I SA/Wa 2149/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Monika Sawa Sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. W. i Z. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku D. W. i Z. W. o wznowienie postępowania odmówiło uchylenia postanowienia Kolegium z [...] lipca 2017 r. nr [...] zobowiązującego uczestników postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia kwoty [...] zł tytułem kosztów postępowania rozgraniczeniowego po połowie. Powyższe postanowienie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy: Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] postanowieniem z [...] lipca 2017 r. utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy [...] z [...] czerwca 2017 r. nr [...], mocą którego ustalono koszty postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości i zobowiązano uczestników tego postępowania do uiszczenia kwoty [...] zł tytułem kosztów postępowania rozgraniczeniowego po połowie. Organ wskazał, że ustalone koszty to koszty geodety, do uiszczenia których zobowiązani są wszyscy właściciele nieruchomości objętych rozgraniczeniem. D. W. i Z. W., powołując art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wystąpili z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia kosztów postępowania rozgraniczeniowego i osób zobowiązanych do ich poniesienia. SKO [...] postanowieniem z [...] marca 2019 r. nr [...] wznowiło postępowanie w przedmiotowej sprawie, a następnie postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. odmówiło uchylenia postanowienia z [...] lipca 2017 r., uznając, że w sprawie nie zostały spełnione łącznie przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Uzasadniając stanowisko SKO [...] podkreśliło, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeśli postępowanie, w którym decyzja ta zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością określoną wyczerpująco w przepisie art. 145 kpa. Instytucja wznowienia postępowania to jedna z nadzwyczajnych procedur przewidzianych w prawie administracyjnym, której przedmiotem jest przeprowadzenie kontroli prawidłowości decyzji (postanowienia), która została wydana w trybie zwykłym. Organ zaznaczył, że wnioskodawcy jako podstawę prawną wznowienia postępowania wskazali art. 145 § 1 pkt 5 kpa, który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. SKO [...] przytoczyło zasady, stanowisko doktryny oraz stosowne orzecznictwo sądowoadministracyjne dotyczące instytucji wznowienia postępowania, a w szczególności odnoszące się do przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa i podkreśliło, że wnioskodawcy składając wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa jako dowód (nową okoliczność faktyczną, nowy dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznane organowi) przedłożyli stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wyrażone w piśmie z [...] października 2018 r., w którym dokonano oceny prawidłowości opinii sporządzonej przez uprawnionego geodetę stanowiącej podstawę wydania decyzji w postępowaniu rozgraniczeniowym, zarzucając jej liczne nieprawidłowości i uchybienia. Oceniając powyższy dokument w kontekście unormowania wynikającego z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, Kolegium uznało, że może on być uznany za "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody", nieznane organowi, który wydał decyzję, nie są to jednak "nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody" istotne dla sprawy. Zdaniem Kolegium zawarte w przedłożonej opinii stanowisko (dotyczące operatu geodety) może być istotne dla meritum sprawy (postępowania rozgraniczeniowego, które zakończyło się decyzją organu pierwszej instancji orzekającą o rozgraniczeniu, od której służył środek zaskarżenia w postaci przekazania sprawy do rozpatrzenia sądowi powszechnemu), nie może być natomiast uznane za istotne dla postępowania o ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w skład których weszły koszty wszystkich czynności wykonanych przez geodetę w toku postępowania rozgraniczeniowego. Kolegium stwierdziło ponadto, że przedłożony dowód nie może być uznany za dowód istniejący w dniu wydania decyzji, nieznany organowi, który wydał decyzję, bowiem jest to dowód, który w dniu wydania objętego wznowieniem postanowienia nie istniał.  W tej sytuacji SKO [...] uznało, że w sprawie nie zostały spełnione łącznie przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 5 kpa i należało orzec o odmowie uchylenia dotychczasowego postanowienia (art. 151 § 1 pkt 1 kpa). Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli D. W. i Z. W. zarzucając naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, a także art. 6, art. 7, art. 8 i art. 11 kpa. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczyli argumenty na poparcie podnoszonych zarzutów wskazując w szczególności, że w sprawie nie budzi wątpliwości, że sporządzony operat jest obarczony licznymi uchybieniami i nieprawidłowościami i winien być zwrócony upoważnionemu geodecie do poprawy i uzupełnienia na etapie oceny prawidłowości wykonania czynności dokonywanej przez Wójta w myśl art. 33 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Opinia geodety była dotknięta takimi wadami, że nie mogła stanowić podstawy wydanego przez Wójta rozstrzygnięcia. Niedopuszczalne było też w takim przypadku uznanie, że wynagrodzenie geodety za sporządzenie opinii stanowi koszt postępowania, którym skarżący mieliby być obciążani. Stanowisko skarżących znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym. Zdaniem skarżących organy mające stać na straży praworządności robią wszystko, by koszty postępowania rozgraniczeniowego (wynagrodzenia geodety) nadal obciążały skarżących, nawet jeśli opinia geodety była wadliwa. Argumentacja Kolegium mająca uzasadnić odmowę uchylenia jest - w ich ocenie - wewnętrznie sprzeczna i nielogiczna. Postanowienie Kolegium narusza też art. 6 i art. 7 kpa. Istnienie ww. wad ma bowiem istotne znaczenie dla sprawy o ustalenie kosztów. Skarżący zarzucili ponadto, że w uzasadnieniu Kolegium nie wyjaśniło przesłanek w oparciu, o które wydało postanowienie odmawiające uchylenia postanowienia z [...] lipca 2017 r. oraz postanowienia z [...] czerwca 2017 r., co stanowi naruszenie art. 8 § 1 kpa oraz art. 11 kpa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest wydane w wyniku wznowienia postępowania postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z [...] kwietnia 2019 r. odmawiające uchylenia ostatecznego postanowienia Kolegium z [...] lipca 2017 r. zobowiązującego uczestników postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia kwoty [...] zł tytułem kosztów postępowania rozgraniczeniowego po połowie. Organ uznał, że przedstawione przez skarżących stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] października 2018 r. zawierające ocenę prac i opinii sporządzonej przez uprawnionego geodetę stanowiącej podstawę wydania decyzji w postępowaniu rozgraniczeniowym, nie stanowi nowego dowodu istniejącego w dniu wydania kwestionowanego postanowienia, nieznanego organowi, który wydał postanowienie, a tym samym nie zaistniała przyczyna wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 5 kpa, która miałaby istotny wpływ na wynik sprawy zakończonej postanowieniem z [...] lipca 2017 r. Zdaniem Sądu stanowisko organu jest prawidłowe. Podkreślić należy – jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - że wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem, w sytuacji gdy zaistnieją przesłanki określone w art. 145 § 1 kpa, art. 145a § 1 kpa lub art. 145b § 1 kpa. Wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 kpa ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnej (postanowienia). W związku z czym w orzecznictwie podkreśla się, że przepisy dotyczące wznowienia postępowania wymagają rygorystycznego i ścisłego ich stosowania. W rozpoznawanej sprawie jako podstawę wznowienia postępowania skarżący powołali art. 145 § 1 pkt 5 kpa, zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że do wznowienia postępowania w oparciu o powołaną przesłankę może dojść wyłącznie wówczas, jeżeli spełnione zostaną łącznie następujące warunki – nowe okoliczności faktyczne lub dowody istniały w dniu wydania decyzji ostatecznej [...] (w niniejszej sprawie postanowienia), są one istotne (muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę decyzji w kwestiach zasadniczych), zostały one ujawnione po wydaniu decyzji i nie były znane organowi, który wydał decyzję. Innymi słowy przez nowy, istotny dowód lub nową, istotną okoliczność dla sprawy należy rozumieć dowód lub okoliczność, które mogły mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy. Zdaniem Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] prawidłowo uznało, że przedstawione przez skarżących stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] października 2018 r. zawierające ocenę prac i opinii sporządzonej przez uprawnionego geodetę podczas prac rozgraniczeniowych, nie stanowi nowego, istotnego dla sprawy dowodu, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, uzasadniającego uchylenie postanowienia z [...] lipca 2017 r. Jak bowiem wyżej wskazano nową okolicznością faktyczną lub dowodem stanowiącym przesłankę zastosowania tego przepisu jest tylko taka okoliczność, która istniała w dniu wydania ostatecznego postanowienia, nie była znana organowi, który wydał postanowienie, a ponadto miała istotne znaczenie w sprawie, co oznacza, że gdyby była znana organowi, w sprawie zapadłaby rozstrzygnięcie, co do swojej istoty odmienne od rozstrzygnięcia dotychczasowego. Zauważyć trzeba, że powoływany przez skarżących dokument sporządzony został [...] października 2018 r., a więc oczywiste jest, że nie stanowi on dowodu nieznanego organowi, istniejącego w dniu wydania kwestionowanego postanowienia z [...] lipca 2017 r. Co prawda - jak słusznie wskazał organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - podstawą wznowienia i przeprowadzenia postępowania wznowieniowego mogą być również nowe dowody powstałe po wydaniu kwestionowanego rozstrzygnięcia. Jednakże - jak wyżej wskazano - ujawnione, wynikające z nich nowe okoliczności (dowody) muszą być istotne dla sprawy, tj. muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć wpływ na zmianę rozstrzygnięcia w kwestiach zasadniczych. Zgodzić się trzeba ze stanowiskiem SKO [...], że przedstawiony przez skarżących dowód w postaci opinii z [...] października 2018 r. zawierającej negatywną ocenę prac i opinii sporządzonej przez uprawnionego geodetę, nie stanowi istotnego dowodu w sprawie o ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, obejmujących koszty czynności wykonanych przez geodetę w toku tego postępowania. Ewentualna opinia wskazująca na nieprawidłowości geodety, które miały miejsce podczas postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, mogłaby mieć istotne znaczenie w sprawie zakończonej decyzją orzekającą o rozgraniczeniu nieruchomości, nie zaś w sprawie o ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Podkreślić trzeba, że kwestionowane postanowienie zobowiązujące uczestników postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia kosztów tego postępowania wydane zostało na podstawie art. 264 § 1 kpa w związku z art. 262 § 1 pkt 2 kpa. Przepisy te nie uzależniają ich zastosowania od oceny, czy sporządzona w postępowaniu rozgraniczeniowym przez uprawnionego geodetę opinia była prawidłowa. Wyrażona w stanowisku z [...] października 2018 r. ocena co do prawidłowości przeprowadzonych przez geodetę prac i sporządzonej opinii pozostaje bez wpływu na treść postanowienia z [...] lipca 2017 r. Oczywiste zatem jest, że w niniejszej sprawie nie zaistniała okoliczność faktyczna, która istniała w dniu wydania ostatecznego postanowienia, nie była znana organowi, który wydał postanowienie, a w szczególności - miała istotne znaczenie w sprawie. Uznać bowiem należy, że nawet gdyby była znana organowi, w sprawie zapadłoby rozstrzygnięcie, co do swojej istoty identyczne z rozstrzygnięciem dotychczasowym. Jak wskazano ustalenie kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie jest uzależnione od stwierdzenia prawidłowości opinii sporządzonej w tym postępowaniu przez uprawnionego geodetę. W świetle powyższego stwierdzić należy, że SKO [...] prawidłowo uznało, że sprawie nie niezaistniały przesłanki uzasadniające uchylenie postanowienia z [...] lipca 2017 r. w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Przedstawiony przez skarżących dokument - opinia z [...] października 2018 r., nie stanowi nowego, istotnego dowodu w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Wydane w sprawie rozstrzygnięcie jest więc zgodne z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia powołanych w skardze przepisów kpa. Zdaniem Sądu postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z zasadami określonymi w kodeksie. Wbrew podnoszonym przez skarżących zarzutom organ w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym prawidłowo ocenił dowód powołany we wniosku o wznowienie postępowania, w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy oraz w należyty sposób uzasadnił zajęte stanowisko. Wniesiona skarga jest wiec bezzasadna i brak jest podstaw do jej uwzględnienia. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji. Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 tej ustawy. ----------------------- 6