I SA/Wa 2161/17

Starszy Referendarz Sądowy Justyna Wtulich - Gruszczyńska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku radcy prawnego A. F. o przyznanie wynagrodzenia z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi S. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego postanawia przyznać ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz radcy prawnego A. F. tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 147,60 (sto czterdzieści siedem 60/100) złotych, w tym tytułem opłaty kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych, tytułem 23% podatku od towarów i usług kwotę 27,60 (dwadzieścia siedem 60/100) złotych. S. N. pismem z [...] listopada 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Postanowieniem z 9 stycznia 2018 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie radcy prawnego oraz umorzył postępowanie w zakresie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W piśmie z [...] lutego 2018 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych w [...] na pełnomocnika z urzędu wyznaczyła radcę prawnego A. F.. W dniu [...] kwietnia 2018 r. do Sądu wpłynęło pismo procesowe z [...] marca 2018 r., w którym wyznaczony z urzędu pełnomocnik podtrzymał stanowisko skarżącego zawarte w skardze, wskazał na naruszenia organu oraz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W piśmie tym pełnomocnik zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu oświadczając, że opłaty te nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 18 maja 2018 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Burmistrza Miasta i Gminy [...] z [...] czerwca 2017 r., nr [...]. Po sprawdzeniu w aktach sądowych ustalono, że pełnomocnik został prawidłowo powiadomiony o terminie rozprawy jednak nie stawił się na rozprawie, wyznaczonej na dzień [...] maja 2018 r. W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje: Zgodnie z treścią art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu reguluje w niniejszej sprawie rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r. poz. 1715), które weszło w życie 2 listopada 2016 r. Stosownie do treści § 2 pkt 1 i 2 tego rozporządzenia, koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę ustaloną zgodnie z przepisami niniejszego rozporządzenia oraz niezbędne i udokumentowane wydatki radcy prawnego. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, w myśl § 3 rozporządzenia, zawiera oświadczenie, że opłata nie została zapłacona w całości lub w części. Zgodnie z § 4 ust. 1 tego rozporządzenia, opłatę ustala się w wysokości określonej w rozdziałach 2-4, przy czym nie może ona przekraczać wartości przedmiotu sprawy. W myśl § 4 ust. 3 powołanego rozporządzenia opłatę, o której mowa w ust. 1, podwyższa się o kwotę podatku od towarów i usług wyliczoną według stawki podatku obowiązującej dla tego rodzaju czynności na podstawie przepisów o podatku od towarów i usług. Stosownie do § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia opłata w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji w sprawie, w której przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna bądź decyzja lub postanowienie Urzędu Patentowego, wynosi natomiast 240 zł. W niniejszej sprawie wyznaczony z urzędu pełnomocnik skarżącego podjął czynności w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji. Złożony wniosek zawiera oświadczenie, o którym mowa w § 3 powołanego rozporządzenia. W sprawie zaistniały zatem przesłanki uzasadniające przyznanie wynagrodzenia. Zauważyć jednak należy, że w dniu 15 sierpnia 2015 r. wszedł w życie art. 250 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach, sąd może obniżyć wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu. Co prawda w przepisie tym jest mowa o uprawnieniu sądu do obniżenia wynagrodzenia kwalifikowanego pełnomocnika, jednakże w doktrynie podkreśla się, że kompetencje w tym zakresie posiada w pierwszej kolejności referendarz sądowy, a sąd może podjąć takie działanie jedynie wyjątkowo, w szczególnie uzasadnionych przypadkach (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. prof. zw. dr hab. Romana Hausera, prof. zw. dr hab. Marka Wierzbowskiego, Warszawa 2015, str. 994). Dokonując natomiast oceny pracy pełnomocnika należy mieć na uwadze niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarga została sporządzona osobiście przez skarżącego. Czynności podjęte przez wyznaczonego z urzędu pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji polegały na zapoznaniu się z aktami sprawy w czytelni akt oraz na sporządzeniu pisma procesowego z [...] marca 2018 r. Przy czym zauważyć trzeba, że radca prawny A. F. zawiadomiony został o terminie rozprawy wyznaczonej na [...] maja 2018 r. Pomimo prawidłowego doręczenia zawiadomienia pełnomocnik z urzędu nie stawił się na rozprawie osobiście, jak również nie upoważnił innej osoby do reprezentowania skarżącego w sprawie. Tym samym uznać należy, że nakład pracy pełnomocnika w sprawie jest mniejszy, niż gdyby pełnomocnik stawił się na rozprawie i reprezentował stronę skarżącą. Wobec powyższego, uwzględniając nieobecność pełnomocnika na rozprawie, a także biorąc pod uwagę nakład pracy pełnomocnika ograniczający się do sporządzenia jedynie pisma procesowego z [...] marca 2018 r. stwierdzić trzeba, że zaistniały przesłanki do obniżenia wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji do kwoty 120 zł podwyższonej o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą w dniu orzekania. Zdaniem Starszego Referendarza Sądowego przyznana kwota uwzględnia realny nakład pracy pełnomocnika w prowadzonym postępowaniu sądowym. Mając powyższe na uwadze w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 250 § 1 i § 2 oraz art. 258 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.