I SA/Wa 2152/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Dariusz Chaciński Protokolant sekretarz sądowy Justyna Kobylarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M. R. i K. S. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 468/17 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 (jeden tysiąc) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz M. R. i K. S. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. K. S. i M. R. skargą z [...] października 2018 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 468/17. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosków z [...] lutego 2015 r. i z [...] kwietnia 2015 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ulicy [...], ozn. hip. [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W skierowanej do Sądu skardze na niewykonanie wyroku skarżący wnieśli o wymierzenie, Prezydentowi [...] grzywny z tytułu niewykonania ww. orzeczenia sądowego. Uzasadniając skargę skarżący wskazali, że prawomocny wyrok wraz z aktami wpłynął do Prezydenta [...] w dniu [...] maja 2018 r. Termin na rozpoznanie wniosku upłynął [...] września 2018 r. - a decyzja w sprawie nie została wydana, mimo skierowania wezwania do wykonania tego orzeczenia. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że z uwagi na wynikający z treści art. 7 i art. 77 § 1 kpa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego nie było możliwości zakończenia niniejszego postępowania w terminie wyznaczonym w wyroku Sądu. W związku ze zgromadzonym już w sprawie materiałem dowodowym wystąpiono do Archiwum Urzędu [...] oraz Wydziału Architektury i Budownictwa dla [...] o przesłanie kserokopii dokumentów, dotyczących realizacji inwestycji na przedmiotowej nieruchomości. Ponadto w toku postępowania zmienił się krąg jego stron w związku ze śmiercią E. S.. Przy czym akt poświadczenia dziedziczenia po zmarłej został złożony do akt sprawy dopiero [...] lipca 2018 r. Prezydent stwierdził ponadto, że opóźnienie w rozpoznaniu spraw spowodowane jest dużą ilością wpływającej do organu korespondencji, jak też wysokim stopniem skomplikowania oraz złożonością okoliczności, koniecznych do ustalenia w prowadzonych postępowaniach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2018 r., sygn. akt I SAB/Wa 468/17 zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosków z [...] lutego 2015 r. i z [...] kwietnia 2015 r., o przyznanie odszkodowania za nieruchomość [...], położoną przy ulicy [...], ozn. hip. [...] – w terminie czterech miesięcy od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu [...] maja 2018 r., jednak dotąd organ sprawy nie rozstrzygnął. Skoro zaś Prezydent, w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 2 lutego 2018 r. sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie - to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W przedstawionych okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę długość przekroczenia wyznaczonego przez Sąd terminu na załatwienie sprawy, Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną, jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 1.000 złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny, określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Rozpoznając jednocześnie sprawę, stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie ich w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem przemawia okoliczność, iż organ po otrzymaniu wezwania do wykonania wyroku podjął czynności w postępowaniu, które nakierowane były na rozpoznanie sprawy. Ponadto powszechnie wiadome jest, że Prezydent prowadzi wiele postępowań na podstawie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, które są skomplikowane, z uwagi na ich historyczny charakter. W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają uznanie działania organu za nienaruszające rażąco prawo. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 3 i sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.