I SA/Wa 2144/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Gdesz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Dorota Apostolidis, sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2015 r. sprawy ze skarg Gminy [...] i Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w [...] na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie reformy rolnej oddala skargi I. Stan faktyczny 1. Pismem z 30 kwietnia 1991 r. T. G. złożyła wniosek do Wojewody [...] o unieważnienie zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] Nr [...] z dnia [...] listopada 1946 r. w części dotyczącej nieruchomości zapisanych w KW [...] t. 10 wykaz liczba 491 o pow. [...] ha, w KW [...] t. 15 wykaz liczba 587 o pow. [...] ha, w KW [...] t. 8 wykaz liczba 381 o pow. [...] ha oraz w KW [...] t. 16 wykaz liczba 621 o pow. [...] ha ustalając, iż ww. nieruchomości były i są nieruchomościami miejskimi, nie podlegającymi przejęciu na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r., nr 3, poz. 13 ze zm.). 2. Decyzją z [...] listopada 1991 r., nr [...] Wojewoda [...] odmówił stwierdzenia, że powyższe nieruchomości nie podpadają pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. 3. Na skutek odwołania T. G., decyzją z [...] kwietnia 1994 r. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. 4. Decyzją z [...] lutego 1995 r. Wojewoda [...] ponownie odmówił stwierdzenia, że przedmiotowe nieruchomości nie podpadały pod działanie przepisów art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. 5. Decyzją z [...] września 1998 r. Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...]. 6. Powyższą decyzję J. G. zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 15 marca 2001 r., sygn. akt IV SA 2416/98, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej z dnia [...] września 1998 r. i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 1995 r. 7. Decyzją z [...] sierpnia 2003 r., nr [...], Wojewoda [...] w pkt 1) stwierdził, że nieruchomości, których właścicielami byli F. i L. G. oznaczone w dacie przejęcia według KW [...] tom XV karta 587 o pow. [...] ha, tom VIII karta 381 o pow. [...] ha, tom XVI karta 621 o pow. [...] ha, nie podpadały pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej oraz w pkt 2) odmówił stwierdzenia, że nieruchomość, której właścicielami byli F. i L. G. oznaczona w dacie przejęcia według KW [...] tom X karta 491 o pow. [...] ha nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. 8. W wyniku rozpatrzenia odwołań wniesionych przez pełnomocnika K. P. i Ł. P., Gminę [...], Powszechną Spółdzielnię Spożywców "[...]" w [...] oraz pełnomocnika J. G., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] marca 2004 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] w całości i umorzył postępowanie I instancji. 9. Na skutek skargi wniesionej przez pełnomocnika K. P. i Ł. P. oraz pełnomocnika J. G., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 22 listopada 2004 r., sygn. akt IV SA/Wa 384/04, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] marca 2004 r., nr [...]. 10. Następnie decyzją z [...] listopada 2006 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r. 11. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł pełnomocnik K. P. i Ł. P. oraz Gmina [...]. 12. Wyrokiem z 21 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 68/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Gminy [...] oraz uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w części, którą utrzymano w mocy pkt (2) decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2003r. 13. Naczelny Sądu Administracyjnego wyrokiem z 30 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 1625/06, oddalił skargę kasacyjną Gminy [...] od powyższego wyroku z 21 czerwca 2006 r. W świetle powyższego, decyzja Wojewody [...] z [...] sierpnia 2003 r. stała się prawomocna w części dotyczącej pkt (1). Tym samym do rozpatrzenia pozostały odwołania od tej decyzji w części dotyczącej pkt (2) ww. decyzji. 14. Decyzją z [...] stycznia 2011 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z sierpnia 2003 r. w części dotyczącej pkt (2) i w tym zakresie umorzył postępowanie I Instancji. 15. Decyzją z [...] marca 2011 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (wówczas Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: Ppsa) w zw. z art. 138 § 2 Kpa, w pkt (1) uchylił w całości decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2011 r., w pkt (2) uchylił decyzję Wojewody [...] z [...] sierpnia 2003 r. w części dotyczącej pkt 2 i w tym zakresie przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu Minister powołał uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego podjętą w składzie siedmiu sędziów w dniu 10 stycznia 2011 r. (sygn. akt I OPS 3/10), w której uznano, że § 5 rozporządzenia z dnia 1 marca 1945 r. może stanowić podstawę do orzekania w drodze decyzji administracyjnej o tym, czy dana nieruchomość lub jej cześć wchodzi w skład nieruchomości ziemskiej, o której mowa w art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. 15. Wyrokiem z 14 lipca 2011 r., sygn. IV SA/Wa 707/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powyższą decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] marca 2011 r. wydaną w trybie art. 54 § 3 Ppsa. 16. Następnie wyrokiem z 28 marca 2012 r., sygn. IV SA/Wa 1905/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił powołaną decyzję Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2011 r. 17. Rozpoznając po raz kolejny odwołanie od pkt 2 powołanej decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2003 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] lipca 2013 r., nr [...], uchylił pkt 2 decyzji organu I instancji i stwierdził, że nieruchomość której właścicielami byli F. i L. G., oznaczona w dacie przejęcia [...] tom X karta 491 o pow. [...] ha nie podpadała pod działanie przepisów art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organ wskazał, że istota postępowania sprowadza się do oceny, czy po nabyciu mleczarni przez małż. G. w 1929 r. powstał taki związek funkcjonalny, który pozwala uznać, że nieruchomość ta stała się częścią nieruchomości ziemskiej i mogła przejść na własność Państwa z przeznaczeniem na cele reformy rolnej na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organ przywołała zawarte w odwołaniu J. G. stanowisko, że mleczarnia została nabyta jako odrębny obiekt nie związany z gospodarstwem rolnym. Mleczarnia ta działała na potrzeby powiatu [...] i swoją produkcję opierała na skupie mleka od okolicznych właścicieli ziemskich, i gospodarzy (co najmniej 460 krów). 18. Skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły Gmina [...] oraz Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w [...]. a) Gmina [...] zarzuciła naruszenie: - art. 2 Konstytucji RP w zw. z art. 7 i art. 8 Kpa poprzez przekroczenie zasady praworządności; - art. 156 § 1 pkt 2 Kpa poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, opierając zaskarżoną decyzję na przepisach dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, które przepisy przestały obowiązywać z dniem 5 kwietnia 1958 r., tj. z dniem wejścia w życie ustawy dnia 12 marca 1958 r. o sprzedaży państwowych nieruchomości rolnych oraz uporządkowaniu niektórych spraw, związanych z przeprowadzeniem reformy rolnej i osadnictwa rolnego (Dz. U. Nr 17, poz. 71). b) Okręgowa Spółdzielnia Mleczarska w [...] w skardze zarzuciła naruszenie: - art. 7 w zw. z art. 77 Kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, jak również nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego umożliwiającego prawidłową i logiczną ocenę związków funkcjonalnych i gospodarczych nieruchomości, na której usytuowana była mleczarnia gospodarstwem rolnym małż. G.; - art. 107 § 3 Kpa poprzez nie wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których oparł, oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej - art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej poprzez wadliwą ocenę prawną przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie z uwagi na przyjęcie, że nieruchomość której właścicielami byli F. i L. G. nie podpadała pod działanie tego przepisu W związku z powyższym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. 19. W odpowiedzi na skargi Minister wniósł o ich oddalenie 20. Postanowieniem z 25 września 2014 r. WSA w Warszawie ustanowił dla nieznanego z miejsca pobytu K. L. kuratora w osobie A. B.. 21. 9 października 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie połączył sprawy z powyższych skarg do wspólnego rozpoznania i orzekania. 22. Pismem z 17 grudnia 2014 r. H. G. – B. wniosła o oddalenie obu skarg. II. Uzasadnienie prawne Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. 1. Sąd akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organ, dokonał kontroli zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zbadał, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skarg. 2. Dla przedmiotowej sprawy podstawowe znaczenie ma to, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, wydając zaskarżoną decyzję był związany, zgodnie z art. 153 Ppsa, oceną prawną zawartą w przywołanym prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 68/06. W uzasadnieniu tego orzeczenia jednoznacznie stwierdzono, że "Przechodząc do oceny legalności decyzji w części dotyczącej nieruchomości zapisanej w dacie jej przejęcia w księdze wieczystej KW [...] tom X karta 491 o pow. 0,4763 ha, na której znajdowała się mleczarnia, należy stwierdzić, że małż. G. nabywając w 1929r. ten obiekt, faktycznie nabyli nieruchomość z posadowionym na niej przedsiębiorstwem w branży rolnej, jakim była mleczarnia. Nieruchomość znajdowała się w [...] przy głównej ul. [...]. Z pewnością brak jest podstaw do uznania, że w dacie nabycia tej nieruchomości była to nieruchomość ziemska o charakterze rolnym. Tak, więc sama w sobie nieruchomość ta nie mogła być uznana za podpadającą pod przepis art. 2 ust. 1 lit. e dekretu." 3. Takie wiążące stanowisko co do braku związku funkcjonalnego pomiędzy gospodarstwem a mleczarnią zostało potwierdzone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w której wykazano brak związku funkcjonalnego mleczarni i jej odrębność od gospodarstwa. Mleczarnia ta funkcjonowała niezależnie od samego gospodarstwa i swoją produkcję opierała na skupie mleka od okolicznych właścicieli ziemskich i gospodarzy. 4. Natomiast zarzuty skargi dotyczące nie obowiązywania od 1958 r. dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej są całkowicie chybione i stanowią polemikę z wiążącym Sąd stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w powołanej uchwale siedmiu sędziów z 10 stycznia 2011 r. Ponadto kontrolując zaskarżoną decyzję w zakresie określonym w art. 134 Ppsa Sąd nie stwierdził, aby wystąpiły inne niż wskazane w skargach uchybienia obligujące do uchylenia zaskarżonej decyzji albo stwierdzenia jej nieważności. Dlatego skargi jako nieuzasadnione podlegały oddaleniu. Biorąc pod uwagę powyższe Sąd, na podstawie art. 151 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.