I SA/Wa 2157/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-11

Skład orzekający: Jolanta Dargas, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Przemysław Żmich

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku niewykonania przez organ wyroku zobowiązującego do rozpoznania wniosku, strona po ponownym wezwaniu do wykonania wyroku może domagać się wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania sumy pieniężnej?
Ratio decidendi
Tak, strona po uprzednim pisemnym wezwaniu organu do wykonania wyroku, który uwzględniał skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, może wnieść skargę żądając wymierzenia organowi grzywny. W przypadku dalszej bezczynności organu, sąd może wymierzyć grzywnę oraz przyznać stronie sumę pieniężną, jeśli przesłanki z art. 154 P.p.s.a. są spełnione.
Stan faktyczny
Strona wniosła skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku WSA w Warszawie z 18 czerwca 2015 r., który zobowiązywał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość w terminie dwóch miesięcy. Pomimo upływu terminu i dwukrotnego wezwania do wykonania wyroku, organ pozostawał w bezczynności. Wcześniejszy wyrok z 20 stycznia 2017 r. wymierzył organowi grzywnę i przyznał stronie sumę pieniężną, jednak organ nadal nie rozpoznał wniosku. Skarżąca domagała się ponownego wymierzenia grzywny i przyznania sumy pieniężnej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę. Sąd wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] zł, stwierdził, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przyznał skarżącej sumę pieniężną w wysokości [...] zł oraz zasądził zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Tomasz Noske po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2018 r. sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę M. B. pismem z 16 października 2017 r. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 175/15 (w skardze omyłkowo wskazano datę wyroku – 26 marca 2015 r.). Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z 7 stycznia 2014 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...] hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (pkt 1 wyroku) oraz stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2 wyroku). Skarżąca wniosła o wymierzenie Prezydentowi W. grzywny w wysokości stosownej do bezczynności organu przy rozpoznaniu wniosku o przyznanie odszkodowania, biorąc pod uwagę kwoty przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w dniu 16 lutego 2017 r. (MP.2017.208). Skarżąca wniosła także o przyznanie od Prezydenta W. na jej rzecz sumy pieniężnej do wysokości połowy kwoty wymierzonej grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania w sprawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawnie przypisanych. W uzasadnieniu skargi wskazała, że prawomocnym wyrokiem z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 175/15 Sąd zobowiązał organ do rozpoznania wniosku o odszkodowanie za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...], ozn. hip. nr [...] – w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Ze względu na niezałatwienie sprawy w wyznaczonym terminie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1730/16 wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] złotych oraz stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sąd przyznał od Prezydenta W. na rzecz skarżącej sumę pieniężną w wysokości [...] złotych. W związku z brakiem podejmowania działań zmierzających do zakończenia sprawy, pismem z 5 maja 2017 r. skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. I SAB/Wa 175/15. Wskazała, że pomimo dwóch wezwań do wykonania wyroku, organ nadal pozostaje w bezczynności nie podejmując żadnych czynności zmierzających do jego zakończenia. Odpowiadając na skargę Prezydent W. wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że opóźnienia w rozpatrywaniu skarg są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zaznaczył, że waga tych spraw, stopień ich skomplikowania oraz złożoność okoliczności, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwalają na dotrzymanie ustawowych terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie. Podał, że pismem z 30 listopada 2017 r. poinformował pełnomocnika skarżącej, iż z uwagi na analizę zgromadzonej dokumentacji nie było możliwe wydanie decyzji w sprawie w terminie wyznaczonym przez Sąd oraz o planowanym terminie zakończenia prowadzonego postępowania do dnia 31 maja 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona. Przedmiotowa skarga została wniesiona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 718 t.j.), powoływanej dalej jako P.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Z powołanego przepisu wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności po wyroku uwzględniającym skargę (wydanym na podstawie art. 149 P.p.s.a.) i zobowiązującym organ do wydania w określonym terminie stosownego aktu lub dokonania czynności. Po drugie, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do właściwego organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku. W rozpoznawanej sprawie obie wskazane wyżej przesłanki zostały spełnione. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 175/15 zobowiązał Prezydenta W. do rozpoznania wniosku z 7 stycznia 2014 r., o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ulicy [...], ozn. hip. nr [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Jednocześnie stwierdził, że bezczynność Prezydenta W. nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Bezsporne jest, że odpis prawomocnego wyroku wraz z uzasadnieniem oraz aktami administracyjnymi sprawy został doręczony Prezydentowi W. w dniu 26 sierpnia 2015 r., co wynika z akt sądowych sprawy o sygn. akt I SAB/Wa 175/15 (data stempla wpływu akt do organu). Oznacza to, że termin załatwienia sprawy wyznaczony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upłynął w dniu 26 października 2015 r. Pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu, jak również dwukrotnego wezwania przez skarżącą organu do wykonania prawomocnego wyroku pismami z 8 czerwca 2016 r. oraz 5 maja 2017 r. Prezydent W. nie rozpoznał wniosku o odszkodowanie i nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie. Z powodu niewykonania wyroku z 18 czerwca 2015 r., Sąd wyrokiem z 20 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1730/16 wymierzył Prezydentowi W. grzywnę w wysokości [...] zł jednocześnie stwierdzając, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto, przyznał skarżącej od organu sumę pieniężną w wysokości [...] zł. Pomimo powyższego orzeczenia Sądu i wymierzenia organowi grzywny oraz przyznania na rzecz skarżącej sumy pieniężnej Prezydent W. nadal nie wydał rozstrzygnięcia w sprawie i nie rozpoznał wniosku o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. W sprawie zostały zatem spełnione przesłanki uzasadniające zastosowanie art. 154 § 1 P.p.s.a. i wymierzenie organowi grzywny. Stosownie natomiast do art. 154 § 6 P.p.s.a. grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Biorąc pod uwagę znaczne przekroczenie wyznaczonego wyrokiem z dnia 18 czerwca 2015 r. terminu na załatwienie sprawy, a także okoliczność, że skarżąca po raz kolejny występuje z wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny ze względu na niewykonanie wyroku, Sąd uznał, że grzywna w wysokości [...] zł jest adekwatną sankcją za niewykonanie wyroku. Wymierzona kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., spełniając funkcję represyjno – dyscyplinującą. Uwzględniono przy tym fakt, że wyrokiem z 20 stycznia 2017 r. wymierzono już Prezydentowi grzywnę, lecz grzywna ta nie spełniła swej funkcji. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu po wyroku z 18 czerwca 2015 r. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Sprawa o przyznanie odszkodowania - pomimo wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania wniosku oraz wyroku wymierzającego grzywnę - nie została przez organ dotychczas załatwiona, a wyznaczony w wyroku z 18 czerwca 2015 r. termin załatwienia sprawy został znacznie przekroczony. Podnoszona w odpowiedzi na skargę duża ilość spraw wpływających do organu nie może natomiast usprawiedliwiać niewykonania wyroku. Organ powinien w taki sposób zorganizować pracę, aby wnioski były rozpatrywane na bieżąco. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Sąd uwzględnił także wniosek skarżącej o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej. Zwłoka w wykonaniu przez Prezydenta W. wyroku wynosi na dzień wyrokowania przeszło 2 lata i 7 miesięcy. Przez ten czas organ nie podjął żadnej czynności ukierunkowanej na merytoryczne zakończenia postępowania. Dopiero po wniesieniu przez skarżącą pismem z 16 października 2017 r. skargi na niewykonanie wyroku Sądu organ pismami z 30 listopada 2017 r. zwrócił się do Biura Geodezji i Katastru Urzędu W. i do Archiwum Państwowego w W. oraz do pełnomocnika skarżącej o przekazanie niezbędnych dokumentów i informacji. Jednocześnie poinformował skarżącą, że przewidywany termin zakończenia prowadzonego postępowania to 31 maja 2018 r. Postępowanie organu świadczy o lekceważeniu norm prawnych i unikaniu podejmowania rozstrzygnięcia w sprawie, bez jakichkolwiek obiektywnie weryfikowalnych przyczyn mogących ten stan rzeczy usprawiedliwiać. Nie sposób bowiem za takowe uznać konieczności analizy zgromadzonej w aktach dokumentacji z punktu widzenia materialnoprawnych przesłanek uprawniających do odszkodowania, w sytuacji gdy postępowanie administracyjne w sprawie prowadzone jest już od ponad dwóch lat. Taki okres czasu z całą pewnością pozwala na zgromadzenie niezbędnego do podjęcia rozstrzygnięcia materiału dowodowego i jego analizę. Przyznana suma pieniężna w powiązaniu z wymierzoną organowi grzywną powinna skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. art. 154 § 1 i § 2 zd. 2 w związku z art. 154 § 6 P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 7 w zw. z art. 154 § 6 orzekł jak w pkt 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. (pkt 4 sentencji). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej w kwocie 480 zł oraz wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 200 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło