesienie podziału na nieruchomości przeznaczone na cele statutowe i niestatutowe w odniesieniu do nieruchomości wymienionych w art. 60a ust. 1 pkt 1. Art. 60a w/w ustawy stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 23, zgodnie z którą starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej jest organem właściwym do gospodarowania zasobem nieruchomości Skarbu Państwa. W rozpatrywanej sprawie nieruchomość oddana w trwały zarząd [...] na podstawie decyzji Prezydenta W. w ocenie sądu spełnia kryteria wymienione w art. 60a ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w związku z czy decyzja o ustanowieniu trwałego zarządu winna być wydana przez Ministra Skarbu Państwa zgodnie z treścią art. 60 a ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przepis ten bowiem w sposób jednoznaczny wskazuje organ uprawniony do oddania w trwały zarząd nieruchomości na potrzeby m.in. [...], którym jest minister właściwy do spraw Skarbu Państwa. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2, art. 152 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji.