I SA/Wa 2164/15
WyrokWSA w Warszawie2016-02-11
Skład orzekający: Anna Wesołowska, Dorota Apostolidis, Gabriela Nowak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość Skarbu Państwa, przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne i ogrodnicze bez prawa zabudowy, która nie została oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, wchodzi w skład Państwowego Funduszu Ziemi i tym samym nie podlega komunalizacji na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych?Ratio decidendi
Nieruchomość Skarbu Państwa, przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne i ogrodnicze bez prawa zabudowy, która nie została oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, z mocy prawa wchodzi w skład Państwowego Funduszu Ziemi. W związku z tym, zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, nie staje się ona mieniem komunalnym. Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo zastosowały przepisy prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę W. z mocy prawa własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], która w dniu 27 maja 1990 r. stanowiła własność Skarbu Państwa. Organy administracji uznały, że nieruchomość ta, ze względu na jej przeznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego na cele rolne i ogrodnicze bez prawa zabudowy oraz brak oddania jej w zarząd lub użytkowanie, weszła w skład Państwowego Funduszu Ziemi i tym samym nie podlegała komunalizacji. Miasto W. wniosło skargę, zarzucając organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w szczególności brak ustaleń co do przynależności nieruchomości do rad narodowych lub terenowych organów administracji oraz brak wydania aktu potwierdzającego wejście nieruchomości do Państwowego Funduszu Ziemi.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Wesołowska Sędziowie: WSA Dorota Apostolidis WSA Gabriela Nowak (spr.) Protokolant referent Joanna Kicińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Miasta W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia przez gminę z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oddala skargę.
I SA/Wa 2164/15
UZASADNIENIE
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] października 2015 r.nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. Nr [...] – utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Przedmiotowa decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne:
Wojewoda [...] decyzją Nr [...], z dnia [...] sierpnia 2013 r., odmówił stwierdzenia nabycia przez gminę W., z mocy prawa, w dniu 27 maja 1990r., nieodpłatnie własności nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m2, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...].
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że działka nr [...] w dniu 27 maja 1990r. stanowiła własność Skarbu Państwa, ale zgodnie z Perspektywicznym Planem Ogólnym Zagospodarowania Przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] grudnia 1982r. ww. działka położona była na terenach rolnych i ogrodniczych bez prawa zabudowy.
Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] października 2015 r.nr [...] po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta W. – utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy wskazał, iż materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013r. stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych ( Dz.U. Nr 32, poz. 191, ze zm.) , w myśl którego mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których te organy pełnią funkcję organu założycielskiego oraz zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom, staje się w dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990r., z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Oznacza to że komunalizacji podlegają grunty z zasobów państwowych tzn. grunty, o których mowa w art. 6 i art. 13 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74, z późn. zm.).
Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem komunalizacji jest wyłącznie mienie ogólnonarodowe (państwowe).
Organ ustalił, iż zgodnie z wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] grudnia 2005 r., w sprawie sygn. akt [...] Skarb Państwa nabył przez przemilczenie (przedawnienie) z dniem [...] grudnia 1955 r. własność nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] o pow. [...] m2, zapisanej w hipotece "[...]" na podstawie art. 34 ust. 1 pkt a w zw. z art. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich. Sąd Apelacyjny w [...] wyrokiem z dnia [...] lutego 2007 r., w sprawie sygn. akt [...] oddalił apelację.
Przedmiotowa nieruchomość, co wynika z karty inwentaryzacyjnej nr [...], nie była objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279).
Organ wskazał, iż w piśmie z dnia 10 listopada 2011 r., Urząd W. Biuro Architektury i Budownictwa [...] stwierdził, że na podstawie dostępnych opracowań, dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] grudnia 1982r. ustalono, że teren obejmujący działkę nr [...] z obrębu [...] położony był na obszarze oznaczonym symbolem planistycznym [...]. Wymieniony obszar znajdował się w strefie [...] o przeważającej funkcji przemysłowo-technicznej i kwalifikacji obszaru: tereny zainwestowania intensywnego. Zakres terenowy dla jednostek strukturalnych W 30: funkcje przemysłowo-techniczne. W legendzie objaśniono, że symbol RO oznaczał tereny rolne i ogrodnicze bez prawa zabudowy - symbol przeznaczenia terenu.
Organ odwoławczy podkreślił, iż w przedmiotowej sprawie należało uwzględnić art. 91 ust. 1 powołanej ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który w brzmieniu obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r. stanowił, że grunty Skarbu Państwa położone na obszarach miast wchodziły w skład Państwowego Funduszu Ziemi, jeżeli były przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, a nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Stosownie do art. 33 ustawy z dnia 12 lipca 1984 roku o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r., Nr 17, poz. 94) obowiązującej w dniu wejścia w życie ustawy z 10 maja 1990 r., podstawę gospodarki gruntami stanowił miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Zasadnicze zatem znaczenie w sprawie miało ustalenie na jakie cele sporne działki przeznaczone były w planie zagospodarowania przestrzennego oraz czy nie były one oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. W aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o oddaniu nieruchomości w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Przesądzającym zatem winno być zbadanie przeznaczenia nieruchomości w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu 27 maja 1990 r.
Organ odwoławczy wskazał, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] położona na terenie W., w planie miejscowym przeznaczona była na tereny rolne i ogrodnicze bez prawa zabudowy i nie została oddania ani w użytkowanie, ani w zarząd podmiotu trzeciego.
Z powyższego organ wyprowadził wniosek, ze nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] na podstawie art. art. 91 ust. 1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu weszła w skład Państwowego Funduszu Ziemi.
Natomiast zgodnie z art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli należą do Państwowego Funduszu Ziemi.
Organ wskazał, ze przeznaczenie danego terenu w planie miejscowych, który wszedł w życie po 27 maja 1990 r. nie ma wpływu na ocenę spełnienia przesłanek, o których mowa w art. 5 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r, rozstrzygające znaczenie ma stan prawny istniejący w dniu 27 maja 1990 r.
Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2015 r.nr [...] do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego wniosło Miasto W.
Zaskarżonej decyzji zarzuciło naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez:
- naruszenie art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: kpa) polegające na dokonaniu niepełnej i niewłaściwej analizy dokumentacji zgromadzonej w sprawie, w szczególności na braku ustaleń organu I i II instancji mających na celu określenie, czy przedmiotowa nieruchomość należała (w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 roku Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. z 1990 r. Nr 32, poz. 191 z późn. zm. ), w dniu wejścia w życie ustawy do rad narodowych lub terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, oraz czy w stosunku do niej został wydany akt potwierdzający jej wejście w skład Państwowego Funduszu Ziemi,
- naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, polegające na przyjęciu, iż nieruchomość ta nie podlega komunalizacji w trybie tych przepisów.
Wskazując na powyższe uchybienia skarżący o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II i I Instancji.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał iż organ w żaden przekonujący sposób nie wykazał i nie dowiódł, iż przedmiotowa nieruchomość weszła do Państwowego Funduszu Ziemi. Podkreślił, że grunt od czerwca 1987 r. do [...] września 1990 r. podlegał wydzierżawieniu na rzecz T. S., a jednostką wydzierżawiającą był Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] w W. Wskazał na brak po stronie organów obu instancji ustalenia aby w stosunku do tej nieruchomości została wydana decyzja o przyjęciu tego obszaru do PFZ.
Zdaniem skarżącego organ ,zarówno pierwszej instancji a także organ odwoławczy, błędnie przyjęły, iż została spełniona przesłanka przynależności nieruchomości do PFZ, co doprowadziło oba organy do błędnego uznania, iż nie podlega ona komunalizacji.
W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wnosił o jej oddalenie i podtrzymała w całości argumentacje przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.), mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do jednostek w tym ustępie wymienionych staje się, z mocy prawa, w dniu wejścia w życie ustawy, mieniem właściwych gmin, o ile dalsze przepisy ustawy nie stanowią inaczej. O wyłączeniu mienia spod komunalizacji przesadza art. 11 tej ustawy. Stanowi on m.in., iż mienie, o którym mowa w art. 5 ust. 1-3, nie staje się mieniem komunalnym, jeżeli należy do Państwowego Funduszu Ziemi. Jakie grunty natomiast do tej kategorii należą, wynika z przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a mianowicie art. 91 ust 1 (według jednolitego tekstu ogłoszonego w Dz.U z 1989 r. Nr 14, poz. 74).
Stanowi on, że grunty Skarbu Państwa położone na obszarach miast, przeznaczone w planach zagospodarowania przestrzennego na cele gospodarki rolnej, nie oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, wchodzą w skład Państwowego Funduszu Ziemi.
Zasadnicze znaczenie miało zatem ustalenie na dzień 27 maja 1990 r. tj. wejścia w życie ustawy - Przepisy wprowadzające..., na jakie cele przeznaczona była nieruchomość położona w W. przy ul. [...] oraz czy nie była oddana w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste.
Nie budzi żadnych wątpliwości, że nie ma jakiegokolwiek dokumentu świadczącego, aby przedmiotowa nieruchomość była oddana komukolwiek w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste. Nie ma zatem żadnego dowodu o wyłączeniu nieruchomości z zasobów Państwowego Funduszu Ziemi. Przesądzającym w sprawie niniejszej było zbadanie przeznaczenia nieruchomości położonej w W. przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...] jako działka nr [...] o pow. [...] m2 w planie zagospodarowania przestrzennego, obowiązującego w dniu wejścia w życie ustawy - Przepisy wprowadzające..., tj. 27 maja 1990 r.
Organ ustalił w oparciu o pismo z dnia 10 listopada 2011 r., Urzędu W. Biuro Architektury i Budownictwa [...], który na podstawie dostępnych opracowań, dotyczących planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Narodowej W. z dnia [...] grudnia 1982r. ustalił, że teren obejmujący działkę nr [...] z obrębu [...] położony był na obszarze oznaczonym symbolem planistycznym [...]. Wymieniony obszar znajdował się w strefie [...] o przeważającej funkcji przemysłowo-technicznej i kwalifikacji obszaru: tereny zainwestowania intensywnego. Zakres terenowy dla jednostek strukturalnych W 30: funkcje przemysłowo-techniczne. W legendzie objaśniono, że symbol RO oznaczał tereny rolne i ogrodnicze bez prawa zabudowy - symbol przeznaczenia terenu.
W oparciu o przedstawione dowody organ prawidłowo uznał, że nieruchomość ta, na mocy art. 11 ust. 1 pkt 3 ustawy nie podlegała komunalizacji.
Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że wydzierżawienie gruntu na rzecz T. S. przez Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu [...] w W. nie stanowi dowodu, ze przedmiotowa nieruchomość przy ul. [...] nie była przeznaczona na cele rolne.
Charakter rolny danej nieruchomości zależny jest od jej przeznaczenia w planie zagospodarowania.
Chybiony jest również argument skargi, iż nieruchomość nie została przejęta przez Agencję Własności Rolnej Skarbu Państwa, gdyż w stosunku do tej nieruchomości nie została wydana decyzja o przyjęciu tego obszaru do PFZ.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 1998 r. I SA 1364/97, wskazał, że "znaczenie miało przeznaczenie planowe - nie zaś faktyczne wykorzystanie gruntu - ponadto wejście w skład PFZ dokonywało się z mocy samego prawa, stąd domniemanie, że grunt przeznaczony w planie zagospodarowania przestrzennego należał do PFZ w rozumieniu art. 11 ust. 1 pkt 3 Przepisów wprowadzających ustawę o samorządzie terytorialnym."
Stwierdzić należy, iż skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby obalić domniemanie przynależności przedmiotowego gruntu do Państwowego Funduszu Ziemi.
Podsumowując Sąd uznał, że Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa rozpatrzyła całokształt materiału dowodowego i dokonała jego prawidłowej oceny a podjętą decyzję uzasadniła w sposób wyczerpujący i jasny, odnosząc się do wszystkich podniesionych kwestii.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło