I SA/Wa 2143/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2018 r. sprawy ze skargi A. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 marca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 557/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzech tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz A. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 557/14, wydanego na skutek skargi na bezczynność Prezydenta [...] w sprawie o ustalenie na wniosek z [...] marca 2014 r. odszkodowania za nieruchomość położoną w W., pochodzącą z księgi hipotecznej [...]. W skardze wniosła o: 1) wymierzenie organowi grzywny za niewykonanie powyższego wyroku Sądu, 2) zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu podniosła, że wyrokiem z 25 marca 2015 r. sygn. I SAB/Wa 557/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, uwzględnił skargę A. S. i zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., pochodzącą z księgi hipotecznej [...], której przeddekretowym właścicielem była J. N.. W wyroku tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość, w terminie 2 miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta zostały zwrócone organowi 8 lipca 2015 r. W związku z tym termin do rozpoznania sprawy upłynął najdalej 8 września 2015 r. Mimo wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2069/15 o wymierzeniu organowi grzywny, w sprawie nie zostało wydane rozstrzygnięcie. Skarżąca pismem z [...] września 2016 re. Wezwała organ do wykonania wyroku WSA w Warszawie w terminie 7 dni. Prezydent [...] nie odniósł się do tego pisma, jak również nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ wskazał, że w sprawie wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., pochodzącą z księgi hipotecznej [...], objętej działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) – zwanego dalej "dekretem" przed Prezydentem [...] prowadzone jest - z wniosku spadkobierców dawnych właścicieli - postępowanie o przyznanie odszkodowania, zgodnie art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 poz. 2147 ze zm.) – zwanej dalej "ugn". Zgodnie z art. 215 ust. 2 ugn jedną z przesłanek badanych w postępowaniu odszkodowawczym jest określenie dokładnej daty pozbawienia poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego faktycznej możliwości władania działką. Wyrokiem z 25 marca 2015 r. sygn. akt. I SAB/Wa 557/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku o ustalenie odszkodowania za ww. nieruchomość w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Istotnym w sprawie pozostaje to, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane m. in. bardzo dużą ilością wpływającej do Biura Spraw Dekretowych korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu. Waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, niestety nie pozwala na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Jednocześnie o kolejności rozpatrzenia spraw nie może decydować li tylko aktywność procesowa strony i ilość składanych skarg, tym bardziej, iż wniosek skarżącej jest relatywnie nowy w stosunku do innych wniosków o odszkodowanie oczekujących na rozpatrzenie. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 26 sierpnia 2017 r. sygn. akt l SAB/Wa 526/16 w tej sytuacji wystarczającą sankcją dla organu jest uznanie, że jego bezczynność w załatwieniu sprawy miała charakter rażący. Nałożenie na organ obowiązku zapłacenia grzywny lub sumy pieniężnej nie jest bowiem zasadniczym środkiem dyscyplinującym ten organ do załatwienia sprawy w rozsądnym terminie. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) – zwanej dalej "Ppsa" dają Sądowi kompetencję do oceny zasadności zarówno nałożenia sankcji finansowej, jak i miarkowania jej wysokości, co uzależnione jest od okoliczności konkretnej sprawy. W odniesieniu do nich nie można pominąć także faktu znanego Sądowi z urzędu, że Prezydent [...] prowadzi kilka tysięcy spraw o odszkodowania za przejęcie nieruchomości w trybie dekretu, a zatem obiektywny osąd prowadzi do wniosku, że nakładanie na organ przez Sąd w każdej tego typu sprawie sankcji finansowych ze środków publicznych byłoby nieuzasadnione, a przede wszystkim nie spełniałoby roli wskazanej w przepisie prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Poza sporem jest to, że prawomocnym wyrokiem z 25 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 557/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z 24 marca 2014 r. o odszkodowanie za nieruchomość, położoną w W., pochodzącą z księgi hipotecznej [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W wyroku tym Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Faktem jest również to, że termin wyznaczony przez Sąd upłynął 8 września 2015 r., skoro – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 557/14 zwrotnego potwierdzenia odbioru - Prezydent [...] otrzymał odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami sprawy 8 lipca 2015 r. Poza sporem jest, że w zakreślonym przez Sąd terminie organ nie rozpoznał powyższego wniosku o przyznanie odszkodowania za przejęcie przedmiotowej nieruchomości, a zatem nie wykonał powołanego wyżej wyroku Sądu. Prawomocnym wyrokiem z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2069/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 500 zł w związku z niewykonaniem wyroku tego Sądu z 25 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 557/14. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Wyrok ten (prawomocny) wraz z aktami sprawy Prezydent [...] otrzymał 18 maja 2016 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. Skarga o wymierzenie grzywny jest zatem zasadna. Uznaniu Sądu pozostawiono natomiast ustalenie wysokości grzywny, ponieważ zgodnie z art. 154 § 6 Ppsa grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów, tj. art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych w zw. z art. 110 ust. 5 pkt 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Ustalenie wysokości grzywny zależy od okoliczności konkretnej sprawy. Analizując przebieg postępowania administracyjnego od chwili otrzymania przez Prezydenta [...] prawomocnego wyroku Sądu z dnia 16 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2069/15 wraz z aktami sprawy Sąd uznał, że zasadnym było wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3000 zł. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy wynika, że organ po otrzymaniu wyroku wymierzającego grzywnę 18 maja 2016 r. nie podjął w sprawie żadnych czynności postępowania administracyjnego. Sąd zwraca uwagę, że od otrzymania prawomocnego wyroku Sądu w przedmiocie wymierzenia grzywny do momentu orzekania przez Sąd po raz drugi w tym przedmiocie minęło już ponad 2 lata i 1 miesiąc. Z akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę nie wynika, aby istniały obiektywne przeszkody w prowadzeniu w sprawie postępowania, czy też inne powody niewykonania prawomocnego wyroku Sądu z 25 marca 2015 r. Skoro Prezydent [...] od ponad 2 lat i 8 miesięcy nie wykonuje zobowiązania zawartego w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 25 marca 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 557/14, mimo ukarania organu grzywną prawomocnym wyrokiem z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2069/15, to Sąd ponownie rozpatrując następną skargę o wymierzenie organowi grzywny uznał za zasadne wymierzenie sankcji finansowej w kwocie sześciokrotnie wyższej, niż pierwsza grzywna. Sąd zwraca ponadto uwagę, że w niniejszej sprawie, brak też po wyroku wymierzającym grzywnę w 2015 r. realizacji przez organ obowiązku z art. 36 § 1 Kpa. Wobec tego Sąd stwierdził, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku Sądu z 25 marca 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 154 § 1, 2 i 6 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku. O zwrocie skarżącej kosztów postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 2 w zw. zw. z z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).