I SA/Wa 2148/11

PostanowienieWSA w Warszawie2012-10-04

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Lucyna Picho

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która posiada majątek w postaci mieszkania własnościowego i otrzymuje rentę, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może być przyznane osobie fizycznej tylko wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba ta dysponuje stałym dochodem i ponosi wydatki, które nie powodują uszczerbku w koniecznym utrzymaniu, a do tej pory regularnie opłacała koszty sądowe, należy odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Jednakże, jeśli jednorazowy wydatek na profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu, prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata.
Stan faktyczny
Skarżąca S. S. wniosła skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa odmawiające stwierdzenia nieważności decyzji. W trakcie postępowania wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawczyni podała, że posiada mieszkanie, otrzymuje rentę, ponosi stałe wydatki, jest schorowana i nie zna prawa. Sąd rozpoznał wniosek, analizując jej sytuację materialną.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano S. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. 2. W pozostałym zakresie odmówiono S. S. przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 4 października 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. S. na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2011 r., [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: 1. przyznać S. S. prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie, 2. w pozostałym zakresie odmówić S. S. przyznania prawa pomocy. S. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2011 r., [...] wydane w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. W toku postępowania skarżąca nadesłała do Sądu wniosek o przyznanie prawa pomocy złożony na urzędowym formularzu domagając się przyznania jej prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wnioskodawczyni ujawniła, że choć pozostaje sama w gospodarstwie domowym jednak pomaga córce samotnie wychowującej trójkę dzieci. S. S. ujawniła, że posiada majątek w postaci mieszkania własnościowego o powierzchni 51 m2. Źródłem jej dochodu jest renta po mężu w wysokości [...] zł. Strona ujawniła, że ponosi następujące wydatki: opłaty za mieszkanie w wysokości [...] zł miesięcznie, opłacenie energii elektrycznej w wysokości [...] zł miesięcznie, opłacenie gazu w wysokości [...] zł miesięcznie, zakup lekarstw w wysokości [...] zł miesięcznie. Uzasadniając swój wniosek strona podała, że jest osobą schorowaną, nie zna prawa ani procedur sądowych i urzędowych. Przyznanie pomocy sądowej umożliwi jej właściwą i skuteczną reprezentację interesów przed sądem. Rozpoznając wniosek na wstępie należy stwierdzić, że stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej na jej wniosek. Prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym – wówczas obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, lub w zakresie częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 1, § 2 i § 3 ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, natomiast przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 powołanej ustawy). Uwzględniając sytuację majątkową wnioskodawczyni należało stwierdzić, że wykazała ona, iż spełnia przesłanki do przyznania jej prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. W pierwszej kolejności podkreślania wymaga, że prawo pomocy jest skierowane do tych osób, które z uwagi na bardzo trudną sytuację materialną nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Nie można uznać, że skarżąca pozostaje w bardzo trudnej sytuacji majątkowej, bowiem ma zapewnione potrzeby bytowe, jak również dysponuje stałym dochodem. Nie można zatem przyjąć, że nie jest ona w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania tym bardziej, że będąc w opisanej we wniosku sytuacji majątkowej do tej pory regularnie opłacała koszty sądowe (wpłaciła wpis od skargi k- [...], opłatę za odpis wyroku k- [...], opłatę za zażalenie k- [...]). Powyższe uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie kosztów sądowych. Natomiast uzasadnione jest przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Nie ulega bowiem wątpliwości, że przy dochodach netto [...] zł i wydatkach związanych z codziennym utrzymaniem, jednorazowy wydatek w postaci opłacenia kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika mógłby spowodować uszczerbek w utrzymaniu skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło