I SA/Wa 2160/21

WyrokWSA w Warszawie2021-12-07

Skład orzekający: Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Łukasz Trochym, Anna Fyda-Kawula

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy doręczenie zastępcze wezwania w postępowaniu o uznanie dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych zostało przeprowadzone prawidłowo, zgodnie z art. 44 k.p.a., w sytuacji, gdy zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawiera precyzyjnych informacji o miejscu i terminie odbioru pisma?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie zastępcze wezwania nie było skuteczne, ponieważ zwrotne potwierdzenie odbioru nie zawierało wszystkich wymaganych przez art. 44 k.p.a. informacji, takich jak precyzyjne określenie placówki pocztowej przechowującej przesyłkę wraz z jej adresem oraz informacja o możliwości odbioru w określonym terminie. Brak prawidłowego doręczenia wezwania oznacza, że skarżący nie miał wiedzy o konieczności stawienia się w organie, a tym samym nie można mu przypisać celowego uchylania się od współpracy. W konsekwencji, wszczęcie postępowania o uznanie za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych było przedwczesne.
Stan faktyczny
Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Prezydenta o uznaniu G. D. za dłużnika alimentacyjnego uchylającego się od zobowiązań. Organ I instancji wezwał skarżącego do osobistego kontaktu w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego, jednak skarżący nie odebrał wezwania. Organ powołał się na fikcję doręczenia (art. 44 k.p.a.) i informacje od komornika o braku wywiązywania się z zobowiązań alimentacyjnych. Skarżący wniósł skargę, zarzucając m.in. nieskuteczne doręczenie wezwania i brak wiedzy o postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Łukasz Trochym (spr.) asesor WSA Anna Fyda-Kawula Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania za dłużnika uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...]. Decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej jako "Kolegium/organ"), po rozpatrzeniu odwołania G. D. – utrzymało w mocy decyzję Prezydenta [...] (dalej jako "Prezydent/organ I instancji") z [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie uznania dłużnika alimentacyjnego G. D. (dalej jako "Skarżący") za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Pismem z [...] września 2020 r. organ I instancji wezwał Skarżącego do osobistego kontaktu w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczania majątkowego w terminie 14 dni od odebrania wezwania. Skarżący nie odebrał ww. wezwania i nie stawił się w organie w wyznaczonym terminie. Pismem z [...] listopada 2020 r., organ I instancji skierował do Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym dla [...] w [...] M. K. zapytanie czy Skarżący w ciągu ostatnich 6 miesięcy wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie mniejszej niż 50% kwoty na bieżąco ustalonych alimentów. W piśmie z [...] grudnia 2020 r. komornik sądowy udzielił odpowiedzi na ww. wystąpienie organu I instancji i wyjaśnił, że w ciągu ostatnich 6 miesięcy Skarżący nie wywiązywał się ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie mniejszej niż 50% kwoty ustalonych alimentów. Wobec powyższego, pismem z [...] lutego 2021 r. organ I instancji wszczął postępowanie administracyjne w sprawie uznania Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania zostało doręczone Skarżącemu w dniu 1 marca 2021 r. Mając powyższe na uwadze, decyzją z [...] kwietnia 2021 r., nr [...], organ I instancji uznał Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. W uzasadnieniu swojej decyzji organ I instancji wyjaśnił przede wszystkim, że z informacji przekazanej przez komornika sądowego wynika, że w okresie ostatnich sześciu miesięcy Skarżący nie wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50 % kwoty bieżąco ustalonych alimentów. Powyższe przemawia więc, zdaniem organu I instancji, za uznaniem Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Organ I instancji wyjaśnił ponadto, że skierowane do Skarżącego wezwanie z [...] września 2020 r. do stawiennictwa celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz odebrania oświadczenia majątkowego zostało mu doręczone w trybie art. 44 k.p.a., czyli tzw. "fikcji prawnej doręczenia". Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta wniósł Skarżący, podnosząc w szczególności, że nie miał wiedzy na temat toczącego się postępowania w przedmiotowej sprawie. Decyzją z [...] czerwca 2021 r., nr [...], Kolegium po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z [...] kwietnia 2021 r., nr [...]. W uzasadnieniu swojej decyzji Kolegium wyjaśniło, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 5 ust. 3 oraz ust. 3a ustawy z dnia z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2021 r., poz. 877) i przytoczyło ich brzmienie, jak też zaprezentowało poglądy orzecznictwa sadów administracyjnych w tym zakresie. Następnie Kolegium wskazało na ustalenia faktyczne jakie poczynił w sprawie organ I instancji i omówiło przebieg dotychczasowego postępowania. Wskazało przede wszystkim na okoliczność, że pomimo odebranego zawiadomienia o wszczęciu postępowania Skarżący nie stawił się w siedzibie organu I instancji - czym uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego oraz odebranie oświadczenia majątkowego. Kolegium przyjęło także za organem I instancji, że w niniejszej sprawie nie zachodzi negatywna przesłanka określona w art. 5 ust. 3a ww. ustawy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie, zdaniem organu wynika, że w okresie ostatnich 6 miesięcy przed wydaniem przez organ I instancji decyzji, Skarżący nie wywiązywał się w każdym miesiącu z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego w kwocie co najmniej 50% kwoty ustalonych alimentów. Mając na uwadze powyższe, Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie zostały spełnione przesłanki do wszczęcia postępowania, a Skarżący nie spełnia wymogu płatności 50% kwoty alimentów w wymaganym terminie, co uprawniało Prezydenta do uznania Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Końcowo Kolegium podniosło, że Skarżący jest osobą stosunkową młodą – ma bowiem 44 lata, i powinien łożyć na swoje dziecko. Kłopoty zdrowotne i finansowe Skarżącego nie mogą usprawiedliwiać, zdaniem organu, uchylania się od obowiązku utrzymania własnego dziecka. Kolegium podniosło, że dłużnik alimentacyjny ma bowiem obowiązek współpracować z organem, a współpraca ta powinna polegać na stawianiu się na wezwanie organu w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego, złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, udowodnieniu starań w poszukiwaniu pracy oraz złożenia oświadczenia jak zamierza wywiązywać się z obowiązku alimentacyjnego. Jeżeli zaś dłużnik alimentacyjny uchyla się także od tych obowiązków organ ma prawo uznać go za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Kolegium wniósł Skarżący, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie następujących przepisów prawa, tj.: 1) art. 4 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy nie zaistniały przesłanki do uznania Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych; 2) art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez błędne przyjęcie, że dłużnik alimentacyjny uchyla się od obowiązku przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i złożenia oświadczenia o stanie majątkowym, w sytuacji, gdy nie odebranie przez niego wezwania spowodowane było sytuację epidemiologiczną i obawą o swoje zdrowie, a Skarżący nie miał wiedzy o wszczęciu postępowania jak również o nałożonych na niego obowiązkach; 3) art. 104 k.p.a. poprzez przedwczesne wydanie decyzji uznającej Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych; 4) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności służących dokładnemu ustaleniu stanu faktycznego i wyjaśnieniu sprawy oraz niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, co skutkowało nieprawidłowym ustaleniem, że skarżący uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odmówił złożenia oświadczenia majątkowego; 5) art. 6, art. 8 i art. 12 k.p.a. poprzez nie wnikliwe prowadzenie postępowania jak również w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej; 6) art. 44 k.p.a. poprzez uznanie, że korespondencja związana z wezwaniem do stawiennictwa i wszczęciem postępowania była skutecznie doręczona; 7) art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie, a w konsekwencji utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji pomimo iż orzeczenie to było wadliwe i nie odpowiadało prawu w związku z czym winno podlegać uchyleniu w całości. Mając na uwadze powyższe zarzuty Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, albo zlecenie organowi przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego i odebranie od Skarżącego oświadczenia majątkowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zarządzeniem Przewodniczącej Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 4 listopada 2021 r. sprawa została skierowana do rozpoznania na rozprawę w trybie art. 15zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, o czym strony zostały powiadomione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) w związku art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonej decyzji niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze. Sąd stosuje przy tym przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Kontrola legalności dokonana przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, według powyższych kryteriów wykazała, że orzekające w sprawie organy naruszyły przepisy postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji Prezydenta z [...] kwietnia 2021 r. (Kolegium błędnie wskazało datę [...] kwietnia 2021 r.) w przedmiocie uznania Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Materialnoprawną podstawę decyzji organów obu instancji stanowią przepisy art. 5 ust. 3 i ust. 3a ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2021 r., poz. 877, ze zm., dalej jak "ustawa"), zgodnie z którymi w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił: 1) złożenia oświadczenia majątkowego, 2) zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy, 3) bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych, prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu zawodowym dorosłych; organ właściwy dłużnika – wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, a po jego przeprowadzeniu, jeżeli okaże się, że dłużnik alimentacyjny, przez okres ostatnich 6 miesięcy nie wywiązywał się w każdym miesiącu z zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów – wydaje decyzję o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Z przytoczonych wyżej przepisów wynika więc, że postępowanie w sprawie uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych może zostać wszczęte po wystąpieniu chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy, a decyzja w tym przedmiocie może zostać wydana, jeżeli nie zachodzą okoliczności, o jakich mowa w art. 5 ust. 3a ustawy. Powyższy sposób rozumienia wskazanych przepisów ustawy uznać należy za ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. chociażby wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 16 czerwca 2020 r., sygn. akt I OSK 2105/19, LEX nr 3043089 czy z dnia 27 maja 2020 r., sygn. akt I OSK 698/19, LEX nr 3039439). Sąd zwraca także uwagę, że wymienione w art. 5 ust. 3 ustawy działania dłużnika alimentacyjnego muszą wskazywać na złą wolę oraz świadome działanie dłużnika, który celowo i w sposób zamierzony unika współpracy z organami w celu realizacji obowiązków alimentacyjnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 26 listopada 2019 r., sygn. akt III SA/Kr 698/19, LEX nr 2754279). Zdaniem Sądu, organy nie wykazały, aby Skarżący w sposób celowy i zamierzony uchylał się od współpracy z organami w celu przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Jak wynika bowiem z akt niniejszej sprawy, organ I instancji (pismem z [...] września 2020 r.) wezwał Skarżącego celem przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego. Przedmiotowe wezwanie zostało przesłane do Skarżącego, jednakże Skarżący nie odebrał go, przez co nie stawił się w siedzibie organu I instancji celem wykonania powyższych czynności. Organy uznały w takiej sytuacji, że do doręczenia powyższej korespondencji doszło w trybie art. 44 k.p.a., co ich zdaniem, znajduje potwierdzenie w adnotacjach zawartych na potwierdzeniu odbioru przesyłki z 28 września 2020 r. Jak z kolei tłumaczy Skarżący – na skutek nie odebrania ww. wezwania – nie miał on świadomości co do tego, że taki obowiązek (przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego oraz złożenia oświadczenia majątkowego) w tej sprawie na nim ciąży. Wyjaśnić należy przede wszystkim, że możliwość przyjęcia fikcji doręczenia przewiduje art. 44 k.p.a., zgodnie z którym w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Stosownie do treści art. 44 § 4 k.p.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, który Sąd orzekający w pełni podziela, że warunkiem zastosowania instytucji doręczenia zastępczego, w ramach którego adresat de facto nie otrzymał kierowanej do niego korespondencji (przyjmuje się bowiem domniemanie, że doręczenie nastąpiło), jest dysponowanie przez organ niebudzącym wątpliwości dowodem potwierdzającym, że przesłanki określone w art. 44 k.p.a. zostały spełnione. Takim dowodem dla organu jest zwrotne potwierdzenie odbioru zawierające kompletną informację, że adresat przesyłki został zawiadomiony zarówno o pozostawieniu pisma, jak i o miejscu oraz terminie jego odbioru z datą i podpisem doręczyciela. W razie niedopełnienia jednej z tych czynności przez operatora pocztowego niemożliwe jest stwierdzenie, że przesyłka została doręczona w sposób prawidłowy. Bezwarunkowo konieczna jest więc wyraźna adnotacja, że doręczyciel zawiadomił adresata o przesyłce w sposób określony w art. 44 k.p.a. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2105/11, Lex nr 1403125, 9 stycznia 2015 r., sygn. akt II GSK 2893/14, Lex nr 1624414, 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1158/14, Lex nr 2033967, 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 855/14, Lex nr 1461905, 2 lipca 2013 r. sygn. akt II OSK 572/12, Lex nr 1372126, 4 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1367/11, Lex nr 1367240, 4 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 695/12, Lex nr 1145634). W orzecznictwie sądowym przyjęto również, że w zawiadomieniu o przesyłce należy precyzyjnie podać miejsce poprzez określenie nazwy podmiotu, który przesyłkę przechowuje oraz jego adresu. Nie wystarczy w szczególności umieścić na kopercie zawierającej przesyłkę lub na dowodzie potwierdzającym doręczenie pisma pieczęci urzędu pocztowego i daty, czy wzmianki o awizowaniu przesyłki. Niewskazanie w zawiadomieniu miejsca, w którym złożono przesyłkę stanowi istotny brak tego dokumentu (zob. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1280/13, Lex nr 1808763). Zawiadomienie powinno zawierać także szczegółowe pouczenie o skutkach prawnych nieodebrania pisma w tak wyznaczonym terminie (zob. wyrok NSA z dnia 23 czerwca 2017 r., sygn. akt I OSK 1870/16, Lex nr 2339611). Mając na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, w rozpoznawanej sprawie rodzaj blankietu potwierdzenia odbioru, jaki został zastosowany przez organ I instancji przy okazji wysyłki do Skarżącego wezwania z 28 września 2020 r., nie pozwala na bezsporne ustalenie rzeczywistej kolejności czynności, które zobligowany był wykonać doręczyciel w trybie art. 44 k.p.a. Na znajdującym się w aktach sprawy potwierdzeniu odbioru brak jest bowiem precyzyjnego określenia placówki pocztowej przechowującej przesyłkę wraz z jej adresem oraz informacją o możliwości jej odbioru w określonym terminie. Brak jest przy tym stosownej adnotacji listonosza o umieszczeniu awiza w oddawczej skrzynce pocztowej Skarżącego, sama zaś parafka (doręczyciela) złożona na potwierdzeniu odbioru jest trudna do zweryfikowania. W ocenie Sądu, za niewystarczającą w tym zakresie uznać należy umieszczoną na potwierdzeniu odbioru wezwania z 28 września 2020 r. pieczątkę (zawierająca dodatkowo skreślenie adresu placówki pocztowej) ze wzmianką o awizowaniu przesyłki. Zwrotne potwierdzenie odbioru jakim dysponują organy nie zawiera zatem pełnej informacji o sposobie poinformowania Skarżącego, tak jak wymaga tego przepis art. 44 k.p.a. Skarżący nie został zatem w prawidłowy sposób zawiadomiony zarówno o pozostawieniu wezwania z 28 września 2020 r., jak i o miejscu gdzie może go odebrać i o terminie odbioru. Nie można zatem mówić w takim przypadku o prawidłowym (skutecznym) doręczeniu zastępczym dokonanym w trybie art. 44 k.p.a. Zdaniem Sądu, niewątpliwie nie doszło więc do skutecznego doręczenia Skarżącemu wezwania z 28 września 2020 r. i tym samym trudno jest mówić w takiej sytuacji o celowym i zamierzonym uniemożliwieniu przez Skarżącego przeprowadzenia wywiadu alimentacyjnego i odebrania oświadczenia majątkowego, skoro Skarżący faktycznie nie miał wiedzy o konieczności stawienia się w siedzibie organu I instancji cele dokonania powyższych czynności. Zdaniem Sądu, także doręczenie Skarżącemu zawiadomienia o wszczęciu niniejszego postępowania w dniu 3 marca 2021 r. nie mogło do tego doprowadzić, wszak nie zawierało ono żadnej informacji czy wyjaśnienia dla Skarżącego w tej materii. Sąd zwraca przy tym uwagę, że obowiązkiem dłużnika alimentacyjnego jest współpraca z organami. W ocenie Sądu, nie mają jednak racji organy, które zarzucają Skarżącemu nie dopełnienie tego obowiązku, skoro w toku postępowania administracyjnego Skarżący nie miał świadomości co do tego, że jest zobligowany przedstawić pełną i szczegółową informację o aktualnej sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej. Błędne jest również stanowisko organów, że Skarżący unikał przedstawienia takich danych. Jak wynika bowiem z treści odwołania od decyzji organu I instancji (vide: pismo z [...] maja 2021 r.) i załączonych do niego dokumentów, Skarżący przedstawił swoją aktualną sytuację materialną oraz zdrowotną wraz z dokumentami tą sytuacje potwierdzającymi. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał skargę za usprawiedliwioną. Orzekające w sprawie organy w sposób nieprawidłowy, z naruszeniem art. 80 k.p.a., oceniły bowiem materiał dowodowy i uznały, że doszło do doręczenia zastępczego wezwania z 28 września 2020 r. w rozumieniu art. 44 k.p.a. Tym samym wszczęcie postępowanie w przedmiocie uznania Skarżącego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych, na obecnym etapie ocenić należy jako co najmniej przedwczesne, skoro organy nie wykazały zaistnienia chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 5 ust. 3 ustawy, w szczególności tego, że Skarżący uniemożliwił przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego lub odmówił złożenia oświadczenia majątkowego. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji przeprowadzi ze Skarżącym wywiad alimentacyjny oraz odbierze od niego oświadczanie majątkowe, i w zależności od przebiegu oraz wyniku powyższych czynności, podejmie ewentualnie kolejne kroki w niniejszej sprawie celem oceny czy można Skarżącego uznać za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło