I SA/Wa 2161/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Wesołowska (spr.), sędzia WSA Bożena Marciniak, asesor WSA Iwona Ścieszka, , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją Prezydenta [...] z [...] kwietnia 2021 r. odmówiono M. P. (Skarżąca) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad niepełnosprawną matką, M. N. Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (Kolegium) decyzją z [...] lipca 2021 r. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów obu instancji było ustalenie, że nie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy rezygnacją przez Skarżącą z zatrudnienia a opieką nad niepełnosprawną matką. Jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał art, 2, art. 3, art. 17 ust. 1, 1b, 3-3d, ust. 5 pkt 1 lit. a, art. 20 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020r. poz. 111, z późn. zm., dalej "ustawa o świadczeniach rodzinnych"), art. 6 ustawy z dnia 7 lipca 2017r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin, (Dz. U. 2017r. poz. 1428), § 1, § 2, § 8 Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1466), oraz art. 104 k.p.a. Organ drugiej instancji wydał decyzję na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Organ pierwszej instancji wskazał, że nie było możliwe ustalenie, czy niepełnosprawność matki Skarżącej powstała przed ukończeniem przez nią 18 lub 25 roku życia. Organ ustalił również, że Skarżąca pobiera emeryturę a zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego. Organ pierwszej instancji uznał również, że Skarżąca z uwagi na datę urodzenia (1948 r.) jest osobą, która wedle wszelkich zasad dotyczących wieku emerytalnego, zdolności podejmowania zatrudnienia ze względu m. in. na możliwości fizyczne i zdrowotne, wyłączona jest z rynku pracy. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia istnienia bezpośredniego związku między rezygnacją bądź niepodejmowaniem zatrudnienia, a podjęciem przez Skarżącą opieki nad matką. Kolegium podzieliło zatem w pełni ustalenie organu pierwszej instancji, że brak jest bezpośredniego związku między rezygnacją z zatrudnienia lub niepodejmowaniem zatrudnienia a podjęciem przez Skarżącą opieki nad matką. Podkreśliło że Skarżąca emeryturę pobiera od 2015 r. Skarżąca wniosła skargę na decyzję Kolegium zarzucając jej naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie przez nią pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowani opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta z [...] kwietnia 2021 r i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania i zasądzenie na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje : Skarga jest niezasadna, zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Istota świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych polega na tym, że jest ono adresowane wyłącznie do tych osób, których źródłem utrzymania jest wykonywanie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z którego muszą zrezygnować z uwagi na konieczność sprawowania opieki lub niepodejmowanie zatrudnienia z tego powodu. Przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. Zatem, aby uzyskać świadczenie pielęgnacyjne określony podmiot musi przede wszystkim spełnić warunek, o których mowa w art. 17 ust. 1 tej ustawy, czyli musi zrezygnować z zatrudnienia z uwagi na konieczność sprawowania opieki lub nie może podjąć zatrudnienia z tego powodu. Jak wynika z ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie, które nie były kwestionowane przez Skarżącą, jej matka dysponuje orzeczeniem o niepełnosprawności od 1996 r. Skarżąca nie jest aktywna zawodowo od 2015 r., to jest od momentu uzyskania emerytury. Oznacza to zatem, że przez blisko 6 lat poprzedzających złożenie wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Skarżąca nie podejmowała pracy. Sąd nie kwestionuje w tym miejscu oświadczeń Skarżącej dotyczących zakresu sprawowanej przez nią nad matką opieki. Podkreśla jedynie, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną, lecz z uwagi na faktyczny brak możliwości podjęcia pracy wynikający ze sprawowanej opieki. Świadczenie pielęgnacyjne nie może być zatem traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Tymczasem w realiach niniejszej sprawy Skarżąca wystąpiła o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wiele lat po uzyskaniu emerytury, nie przedstawiając jednocześnie żadnych dowodów pozwalających na uznanie, że właśnie obecnie zmuszona jest zrezygnować z ewentualnego podjęcia zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką. Z tych względów uznając skargę za niezasadną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a. Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.