I SA/Wa 2153/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Joanna Skiba WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 marca 2019 r. sprawy ze skargi T. L., Z. L., B. S. i M. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 530/15 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3 000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność Prezydenta [...] w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje na rzecz skarżących T. L., Z. L., B. S. i M. W. od Prezydenta [...] sumę pieniężną w kwotach po 500 (pięćset) złotych; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz skarżących T. L., Z. L. i B. S. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 5. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżącej M. W. kwotę 200 (dwieście) złotych z tytułu wpisu sądowego. T. L., Z. L. i B. S. pismem z 20 sierpnia 2018 r. (sprawa o sygn. akt I SA/Wa 2153/18) oraz M. W. pismem z 30 września 2018 r. (sprawa o sygn. akt I SA/Wa 2155/18) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 25 listopada 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 530/15, mocą którego Sąd uwzględnił ich skargę na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku z 8 kwietnia 2015 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...], hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skarg wskazano, że mimo upływu terminu do wydania decyzji, skierowanych do organu wezwań do wykonania wyroku oraz dwukrotnego wymierzenia przez Sąd organowi grzywny w związku z jego niewykonaniem, organ nadal pozostaje w bezczynności. Wobec powyższego wniesiono o wymierzenie organowi grzywny; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zasądzenie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej, na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", oraz zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu wniosku o zasądzenie sumy pieniężnej na podstawie art. 154 § 7 P.p.s.a. skarżący wskazali, że mają poczucie krzywdy, bowiem organ pozbawia ich możliwości skorzystania z rodzinnych składników majątkowych i zainwestowania uzyskanej kwoty odszkodowania w korzystny dla nich sposób. Poczucie bezsilności jest spotęgowane ignorowaniem przez organ prawa do niezwłocznego rozpoznania wniosku, co ma wpływ na stan zdrowia skarżących, tym bardziej, że w czasie gdy w ich sprawie nie podejmowano żadnych czynności, na rzecz innych podmiotów wypłacenie były w krótkim czasie duże sumy pieniężne z budżetu przeznaczonego na odszkodowania. W uzasadnieniu swojej skargi M. W. dodała, że permanentne ignorowanie prawomocnego wyroku powoduje konieczność wystosowywania kolejnych pism i skarg, co wiąże się z dodatkowymi kosztami oraz poświęcaniem sił i czasu. W odpowiedzi na skargi organ wniósł o ich oddalenie i wskazał, że opóźnienie przy rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość spowodowane jest bardzo dużą liczbą prowadzonych postępowań oraz koniecznością rozpoznawania w pierwszej kolejności skierowanych do referentów pism organów ścigania, pism sądowych oraz spraw kierowanych z Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich. W tej sytuacji oraz z uwagi na konieczność zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, jak i stopień skomplikowania postępowania dotyczącego takiego wniosku, przewidywany termin na zakończenie postępowania to 31 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 12 lutego 2019 r. połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 2153/18 i I SA/Wa 2155/18 i postanowił prowadzić je pod sygn. akt I SA/Wa 2153/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z art. 154 § 1 P.p.s.a. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego art. 154 § 1 P.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę na podstawie art. 149 P.p.s.a. i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie obie ww. przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika bowiem, że wyrokiem z 25 listopada 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 530/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę T. L., Z. L., B. S. i M. W. na bezczynność Prezydenta [...] i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku. Zaznaczyć przy tym należy, że kwestię terminu załatwienia sprawy po uprawomocnieniu się orzeczenia sądu reguluje art. 286 § 2 P.p.s.a., zgodnie z którym termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi. Jak wynika z analizy akt sprawy, odpis prawomocnego wyroku z 25 listopada 2015 r. wraz z uzasadnieniem oraz akta administracyjne doręczone zostały Prezydentowi [...] w dniu 17 lutego 2016 r. (data prezentaty organu). Termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął zatem w dniu 17 kwietnia 2016 r. Tymczasem do dnia rozpoznania przez Sąd niniejszej skargi w przedmiocie wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny, tj. do 28 marca 2019 r., organ administracji publicznej nie załatwił przedmiotowej sprawy zgodnie z powołanym wyrokiem. Z analizy akt administracyjnych wynika ponadto, że w sprawie spełniony został również drugi warunek dopuszczalności skargi, określony w powołanym art. 154 § 1 P.p.s.a., dotyczący uprzedniego pisemnego wezwania organu do wykonania wyroku sądu. W aktach sprawy znajduje się bowiem pismo M. W. z 9 lipca 2018 r. oraz pismo T. L., Z. L. i B. S. z 10 lipca 2018 r., którymi wezwano Prezydenta [...] do wykonania wyroku z 25 listopada 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 530/15. Nie ulega więc wątpliwości, że w sprawie spełnione zostały przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny. Stosownie natomiast do treści art. 154 § 6 P.p.s.a., grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W okolicznościach niniejszej sprawy, tj. biorąc pod uwagę długość przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego wyrokiem z 25 listopada 2015 r., okoliczność że jest to już trzecia skarga w przedmiocie niewykonania tego wyroku (wyrokiem z 18 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 1710/16 wymierzono organowi grzywnę w wysokości 500 zł, zaś wyrokiem z 27 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 1569/17 – 2000 zł) oraz fakt, że organ do dnia wyrokowania nie wydał decyzji w przedmiocie wniosku o ustalenie odszkodowania za nieruchomość, Sąd uznał, że grzywna w wysokości 3000 zł jest adekwatną sankcją dla Prezydenta [...] za niewykonanie ww. wyroku. Rozpoznając sprawę, Sąd stwierdza jednocześnie, stosownie do treści art. 154 § 2 zd. 2 P.p.s.a., czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie bezczynność miała charakter rażącego naruszenia prawa. Zastrzeżenia Sądu budzi w szczególności sytuacja, gdy organ nie podejmuje w sprawie czynności zmierzających do zakończenia postępowania, bądź podejmuje je opieszale. Jak wynika natomiast z akt sprawy organ, po otrzymaniu w dniu 17 lutego 2016 r. odpisu prawomocnego wyroku z 25 listopada 2015 r. sygn. akt I SAB/Wa 530/15, podjął zaledwie dwie czynności, tj. pismem z 25 października 2016 r. poinformował strony o przewidywanym terminie załatwienia sprawy do 28 lutego 2017 r., zaś pismem z 19 listopada 2018 r. wystąpił do Delegatury Biura Administracji i Spraw Obywatelskich w [...] o udzielenie informacji, kiedy zostali zameldowani pierwsi lokatorzy w budynkach posadowionych na przedmiotowej nieruchomości. Organu nie zmobilizowało do prowadzenia postępowania dowodowego również dwukrotne wymierzenie przez Sąd grzywny w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Niewykonywania przez organ prawomocnego wyroku w żaden sposób nie może przy tym usprawiedliwiać podnoszona w odpowiedzi na skargę okoliczność dużego wpływu korespondencji, czy spraw o podobnej tematyce. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał również za zasadne przyznanie skarżącym od organu sumy pieniężnej w wysokości po 500 zł dla każdego z nich. Orzeczenie w tym zakresie uzasadnione jest tym, że organ, mimo dwukrotnego wymierzenia już grzywny za niewykonanie wyroku Sądu, nie proceduje w sprawie, nie podejmuje też czynności zmierzających do zgromadzenia materiału dowodowego i wydania decyzji kończącej postępowanie. W związku z powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 154 § 1, § 2, § 6 i § 7 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1, 2 i 3 sentencji. W przedmiocie kosztów postępowania zasądzonych na rzecz T. L., Z. L. i B. S. (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł. O kosztach postępowania zasądzonych na rzecz M. W. (pkt 5 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.