I SA/Wa 216/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska asesor WSA Iwona Kosińska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2007 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2006 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2006 r. nr [...], którą organ ten przyznał uczennicy P. H. jednorazowe stypendium szkolne za okres od [...] do [...] w wysokości [...] zł i ustalił jego realizację w formie pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że po raz pierwszy decyzję w sprawie przedmiotowego stypendium szkolnego dla P. H. organ I instancji podjął w dniu [...] czerwca 2005 r., którą przyznał jednorazowe stypendium szkolne za ten okres czasu, w wysokości [...] zł, ustalając jego realizację w formie świadczenia pieniężnego. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku rozpatrzenia skargi od tej decyzji, wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1590/05 uchylił decyzje organów obu instancji. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że realizacja świadczenia w formie stypendium może nastąpić w okresach innych niż miesięczne ale także jednorazowo. Zdaniem Sądu ustalenie decyzją administracyjną jednorazowego stypendium szkolnego za okres od [...] do [...] w wysokości [...] zł jest błędne bowiem stanowi świadczenie tylko za jeden miesiąc. Równocześnie Sąd stwierdził, że przyznana kwota byłaby możliwa do zaakceptowania w przypadku przyznania jednorazowej pomocy o charakterze rzeczowym. Sąd zalecił przytoczenie w decyzji przepisów regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie W. i załączenie uchwały do akt sprawy. Wszystkie te zalecenia Sądu w ocenie organu odwoławczego zostały wykonane przez organ I instancji. Organ odwoławczy uznał również, że w sytuacji gdy wcześniej wydane w tej sprawie decyzje zostały uchylone wyrokiem WSA to nie ma przeszkód aby nowo podjęte rozstrzygnięcie było inne niż poprzednie. W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego A. H. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, która w ocenie skarżącej jest niezgodna z prawem i przekracza dopuszczalne granice uznania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, gdyż decyzje organów obu instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Przedmiotem decyzji podlegających ocenie ich zgodności z prawem w niniejszej sprawie jest stypendium szkolne za okres od [...] do [...] dla uczennicy P. H. W tym przedmiocie organy już orzekały a ich decyzje zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wa 1590/05. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd dokonał wykładni art. 90d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm.), który stanowi podstawę orzekania w przedmiocie stypendium szkolnego. Zgodnie z art. 90d ust. 1 i 2 ww. ustawy stypendium szkolne może otrzymać uczeń znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej, wynikającej z niskich dochodów na osobę w rodzinie (...); świadczenie to może być udzielane w formie całkowitego lub częściowego pokrycia kosztów udziału w zajęciach edukacyjnych (...). Powołany przepis w ust. 7 stanowi, że miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia uprawnionego do ubiegania się o stypendium szkolne nie może być większa niż kwota, o której mowa w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Przepis art. 90d ust. 9 ustawy o systemie oświaty stanowi, że stypendium szkolne nie może być niższe miesięcznie niż 80 % kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) i nie może przekraczać miesięcznie 200 % kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy. Zgodnie z art. 90d ust. 10 i 11 ustawy o systemie oświaty, stypendium szkolne jest przyznawane na okres nie dłuższy niż od września do czerwca w danym roku szkolnym (...), a jeżeli forma stypendium tego wymaga, stypendium szkolne może być realizowane w okresach innych niż miesięczne lub jednorazowo, z tym że wartość stypendium szkolnego w danym roku szkolnym nie może przekroczyć łącznie dwudziestokrotności kwoty, o której mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych (...). Sąd w powołanym wyroku stwierdził, że z brzmienia art. 90d ust. 1 ustawy o systemie oświaty wynika, iż organ orzekający może przyznać osobie wnioskującej stypendium szkolne, a zatem decyzja organu podejmowana jest w ramach tzw. uznania administracyjnego. Organ administracji nie może jednak podejmować decyzji w sposób całkowicie dowolny, jest bowiem związany przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., jak również ww. przepisami ustawy o systemie oświaty. Wydawanie rozstrzygnięcia w sprawie przebiega dwuetapowo. Organ na podstawie zebranego materiału dowodowego oraz dokonanej oceny własnych możliwości finansowych stwierdza, czy ubiegającemu się o pomoc materialną należy przyznać stypendium szkolne. Jeżeli organ uzna, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie pomocy w formie pieniężnej, o której mowa w art. 90d ust. 5 ww. ustawy, to w dalszej części postępowania jest związany zasadami określonymi w ust. 9-11 powołanego artykułu. Przepisy te nakazują przyznanie miesięcznego stypendium szkolnego w określonym przedziale kwotowym od 80 % do 200 % kwoty bazowej ([...] zł), tj. od [...] zł do [...] zł. W ust. 11 wymienionego artykułu dopuszcza się realizację przyznanego świadczenia w okresach innych niż miesięczne, jak też jednorazowo. W świetle powyższego Sąd uznał, że orzeczenia organów obu instancji zostały oparte na błędnej wykładni art. 90d ust. 9 ustawy o systemie oświaty. Przyznając uczennicy P. H. stypendium szkolne w formie pieniężnej za okres [...] miesięcy, organ orzekający obowiązany był przyznać przedmiotowe świadczenie w wysokości stanowiącej wielokrotność co najmniej najniższego miesięcznego stypendium, gwarantowanego ww. przepisem. Ustalenie decyzją administracyjną jednorazowego stypendium szkolnego na okres od [...] do [...] w wysokości [...] zł jest błędne, albowiem stanowi świadczenie tylko za jeden miesiąc. Przyznana kwota byłaby możliwa do zaakceptowania w przypadku przyznania jednorazowej pomocy o charakterze rzeczowym. Nadto Sąd stwierdził, że Wójt Gminy W. powołując w decyzji z dnia [...] czerwca 2005 r. podstawy prawne rozstrzygnięcia wskazał na § 4, 8 i 9 uchwały Rady Gminy W. z dnia [...] kwietnia 2005 r., nr [...], jednakże nie przytoczył treści tych przepisów, jak również nie załączył przedmiotowej uchwały do akt administracyjnych. Ponadto w uzasadnieniu decyzji organ odniósł się jedynie do kwestii spełnienia przez wnioskodawczynię kryterium dochodowego. Organ całkowicie pominął natomiast motywy, którymi kierował się rozstrzygając o wysokości przyznanego świadczenia, co powoduje, iż decyzja w tej części pozbawiona jest uzasadnienia faktycznego i prawnego. Sąd zalecił również aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy, Wójt Gminy W. uzupełnił materiał dowodowy o obowiązujący regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy W. a decyzję wydał zgodnie z ustaleniami wymienionego regulaminu oraz przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty. Zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawa i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu Sądu wiążą w sprawie ten Sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Decyzja organu I instancji w ogóle nie uwzględnia ani oceny prawnej ani wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w powołanym wyroku z dnia 13 kwietnia 2006 r. i zapadła z naruszeniem art. 153 ustawy p.p.s.a. Wbrew bowiem zawartej w tym wyroku ocenie prawnej i wskazaniem co do dalszego postępowania w tej sprawie organ I instancji przyznając stypendium szkolne P. H. zmienił formę jego realizacji z formy świadczenia pieniężnego na formę mniej korzystną dla uprawnionej bo na formę pomocy rzeczowej o charakterze edukacyjnym do czego nie był uprawniony. Uchylona bowiem przez Sąd wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2006 r. poprzednia decyzja organu I instancji orzekała o stypendium szkolnym w formie świadczenia pieniężnego i o tyle Sąd uznał ją za niezgodną z prawem, że na skutek błędnej wykładni art. 90d ust. 9 ustawy o systemie oświaty przyznano nią kwotę świadczenia za okres sześciu miesięcy miesięcy w wysokości stanowiącej świadczenie tylko za jeden miesiąc. Ponownie więc rozpoznając wniosek o stypendium szkolne organ winien był je przyznać w formie pieniężnej ale w prawidłowo wyliczonej wysokości za okres [...] miesięcy w sposób wskazany w uzasadnieniu wyroku. Mimo zalecenia przez Sąd by przy ponownym rozpoznaniu sprawy Wójt Gminy W. uzupełnił materiał dowodowy o obowiązujący w dacie wydawania decyzji regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy W. regulamin ten nie został ponownie załączony do materiału dowodowego. Bark jest bowiem tego dokumentu w aktach przekazanych do Sądu, a zgodnie z art. 133 § 1 ustawy p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Powołując się w decyzji na przepisy tego regulaminu organ I instancji nie przytoczył również ich treści, na co zwrócił już uwagę Sąd w poprzednim wyroku. Mimo, że decyzja organu I instancji zapadła z naruszeniem art. 153 ustawy p.p.s.a organ odwoławczy utrzymał ją w mocy stwierdzając w jej uzasadnieniu, że organ I instancji wykonał wszystkie zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 13.04.2006 r. Utrzymując w mocy decyzję sprzeczną z prawem organ odwoławczy wydał wadliwą decyzję. Powyższe uzasadnia uchylenie decyzji organów obu instancji. Po raz kolejny rozpoznając sprawę organ I instancji rozstrzygnie o stypendium szkolnym w formie świadczenia pieniężnego dla P. H. za okres od [...] do [...] ustalając jego wysokość zgodnie z wykładnią przepisów dokonaną przez Sąd w wyroku z dnia 13.04.2006 r. oraz uwzględni wszystkie inne wskazania zawarte w uzasadnieniu powołanego wyroku, a w szczególności uzupełni materiał dowodowy o obowiązujący regulamin udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie gminy W. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekła jak w sentencji wyroku.