I SA/Wa 2141/11
WyrokWSA w Warszawie2012-05-08
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Jolanta Dargas, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego osobie, która zamieszkiwała z najemcą i prowadziła z nim wspólne gospodarstwo domowe przez okres co najmniej ostatnich 7 lat, została wydana z naruszeniem prawa, w sytuacji gdy organ nie zebrał i nie ocenił całości materiału dowodowego, w tym zeznań świadków, a także nie uzasadnił swojego stanowiska?Ratio decidendi
Uchwała zarządu dzielnicy odmawiająca zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego osobie spełniającej warunek wspólnego zamieszkiwania z najemcą przez co najmniej 7 lat, została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ nie przeprowadził wyczerpującego postępowania dowodowego, nie ocenił wszystkich istotnych dowodów (w tym zeznań świadków) i nie uzasadnił swojego stanowiska zgodnie z wymogami k.p.a. W związku z tym uchwała ta nie podlega wykonaniu.Stan faktyczny
Skarżąca K.L. wniosła skargę na uchwałę Zarządu Dzielnicy odmawiającą zawarcia z nią umowy najmu lokalu mieszkalnego po śmierci jej babci, która była główną najemczynią. Skarżąca twierdziła, że zamieszkiwała z babcią od 2000 roku, co zostało błędnie podane we wniosku jako 2004 rok. Organ odmówił zawarcia umowy, uznając, że skarżąca nie spełnia warunku wspólnego zamieszkiwania przez ostatnie 7 lat, opierając się m.in. na wcześniejszych oświadczeniach babci, że mieszka sama. Skarżąca zarzuciła brak uzasadnienia uchwały i niewyjaśnienie, dlaczego nie dano wiary jej wyjaśnieniom i zeznaniom sąsiadów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa i nie podlega wykonaniu. Przyznał również koszty nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Maria Tarnowska Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2012 r. sprawy ze skargi K.L. na uchwałę Zarządu Dzielnicy [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie zawarcia umowy najmu lokalu mieszkalnego 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała została wydana z naruszeniem prawa; 2. stwierdza, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu; 3. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego L.B., tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym: tytułem opłaty kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych.
Pismem z dnia [...] września 2011 r. K. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na uchwałę Zarządu [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zawarcia umowy najmu lokalu nr [...], położonego w W. przy ul. [...].
W skardze wskazała, że w związku ze śmiercią K. R., głównej najemczyni lokalu (jej babci) złożyła wniosek o zawarcie umowy najmu przedmiotowego lokalu na podstawie § [...] uchwały nr [...] Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu W.
Pismem z dnia [...] czerwca 2010 r. została poinformowana, że uchwałą z dnia [...] czerwca 2010 r. Zarząd odmówił zakwalifikowania jej do zawarcia umowy najmu lokalu nr [...] wskazując, iż nie zamieszkiwała z K. R. przez okres 7 lat poprzedzających dzień śmierci najemczyni tego lokalu.
Skarżąca twierdzi, że zamieszkała z babcią K. R. w 2000 roku i do dnia dzisiejszego nieprzerwanie zamieszkuje w lokalu nr [...]. Wskazała również, że co prawda w uzasadnieniu wniosku wskazała, że zamieszkała z babcią dopiero w 2004 r., jednak podanie tej daty było błędne i na dalszym etapie postępowania zostało sprostowane. Informacja ta została również potwierdzona przez lokatorów budynku przy ul. [...].
Skarżąca podniosła ponadto, że z uwagi na brak uzasadnienia zaskarżonej uchwały nie wiadomo dlaczego Zarząd [...] nie dał wiary wyjaśnieniom składanym przez skarżącą i przez jej sąsiadów. Nie wiadomo również, jej zdaniem, jakie czynności zostały podjęte w toku prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania.
K. L. zwróciła również uwagę na fakt, że jest matką samotnie wychowującą dziecko i zgodnie z art. 71 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ma prawo do szczególnej pomocy władz publicznych.
Odpowiadając na skargę Zarząd [...] wniósł o jej oddalenie .
