I SA/Wa 216/16

Starszy referendarz sądowy - Justyna Wtulich Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku W. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi W. C. i J. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności postanawia odmówić W. C. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W. C., zwany dalej wnioskodawcą, w dniu 25 lutego 2016r. nadesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. W nadesłanym formularzu wnioskodawca wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Z nadesłanego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca podał, że oprócz nieruchomości przy ul. [...], której jest współwłaścicielem nie posiada żadnych innych nieruchomości, w tym mieszkania, nieruchomości rolnej, jak również zasobów pieniężnych, oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności. Wnioskodawca w nadesłanym formularzu nie wskazał jednak żadnego źródła dochodu z którego się utrzymuje, jak również nie podał zobowiązań i wydatków stałych. W związku z tym, że oświadczenia zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okazały się niewystarczające do oceny aktualnego stanu majątkowego wnioskodawcy, zarządzeniem z dnia 22 marca 2016 r. został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznania prawa pomocy poprzez podanie wielkości nieruchomości przy ul. [...] w W., należało podać jej wielkość w hektarach bądź metrach kwadratowych, a jeśli na nieruchomości tej znajduje się dom należy podać także jego wielkość w m ² oraz szacunkową wartość nieruchomości wraz z domem. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem, czy ponosi koszty, bądź też uzyskuje dochody z tytułu posiadania ww. nieruchomości w W., jeśli tak, należało wskazać wysokość ponoszonych wydatków, bądź też uzyskiwanych dochodów (np. z tytułu wynajmu, dzierżawy, użyczenia, itp.). Zapytano wnioskodawcę, czy oprócz ww. nieruchomości posiada mieszkanie przy ul. [...] w W., gdyż taki adres zamieszkania podał w formularzu, jeśli tak, należało podać wielkość mieszkania w m ² oraz jego wartość szacunkową. Wezwano wnioskodawcę do podania jaki tytuł prawny posiada do ww. mieszkania (np. własność, współwłasność, najem) oraz czy ponosi, a jeśli tak, to jakie koszty związane z jego utrzymaniem, (np. z tytułu opłat za czynsz, najem, energię elektryczną, gaz, wodę, telefon, wywóz nieczystości stałych, płynnych. itp.). Zapytano wnioskodawcę, czy posiada przedmioty wartościowe, np. pojazdy mechaniczne, maszyny, biżuteria o wartości powyżej 5.000,00 zł, gdyż tą rubrykę formularza wnioskodawca pozostawił niewypełnioną. Wezwano do podania stanu majątkowego osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą, gdyż tą rubrykę formularza wnioskodawca pozostawił niewypełnioną. Zwrócono się do wnioskodawcy z zapytaniem z czego lub przy czyjej pomocy wraz z żoną się utrzymuje, gdyż w nadesłanym formularzu rubrykę 10. "dochody" wnioskodawca pozostawił niewypełnioną. Zapytano, czy wnioskodawca lub jego żona uzyskują dochody z tytułu zatrudnienia, renty, emerytury, itp. jeśli tak, należało podać wysokość uzyskiwanych dochodów oraz tytuł z którego dochody te są uzyskiwane. Wezwano do podania, czy wnioskodawca lub jego żoną są osobami bezrobotnymi, a jeśli tak, to czy mają przyznany zasiłek dla osób bezrobotnych, jeśli tak należało podać jego wysokość oraz termin do którego będzie on wypłacany. Zwrócono się z zapytaniem, czy wnioskodawca lub jego żona podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, jeśli tak, należało wskazać wysokość uzyskiwanego dochodu oraz tytuł z którego dochód ten jest uzyskiwany. Wezwano do podania orientacyjnej kwoty jaką wnioskodawca przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych). Zapytano, czy wnioskodawca posiada samochód osobowy, jeśli tak, należało podać markę, rok produkcji i miesięczne koszty związane z utrzymaniem samochodu (np. na zakup paliwa, ew. naprawy). Wezwano do udzielenie wyjaśnień, czy wnioskodawca lub jego małżonka uzyskują jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych lub państwowych, jeśli tak, należało wskazać od kogo, w jakiej wysokości lub formie. Zapytano także z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca zamierza pokryć koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Ponadto, wezwano do nadesłania wyciągów lub wykazów z posiadanych przez wnioskodawcę oraz jego żonę rachunków bankowych z dwóch ostatnich miesięcy. Powyższe należało wykonać w terminie 7 dni od daty doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. Wnioskodawca reprezentowany przez pełnomocnika otrzymał powyższe wezwanie w dniu 18 kwietnia 2016 r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), a zatem termin do nadesłania dodatkowych wyjaśnień dotyczących nadesłanego wniosku o przyznanie prawa pomocy upłynął z dniem 25 kwietnia 2016 r. Pomimo upływu wyznaczonego terminu wnioskodawca nie nadesłał jednak do akt sprawy żadnych dodatkowych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których została wezwany, a co miało na celu ustalenie w sposób bezsprzeczny jego faktycznych możliwości finansowych. W niniejszej sprawie zważono, co następuje : Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz.718 t.j.) powoływanej dalej jako p.p.s.a. przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.), przy czym jego przyznanie uzależnione jest od spełnienia przez stronę ustawowo przewidzianych przesłanek. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Z treści powołanego wyżej przepisu wynika, że to na wnoszącym wniosek o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie jest zatem uzależnione od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Wskazać należy, że ustawodawca formułując cytowany wyżej przepis użył terminu "wykazać" w znaczeniu udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający, pokazać, unaocznić (por. Słownik języka polskiego pod red. naukową prof. dr Mieczysława Szymczaka, tom III, Wydawnictwo Naukowe PWN Sp. z o.o. Warszawa 1978, wydanie IX 1994 r., s.805). W niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Z nadesłanego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym z wnioskodawcą pozostaje żona. Wnioskodawca podał jedynie, że jest współwłaścicielem nieruchomości przy ul. [...] w W. Nie wiadomo jednak jakiej wielkości jest nieruchomość oraz czy znajduje się na niej dom, a jeśli tak, to jakiej wielkości oraz jaka jest szacunkowa wartość nieruchomości wraz z domem. Nie wiadomo także, czy wnioskodawca ponosi koszty, bądź też uzyskuje dochody z tytułu posiadania ww. nieruchomości np. z tytułu wynajmu, dzierżawy, użyczenia, itp. Wnioskodawca nie wyjaśnił także czy oprócz ww. nieruchomości posiada mieszkanie przy ul. [...] w [...], a jeśli tak, to jaka jest jego wielkość oraz wartość szacunkowa oraz jaki tytuł prawny posiada do ww. mieszkania i czy ponosi koszty związane z jego utrzymaniem. Wnioskodawca nie udzielił odpowiedzi odnośnie stanu posiadania przedmiotów wartościowych, o wartości powyżej 5.000,00 zł, oraz stanu majątkowego osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym. Nie wiadomo przede wszystkim z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca wraz z żoną się utrzymuje. Wnioskodawca nie wyjaśnił, czy wraz z żoną uzyskują dochody z tytułu zatrudnienia, renty, emerytury, a jeśli tak, to w jakiej wysokości, czy też są osobami bezrobotnymi, bez prawa do zasiłku, czy też mają przyznany zasiłek. Nie wiadomo, czy wnioskodawca lub jego żona podejmują prace dodatkowe, dorywcze, sezonowe, z tytułu umów zlecenia, czy o dzieło, a jeśli tak, to jakie uzyskują z tego tytułu dochody. Wnioskodawca nie wskazał także orientacyjnej kwoty jaką przeznacza miesięcznie na bieżące potrzeby życia codziennego (tj. na zakup żywności, odzieży, środków chemicznych), oraz czy posiada samochód osobowy, a jeśli tak, to jaki (należało podać markę, rok produkcji) oraz czy ponosi, a jeśli tak, to jakie miesięczne koszty związane z utrzymaniem samochodu. Wnioskodawca nie udzielił także odpowiedzi na pytanie, czy wraz z małżonką uzyskują jakąkolwiek pomoc od rodziny, dzieci, instytucji społecznych lub państwowych, a jeśli tak, to jakiego rodzaju pomoc i w jakiej formie. Nie wiadomo z czego lub przy czyjej pomocy wnioskodawca zamierza pokryć koszty związane z ustanowieniem profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Wnioskodawca nie nadesłał także dodatkowych dokumentów do nadesłania których został wezwany. W świetle powyższych danych uznano, że informacje przedstawione przez wnioskodawcę w nadesłanym formularzu są niewystarczające do oceny jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Zaznaczyć trzeba, że podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego we wniosku składanym przez stronę na urzędowym formularzu. Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne, przekonywujące, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W sytuacji, gdy oświadczenie strony okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). W niniejszej sprawie wnioskodawca został wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień i dokumentów. Nie nadesłał jednak żadnych wyjaśnień oraz dokumentów do nadesłania których został wezwany. Stwierdzono zatem, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku bowiem dane zawarte w formularzu są niewystarczające do oceny rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy. Nie nadsyłając żądanych dodatkowych informacji dotyczących nadesłanego wniosku wnioskodawca tym samym nie wykazał w sposób nie budzący wątpliwości, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej go do przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Podkreślić należy, że strona wnosząc o przyznanie prawa pomocy musi uprawdopodobnić, w sposób bardzo rzetelny, okoliczności przemawiające za uwzględnieniem wniosku. Tymczasem uchylanie się strony od obowiązków nałożonych w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy, czy też nierzetelne ich wykonanie, jest przeszkodą wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a w konsekwencji wyłącza możliwość przyznania jej prawa pomocy w żądanym zakresie (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2005 r. sygn. akt II FZ 414/05 oraz z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt II FZ 575/05). Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji postanowienia.