I SA/Wa 2160/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego Miasta W. kwotę 440 (czterysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewoda [...], decyzją z [...] sierpnia 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] czerwca 2011 r. nr [...], orzekającą o zwrocie nieruchomości położonej w W., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2. Z ustaleń organu odwoławczego wynika, że decyzją Naczelnika Urzędu [...] z [...] stycznia 1976 r. nr [...] wywłaszczono na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] i [...] stanowiącej m.in. działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...], która obecnie odpowiada działkom ewidencyjnym nr [...], [...] i [...] z obrębu [...]. W dniu wywłaszczenia właścicielami wywłaszczonej nieruchomości byli W. i S. małż. K.. Obecnie działka nr [...] z obrębu [...] stanowi własność Miasta W.. W dniu 8 września 2010 r. spadkobiercy wywłaszczonych właścicieli złożyli wniosek o zwrot wywłaszczonych działek i orzeczenie w tym przedmiocie osobnymi decyzjami dla każdej działki ewidencyjnej. Przedmiotem rozstrzygnięcia przez organ w tej sprawie jest działka obecnie oznaczona nr [...] z obrębu [...]. Celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości było, zgodnie z decyzją o lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] listopada 1971 r. wydaną przez Naczelnego Architekta W., uzupełniającą decyzję o lokalizacji szczegółowej nr [...] z [...] grudnia 1964 r., stworzenie pasów izolacyjnych przy Hucie [...]. Integralną część decyzji lokalizacyjnej stanowiły wytyczne urbanizacyjne, z treści których wynika, że obszar strefy miał być zagospodarowany zielenią wysoką. W trakcie oględzin przeprowadzonych przez organ I instancji z udziałem geodety uprawnionego w dniu 30 sierpnia 2010 r. stwierdzono, że przedmiotowa działka stanowi teren nieurządzony, zakrzaczony. Tym samym organ uznał, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Skoro decyzja o lokalizacji szczegółowej przewidywała na tym terenie posadowienie drzewostanu wysokiego, który miał na celu stworzenie pasa izolacyjnego wokół Huty [...] to obecne zagospodarowanie przedmiotowej działki świadczy, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Nastąpiła więc przesłanka zbędności, co uzasadnia orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Organ przytoczył treść przepisów art. 136 i 137 ustawy z 21.07.1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych. W skardze na decyzję Wojewody [...] Miasto W. zaskarżonej decyzji zarzuciło: 1.) naruszenie przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na wynik sprawy, a szczególności - art. 7 kpa polegające na jego niezastosowaniu; - art. 77 i 80 kpa polegające na nie zebraniu wyczerpującego materiału dowodowego i jego nienależytym rozpatrzeniu; 2.) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że zostały spełnione przesłanki do zwrotu nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości regulują przepisy art. 136 ust. 3 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651) – jest nią zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Stosownie do treści art. 137 ust. 1 powołanej ustawy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1.) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2.) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. A więc przez pojęcie zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy należy rozumieć sytuację faktyczną, w której od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w terminach określonych w tym przepisie. W rozpoznawanej sprawie decyzją z [...] stycznia 1976 r. została wywłaszczona m.in. działka objęta zaskarżoną decyzją. W decyzji wywłaszczeniowej określono, że wywłaszczenie nastąpiło na wniosek Huty [...] pod strefę ochronną Huty [...], zgodnie z decyzją lokalizacyjną Naczelnego Architekta W. z [...].11.1971 r. nr [...]. Szczegółowe zagospodarowanie terenu strefy ochronnej określone zostało w wytycznych urbanistycznych stanowiących integralną część decyzji lokalizacyjnej. Natomiast powołane wytyczne przewidywały zagospodarowanie obszaru strefy zielenią wysoką (pkt 8.2.1.) i nie przewidywano użytkowania zieleni strefy ochronnej jako zieleni rekreacyjnej a układ ciągów pieszych czy lokalnych dojazdów winien być zaprojektowany wyłącznie pod kątem konserwacji zieleni (pkt 8.3.). Badając zatem czy przedmiotowa działka została wykorzystana na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, czy też stała się na ten cel zbędna, organ orzekający winien ustalić, czy w terminach wskazanych w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami cel wywłaszczenia został zrealizowany, czy też nie. Skoro decyzja wywłaszczeniowa została wydana w dniu [...] stycznia 1976 r. to organ winien ustalić czy najpóźniej w 1986 r. dokonano nasadzeń drzewostanu na tej nieruchomości. Organ I instancji w ogóle tych ustaleń nie dokonał a jedynie na podstawie stanu nieruchomości jaki stwierdził w toku wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 30 sierpnia 2010 r. uznał, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany w ogóle, gdyż teren jest niezagospodarowany i porośnięty krzakami. Należy zgodzić się ze skarżącym, że obecny stan nieruchomości nie ma znaczenia dla oceny zbędności nieruchomości w rozumieniu art. 137 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. Należy bowiem mieć na uwadze, że od upływu okresu 10-letniego o jakim stanowi art. 137 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy do daty wizji lokalnej upłynęło prawie 25 lat i mogły w tym czasie na przedmiotowym terenie zajść takie zdarzenia w wyniku, których mogło dojść do zniszczenia posadzonego tam drzewostanu lub celowego jego usunięcia. Zważywszy, że w pobliżu realizowane były rozległe inwestycje. Brak ustaleń, czy w okresie dziesięciu lat od kiedy decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna cel wywłaszczenia został zrealizowany, nie pozwala na rozstrzygnięcie czy nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, a tym samym na orzeczenie o zwrocie takiej nieruchomości. Organ I instancji takich ustaleń nie dokonał, nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego. Decyzja tego organu zapadła więc z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa, co czyni orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości przedwczesnym. Organ odwoławczy utrzymał w mocy wadliwą decyzję, czym także naruszył prawo. Uzasadnia to uchylenie decyzji organów obu instancji. Ponownie rozpoznając sprawę wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ ustali co działo się z wywłaszczoną nieruchomością w okresie 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, co pozwoli na ocenę czy cel wywłaszczenia został zrealizowany, czy też nie. Takie dopiero ustalenia umożliwią zgodne z prawem orzeczenie w przedmiocie żądania zwrotu przedmiotowej działki. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 200 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.