W uzasadnieniu wskazał, że K. L. zamieszkuje w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. razem z małoletnim synem J., a zameldowana jest w nim od 2004 r. W 2002 roku babcia skarżącej uzyskała zgodę na jej zameldowanie, jednak czynności dokonała dopiero od 2004 roku. Organ podniósł również, że skarżąca uprzednio zameldowana była w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W., którego najemcami (jako lokalu komunalnego) od 1987 r. są jej rodzice A. i J. R.
Ponadto Zarząd [...] powołał przepis § 31 uchwały Rady [...] z dnia [...] lipca 2009 r., nr [...] w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu [...] wskazując, że skarżąca należy do grona uprawnionych, spełnia kryterium metrażowe i nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu. Jednakże przeprowadzone w sprawie postępowanie wyjaśniające nie potwierdziło stałego zamieszkiwania skarżącej wraz z babcią i prowadzenie z nią wspólnego gospodarstwa domowego przez okres co najmniej ostatnich siedmiu lat.
Organ zwrócił uwagę, na podanie K. R. z [...] kwietnia 2002 r. skierowane do Wydziału Lokalowego Urzędu Dzielnicy [...] i jej wniosek z [...] czerwca 2002 r. o zgodę na zameldowanie K. L. w lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. Z pism tych wynika, że skarżąca zamieszkiwała od 1983 r. do momentu wzajemnej zamiany przedmiotowego lokalu na lokal nr [...] przy ul. [...] w W., dokonanej między dziadkami skarżącej a jej rodzicami w 1987 r. Organ Zauważył przy tym, że pismem z dnia [...] lipca 2002 r. K. R. (babcia skarżącej) została poinformowana przez Urząd [...], że może zameldować wnuczkę w lokalu nr [...] przy ul. [...]. Zameldowanie to nastąpiło jednak dopiero dwa lata później tj. w dniu [...] września 2004 r. Fakt zamieszkania w niniejszym lokalu z dniem zameldowania został potwierdzony także przez zgłoszenie K. L. do opłat za lokal. Poprzednie oświadczenia babci skarżącej (z dnia [...] kwietnia 2001 r. i z dnia [...] sierpnia 2002 r.) zawierają natomiast informację, że w ww. lokalu zamieszkuje sama.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie jest uzasadniona.
Przede wszystkim wskazać należy, że uchwała organu wykonawczego gminy w sprawie zakwalifikowania (bądź odmowy zakwalifikowania) osoby ubiegającej się o najem lokalu, znajdującego się w gminnym zasobie mieszkaniowym, do zawarcia umowy najmu takiego lokalu jest aktem z zakresu administracji publicznej, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej "ppsa".
Uchwała taka jest zatem zaskarżalna do sądu administracyjnego (patrz: uchwała NSA z dnia 21 lipca 2008 r., sygn. akt I OPS 4/08, publ. ONSA i WSA 2008/6/90).
Przed wniesieniem skargi do Sądu, K. L. pismem z dnia [...] sierpnia 2011 r. wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wyczerpując tym samym tryb wynikający z przepisu art. 52 § 4 ppsa.
Odpowiadając na powyższe wezwanie Zarząd [...] uchwałą z dnia [...] września 2011 r. odmówił jego uwzględnienia.
Skarga została wniesiona w dniu [...] października 2011 r., a więc z zachowaniem trzydziestodniowego terminu określonego w art. 53 § 2 ppsa.
Podstawę wydania zaskarżonej uchwały stanowią przepisy uchwały Rady Miasta Stołecznego Warszawy z dnia 9 lipca 2009 r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu miasta stołecznego Warszawy (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2009 r. Nr 132, poz. 3937 z późn. zm), w szczególności § 31 dotyczący zawarcia umowy najmu z osobami, które pozostały w lokalu po śmierci najemcy, a nie wstąpiły w stosunek najmu na podstawie art.691 kc..
Istotą sporu w sprawie niniejszej pozostaje kwestia, czy skarżąca K. L. spełnia warunek wspólnego zamieszkiwania z najemcą w lokalu za zgodą właściciela i prowadzenia z nim wspólnego gospodarstwa domowego przez okres co najmniej ostatnich 7 lat, o którym mowa w pkt.1 cytowanego § 31 wskazanej uchwały .
Co do pozostałych warunków (które muszą wystąpić łącznie) organ uznał je za spełnione wskazując, że K. L. należy do grona osób uprawnionych wymienionych w tym przepisie, spełnia wskazane tam kryterium finansowe i metrażowe oraz nie zalega z opłatami za korzystanie z lokalu.
Podstawą odmowy uwzględnienia wniosku skarżącej, było ustalenie w toku postępowania, że zamieszkała ona z babcią, K. R., zmarłą w dniu [...].07.2008 r., począwszy od dnia [...].09.2004 r., z którą to datą została w lokalu zajmowanym przez babcię zameldowana, za zgodą Urzędu [...]. Potwierdzeniem powyższego był zdaniem Zarządu fakt, że K. R. złożyła oświadczenie do Zakładu Gospodarowania Nieruchomościami [...], zgłaszające wnuczkę K. L. jako wspólnie zamieszkującą, w związku z ponoszeniem opłat, dopiero w dniu [...].11.2004 r. Wcześniejsze, analogiczne oświadczenia zmarłej K. R. złożone zostały w tej samej placówce w dniach [...].04.2001 r. oraz [...].08.2002 r. i potwierdzą, że w wyżej wymienionych datach zamieszkiwała w lokalu samotnie.
W ocenie sądu orzekającego w sprawie niniejszej organ, podejmując zaskarżoną uchwałę uchybił treści art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 kpa., a uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim podkreślić należy, że przeprowadzając wywiad z mieszkańcami budynku przy ul. [...], w którym zamieszkuje skarżąca, organ zaniechał ustalenia faktycznej daty zamieszkania tam przez K. L., poprzestając jedynie na uzyskaniu od sąsiadów informacji, że ww. zamieszkiwała z babcią K. R. w chwili jej śmierci. Powyższe ustalenia nie zostały także w żaden sposób ocenione pod kątem ich wpływu na treść spornej uchwały. Podobnie organ nie ocenił i nie uzasadnił jaki wpływ na treść uchwały miało oświadczenie jednego ze świadków w tej części, w której wskazuje ono, że skarżąca zamieszkiwała w lokalu nr [...] zarówno w chwili śmierci babci w 2008 r., jak i w dacie śmierci dziadka J. R., który zmarł w 2001 r.
Wbrew żądaniu K. L., zgłoszonemu w treści wezwania do usunięcia naruszenia prawa, organ zaniechał przeprowadzenia wnioskowanego przez nią dowodu z zeznań wskazanych tam świadków na okoliczność faktycznego zamieszkiwania przez nią w spornym lokalu. W uzasadnieniu uchwały organ nie wyjaśnił przyczyn powyższego, brak jest zatem podstaw do wnioskowania, czy dowody te uznał za istotne czy też nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy .
Powyższe przesądza, zdaniem sądu, że organ przeprowadził postępowanie w sprawie niniejszej z pogwałceniem zasady dążenia do wyjawienia prawdy obiektywnej z poszanowaniem słusznego interesu obywatela, a także zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa (art. 7 i 8 kpa). Pomimo obowiązku realizacji zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w treści art. 77 §1 kpa, organ nie zebrał i nie rozpatrzył całości materiału dowodowego niezbędnego dla jej rozpoznania, a swojego stanowiska nie uzasadnił wg reguły ujętej w treści art. 107 § 3 kpa .
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni stanowisko przedstawione w treści uzasadnienia sądu, a także rozważy i oceni materiał dowodowy dołączony do skargi .
Mając na uwadze treść art. 91.1 ustawy z dnia 08.03.1990 r. o samorządzie gminy , który stanowi, że chwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna, a także art. 94.1.wg, którego nie stwierdza się nieważności uchwały organu gminy po upływie jednego roku od dnia jej podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały w terminie określonym w art. 90 ust. 1, albo jeżeli uchwała jest aktem prawa miejscowego, sąd na podstawie ust 2.wskazanego przepisu orzekł o niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem.
Orzeczenie o kosztach zapadło na podstawie art.200 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło