I SA/Wa 2159/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-03-08
Skład orzekający: Iwona Maciejuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy strona wykazuje, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, jeśli posiada oszczędności w kwocie pozwalającej na pokrycie kosztów sądowych?Ratio decidendi
Strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, jeśli posiada oszczędności w kwocie pozwalającej na pokrycie kosztów sądowych, a nadto istnieją wątpliwości co do faktycznej sytuacji majątkowej i uzyskiwanych dochodów z działalności gospodarczej. W takiej sytuacji wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wnioski o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Referendarz sądowy odmówił zwolnienia, a skarżący wnieśli sprzeciw. Sąd wezwał do uzupełnienia dokumentacji dotyczącej sytuacji majątkowej i dochodów. Mimo przedstawienia części dokumentów, Sąd uznał, że skarżący nie wykazali braku możliwości poniesienia kosztów postępowania, zwłaszcza w świetle posiadanych oszczędności i wątpliwości co do dochodów z działalności gospodarczej.Rozstrzygnięcie
Sąd postanowił odmówić zwolnienia od kosztów sądowych.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: - Sędzia WSA Iwona Maciejuk po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosków T. R. i A. R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. R. i A. R. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania postanawia -odmówić zwolnienia od kosztów sądowych-
Wnioskami z dnia 4 grudnia 2012 r. T. i A. małżonkowie R. wystąpili o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odsetek za opóźnienie w wypłacie odszkodowania.
Postanowieniem z dnia 13 grudnia 2012 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odmówił zwolnienia skarżących od kosztów sądowych.
Wnioskodawcy, reprezentowani przez adwokata, wnieśli sprzeciw od tego postanowienia.
W związku z tym, że informacje zawarte w urzędowych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy były, w świetle treści sprzeciwu, niewystarczające do ustalenia pełnej sytuacji majątkowej stron, Sąd wezwał pełnomocnika skarżących do nadesłania: 1) odpisów zeznań podatkowych skarżących z ostatnich dwóch lat, jeżeli takie zeznania podatkowe były przez te osoby składane, 2) wyciągu ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych oraz lokat wraz z historią dokonanych na nich operacji z ostatnich trzech miesięcy, 3) dokumentów lub oświadczenia o wysokości miesięcznych wydatków w gospodarstwie domowym wnioskodawców, w tym szczegółowego wykazu wydatków ponoszonych miesięcznie na konieczne utrzymanie oraz inne potrzeby wraz z określeniem ich wysokości i przedstawienie dokumentów (rachunków, faktur), 4) dokumentów potwierdzających zadeklarowany we wniosku dochód miesięczny netto.
Pełnomocnik wnioskodawców złożył wyciągi z rachunków bankowych oraz dokumenty wskazujące wydatki miesięcznie na utrzymanie (rachunki za energię elektryczną oraz decyzję w sprawie podatku od nieruchomości za 2012 r.). Poinformował, że wnioskodawcy nie składali zeznań podatkowych za ostatnie 2 lata, gdyż nie posiadają innych źródeł dochodu poza emeryturą.
Wobec tego, że z nadesłanych dokumentów wynikało, iż A. R. prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą [...] Przedsiębiorstwo [...] A. R., Sąd pismem z dnia 11 lutego
Sygn. akt I SA/Wa 2159/12
2013 r. wezwał pełnomocnika wnioskodawców do złożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów. Skarżący obowiązani byli nadesłać: 1) kserokopię zeznania o wysokości
dochodu osiągniętego przez A. R. z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym 2012 (ewentualnie zeznania rocznego o poniesionej stracie) lub zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego o wysokości dochodu lub obrotu z tytułu działalności gospodarczej, 2) kserokopie dokumentów wskazujących wysokość dochodu lub straty z tytułu prowadzonej przez A. R. działalności gospodarczej z miesiąca grudnia 2012 r. i stycznia 2013 r. (np. kserokopię podatkowej księgi przychodów i rozchodów). Ponadto skarżący zostali wezwani do wykazania, ewentualnie oświadczenia, w jakiej dokładnie wysokości ponoszone są opłaty za energię elektryczną i gaz w gospodarstwie domowym oraz odrębnie w ramach prowadzonej działalności gospodarczej.
Pełnomocnik wnioskodawców pismem z dnia [...] lutego 2013 r. oświadczył, że A. R. zaprzestał prowadzenia powyższej działalności gospodarczej w maju 2011 r.
Na podstawie informacji przedstawionych przez strony w urzędowych formularzach wniosków o przyznanie prawa pomocy oraz wszystkich nadesłanych dokumentów Sąd ustalił, co następuje.
Wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie (emerytura A. R. wynosi [...] zł, a T.R. [...] zł). Posiadany majątek to działka rekreacyjna o pow. [...] m², samochód osobowy marki [...] z 2009 r. oraz oszczędności w wysokości [...] zł. Z kserokopii wyciągu z rachunku bankowego Przedsiębiorstwa [...] [...] A. R. z dnia [...] stycznia 2013 r. wynika, że A. R. poza świadczeniem emerytalnym uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej - w dniu [...] listopada 2012 r. na wskazane konto wpłynęła kwota [...] zł z tytułu prowadzenia robót. Stosownie do informacji zawartych w nadesłanych dokumentach opłaty w gospodarstwie domowym za gaz (paliwo, opłata abonamentowa i sieciowa) za okres od [...] września 2012 r. do [...] listopada 2012 r. wyniosły [...] zł, zaś faktury za energię elektryczną wystawione w dniu [...] lipca 2012 r. z terminem płatności do dnia [...] grudnia 2012 r. opiewają na łączną kwotę [...] zł.
Sygn. akt I SA/Wa 2159/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.,zwanej dalej P.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości podlega ponownemu rozpoznaniu.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym – obejmującym między innymi zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 § 3 P.p.s.a.) – następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W ocenie Sądu skarżący nie wykazali, ze spełniają przesłankę warunkującą przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie.
Instytucja prawa pomocy stanowi realizację konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Prawo to powinno być przyznawane wówczas, gdy strona znajduje się w sytuacji materialnej, która rzeczywiście uniemożliwia dostęp do sądu. Ocena, czy spełniona została przesłanka warunkująca przyznanie prawa pomocy, następuje na podstawie informacji i dokumentów przedstawionych przez stronę. Obowiązek wykazania, żebrak jest możliwości poniesienia kosztów postępowania obciąża strony. Podstawę oceny możliwości płatniczych wnioskodawcy stanowią dane m. in. o wysokości dochodu w gospodarstwie domowym oraz wysokości stałych miesięcznych wydatków.
Na podstawie wszystkich przedstawionych przez skarżących informacji stwierdzić należy, że strony nie wykazały, iż nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wnioskodawcy prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, którego źródłem utrzymania są świadczenia emerytalne w łącznej wysokości [...] zł netto miesięcznie oraz posiadają oszczędności w wysokości [...] zł. Z kserokopii wyciągu z rachunku bankowego Przedsiębiorstwa [...] [...] A. R. z dnia [...] stycznia 2013 r. wynika, że A. R. poza świadczeniem emerytalnym uzyskuje dochody z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wprawdzie pełnomocnik wnioskodawców pismem z dnia [...] lutego 2013 r. oświadczył, iż A. R. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej w maju 2011 r., jednak oświadczenie to budzi wątpliwości w świetle
Sygn. akt I SA/Wa 2159/12
wcześniej nadesłanych dokumentów. Z kserokopii wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego dla Przedsiębiorstwa [...] [...] A. R. z dnia [...] stycznia 2013 r. wynika bowiem, że w dniu [...] listopada 2012 r. na konto wpłynęła kwota [...] zł z tytułu prowadzenia robót. Pełnomocnik skarżących nie nadesłał zaświadczenia Naczelnika Urzędu Skarbowego stwierdzającego, że w 2012 r. A. R. nie osiągnął dochodu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. W świetle powyższego zachodzą wątpliwości, co do faktycznej sytuacji majątkowej i uzyskiwanych dochodów. Wnioskodawcy nie określili nadto, jaka część wydatków ponoszona jest w związku z prowadzoną faktycznie działalnością gospodarczą. W ocenie Sądu skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Biorąc pod uwagę, że wnioskodawcy posiadają oszczędności w kwocie [...] zł brak jest podstaw do stwierdzenia, iż nie dysponują środkami na poniesienie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Posiadanie oszczędności we wskazanej wysokości nie pozwala przyjąć, że skarżący nie mają środków na uiszczenie kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Wpis od skargi określony na podstawie § 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) wynosi 200 zł.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 260 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, jak w postanowieniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło