I SA/Wa 2164/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik asesor WSA Marek Maliński (spr.) Protokolant stażysta referent Magdalena Biadoń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2024 r. sprawy ze skarg P.W i A. D. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 września 2023 r. nr DNI.rn.625.212.2022 w przedmiocie reformy rolnej oddala skargi. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "Minister" lub "Organ") decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania złożonego przez A. D., M. K. i M. F. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. nr [...]: 1. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. w zakresie części działki ewidencyjnej nr [...] (stanowiącej przed podziałem część działki nr [...]), stanowiącej zespół pałacowoparkowy, oznaczony wypełnieniem koloru jasnozielonego na mapie sporządzonej przez (geodetę uprawnionego K. S., stanowiącej załącznik i integralną część przedmiotowej decyzji, z wyłączeniem części odpowiadającej użytkowi [...] dr; 2. orzekł, że zespół pałacowo-parkowy, stanowiący część działki ewidencyjnej nr [...] (stanowiącej po podziale działki nr [...] i [...]), oznaczoną wypełnieniem koloru jasnozielonego na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego K. S., stanowiącej załącznik i integralną część przedmiotowej decyzji, z wyłączeniem części odpowiadającej użytkowi [...] dr, nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. nr 3 poz. 13, z późn. zm.; dalej "dekret PKWN"); 3. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. w pozostałej części. Decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju wydana została przy następujących ustaleniach i ocenie prawnej sprawy. Dawny majątek ziemski "[...]" położony w [...], gm. [...], pow. [...], o łącznej pow. 93 ha, stanowił własność H. O.. Przejęty został na własność Skarbu Państwa na podstawie dekretu PKWN. Wnioskiem z dnia [...] marca 2002 r. A. D. i T. D. (następcy prawni dawnej właścicielki) wystąpili do Wojewody [...] w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. z 1945 r., Nr 10, poz. 151 ze zm.; dalej: "rozporządzenie MRiRR") o wydanie decyzji stwierdzającej, że część nieruchomości o pow. ok. [...] ha pochodzącej majątku "[...]", na której zlokalizowano zespół dworsko-parkowy, stawy oraz urządzenia melioracyjne – odpowiadająca jak ustalono w toku postępowania aktualnym działkom nr nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z obrębu [...] - nie podpadała pod działanie dekretu PKWN. W następstwie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. orzekł, że objęta żądaniem nieruchomość podlegała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Od decyzji tej A. D. i M. K. wnieśli odwołanie, które pismem z dnia [...] września 2017 r. ograniczyli do tej części decyzji, która dotyczy dawnego zespołu pałacowo-parkowego o powierzchni [...] ha, stanowiącego aktualnie część istniejącej działki ewidencyjnej nr [...] (obszar oznaczony kolorem jasnozielonym na mapie sytuacyjnej stanowiącej załącznik do opinii K. S., znajdującej się w aktach sprawy) oraz drogi dojazdowej (alei lipowej) biegnącej do zespołu pałacowo-parkowego. W pozostałym zakresie cofnęli swoje odwołanie, wnosząc o umorzenie postępowania odwoławczego. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., po rozpoznaniu powyższego odwołania, uchylił w całości decyzję Wojewody [...] i orzekł, że zespół pałacowo-parkowy w [...] w pow. [...] ha, stanowiący część działki ewidencyjnej nr [...] oznaczoną wypełnieniem koloru jasnozielonego na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego K. S., stanowiącej załącznik do decyzji i jej integralną część oraz droga dojazdowa w kierunku północnozachodnim stanowiąca część użytku [...] dr - nie podpadały pod działanie dekretu PKWN (pkt 1 i 2). W punkcie 3 decyzji umorzył zaś postępowanie odwoławcze w pozostałym zakresie. Wyrokiem z dnia 12 marca 2019 r. sygn. akt I SA/Wa 1791/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej również: "WSA w Warszawie") uchylił ww. decyzję Ministra, zwracając uwagę na wewnętrzną sprzeczność podjętego rozstrzygnięcia. Z jednej strony organ bowiem odnotował fakt wycofania częściowego odwołania, z drugiej zaś konstatuje wyłącznie, że decyzję Wojewody jako wadliwą należy uchylić w całości. Sąd podkreślił przy tym, że przepisy pozwalają na cofnięcie odwołania przed wydaniem decyzji, jednakże organ odwoławczy nie uwzględni tego cofnięcia, jeżeli prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo lub interes społeczny. W każdym zatem przypadku złożenia przez stronę oświadczenia o cofnięciu wniesionego przez nią odwołania, przed podjęciem decyzji organ odwoławczy zobowiązany jest dokonać kontroli legalności decyzji organu pierwszej instancji pod względem zgodności z prawem jak również interesem społecznym. Z tego też względu Sąd zobowiązał organ, aby przy ponownym rozpoznawaniu sprawy rozważył skuteczność modyfikacji przez strony odwołania w aspekcie okoliczności, o których mowa w art. 137 zdanie drugie k.p.a., a następnie podjął rozstrzygnięcie mające oparcie w adekwatnej do okoliczności sprawy materialnoprawnej podstawie. Rozpoznając ponownie odwołanie Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia, że zespół dworsko-parkowy, stawy oraz urządzenia melioracyjne położone w [...] o pow. [...] ha, stanowiące projektowane działki o nr jw., nie podlegały pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Minister nie uwzględnił częściowego cofnięcia odwołania wychodząc z założenia, że prowadziłoby to do utrzymania w mocy decyzji naruszającej prawo. To zaś wobec stwierdzenia, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie wynika, by nieruchomości, co do których orzekał organ wojewódzki, zostały przejęte na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Tylko natomiast w takim przypadku możliwe jest prowadzenie postępowania administracyjnego oraz wydawania w nim merytorycznej decyzji na podstawie § 5 rozporządzenia MRiRR. Organ odwoławczy zwracał uwagę, że z zaświadczenia i wniosku Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] lipca 1946 r. wynika jedynie, że nieruchomość ziemska pod nazwą [...], położona w powiecie [...] podpada pod działania przepisów 2. ust. 1 dekretu PKWN. W dokumencie tym nie podano jednak dokładnej lit. art. 2 ust. 1. Również w księdze hipotecznej [...] brak jest dokładnej podstawy przejęcia majątku. Przy wpisie prawa własności Skarbu Państwa podano bowiem wyłącznie, że "posiada dobra niniejsze prawem własności na zasadzie art. 1 dekretu z dn. 21 sierpnia 1945 r. (...) jako przejęte na cele reformy rolnej". Natomiast w ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi PKWN, w której podano literę e art. 2 ust. 1 dekretu, nie wymieniono nieruchomości [...], stanowiącej własność H. O. W ewidencji tej wymieniona jest jedynie nieruchomość [...] z gminy [...], ale stanowiąca własność J. D. (w rubryce nazwisko i imię dotychczasowego właściciela widnieje zapis "J. D."). Skoro zaś zachowane dokumenty, w tym zaświadczenie o przejęciu nieruchomości, jednolicie podawały jako właściciela majątku H. O., tym samym uznać należy, że organy miały wiedzę kto był właścicielem przedmiotowego majątku [...]. Podanie zatem w ewidencji innego nazwiska właściciela może świadczyć jedynie, że zapis dotyczy innego majątku położonego w [...]. Tym bardziej, że z pozyskanych przez organ informacji wynika, że J. D. nie była osobą fikcyjną i wraz z mężem S. S. (zmarłym w 1920 r.) była współwłaścicielem majątku w miejscowości [...], sąsiadującej z [...]. Minister wskazywał przy tym na bezskuteczne próby odnalezienia dokumentów potwierdzających dokładną podstawę przejęcia nieruchomości stanowiących własność H. O. w Archiwum Akt Nowych, Archiwum Państwowym [...], Archiwum Państwowym w [...] Oddziale w [...], Archiwum Państwowym [...] Oddziale w [...], Archiwum Państwowym w [...] Wieloosobowym Stanowisku ds. Działalności Archiwalnej w [...], Sądzie Rejonowym w [...] Wydziale Ksiąg Wieczystych, Starostwie Powiatowym w [...], Wojewódzkim Urzędzie Ochrony Zabytków w [...] oraz Delegaturze w [...]. Podnosił przy tym, że na wezwanie do złożenia przez strony stosownych wyjaśnień i informacji o ewentualnie posiadanych dokumentach przejęcia nieruchomości na podstawie lit. e art. 2 ust. 1 dekretu PKWN, odpowiedział jedynie Powiat [...], wyjaśniając, że takowych dokumentów nie posiada. Na powyższą decyzję skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: A. D., M. F. i M. K. oraz Powiat [...]. WSA w Warszawie - wyrokiem z dnia 15 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1833/20 - uchylił ww. decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] czerwca 2020 r., wskazując, że analiza zebranego w spawie materiału dowodowego prowadzi do konkluzji, że do przejęcia majątku doszło w oparciu o art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, zatem możliwe jest wydanie merytorycznego rozstrzygnięcia na postawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W następstwie ww. wyroku WSA w Warszawie Minister - decyzją z dnia [...] października 2021 r.- uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność zbadania charakteru nieruchomości objętych wnioskiem, jak również na konieczność uwzględnienia przez organ I instancji pisma inicjatorów postępowania z [...] września 2017 r., w którym ograniczyli oni swoje żądania wyłącznie do zakreślonych granic zespołu pałacowo-parkowego i alei dojazdowej do niego. Decyzją z dnia [...] listopada 2022 r. Wojewoda [...] stwierdził, że zespół dworsko-parkowy, stawy oraz urządzenia melioracyjne położone w [...], gmina [...], o powierzchni [...] ha, stanowiący część działki ewidencyjnej nr [...], oznaczonej wypełnieniem jasnozielonym na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego K. S. oraz droga dojazdowa kierunku północno-zachodnim (część użytku [...] dr) z obrębu [...], z powierzchni ogólnej [...] ha, podlegały działaniu przepisu art. 2 ust 1 lit. e dekretu PKWN. W uzasadnieniu ww. decyzji Wojewoda [...] wskazał, że w jego ocenie zgromadzonym materiale dowodowym brak jest dokumentów potwierdzających, objęte wnioskiem nieruchomości stanowiły odrębny od pozostałej części majątku [...], wydzielony fizycznie, prawnie i funkcjonalnie obiekt, zebrane w sprawie dokumenty potwierdzają natomiast istnienie związku funkcjonalnego łączącego zespół pałacowoparkowy z pozostałą częścią nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym. Wojewoda [...] zauważył, że z każdej strony dworu, w bliskiej odległości znajdowały się urządzone i wzajemnie skomunikowane obiekty przydatne rolniczo. W pobliżu dworu znajdowały się sady i stawy rybne, a z siedziby właścicielki prowadziły drogi do folwarku, w kierunku sadów i w kierunku stawów. Stawy ze względu na swój regularny kształt i występowanie stępowanie grobli były przystosowane do pełnienia roli stawów hodowlanych. W ocenie organu I instancji rolnicze przeznaczenie objętego wnioskiem terenu potwierdza również usytuowanie na tym terenie dużej piwnicy/lodowni. Wojewoda [...] zwrócił również uwagę na dwie duże, niezagospodarowane polany, znajdujące się we wschodniej i zachodniej części parku, które mogły służyć celom produkcji roślinnej. Odwołanie od ww. decyzji złożyli A. D., M. K. i M. F. Decyzją z dnia [...] września 2023 r. – w wyniku rozpoznania odwołania – Minister: 1) uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. w zakresie części działki ewidencyjnej nr [...] (stanowiącej przed podziałem część działki nr [...]), stanowiącej zespół pałacowoparkowy, oznaczony wypełnieniem koloru jasnozielonego na mapie sporządzonej przez (geodetę uprawnionego K. S., stanowiącej załącznik i integralną część przedmiotowej decyzji, z wyłączeniem części odpowiadającej użytkowi [...]) orzekł, że zespół pałacowo-parkowy, stanowiący część działki ewidencyjnej nr [...] (stanowiącej po podziale działki nr [...] i [...]), oznaczoną wypełnieniem koloru jasnozielonego na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego K. S., stanowiącej załącznik i integralną część przedmiotowej decyzji, z wyłączeniem części odpowiadającej użytkowi [...], nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN; 3) utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. w pozostałej części. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ wskazał, że z przekazanej przez Archiwum Akt Nowych przy piśmie z dnia [...] lutego 2016 r. "Ewidencji nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi z dnia 6-IX-1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Województwo [...], Powiat [...])", wynika, że nieruchomość [...], dla której jako dotychczasowego właściciela omyłkowo wskazano J. D., została przejęta na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Z dokumentu tego - zdaniem Ministra - wynika, że powierzchnia ogólna ww. nieruchomości ziemskiej wynosiła [...] ha, w tym [...] ha gruntów ornych, [...] ha pastwisk, [...] ha łąk, [...] ha ogrodów warzywnych, [...] ha sadów, [...] ha gruntów pod zabudowaniami, [...] ha wód, [...] ha nieużytków i [...] ha dróg. Organ następnie wskazał, że przekazane przez Archiwum Państwowe w [...] zaświadczenie Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego z dnia [...] lipca 1946 r. nr. [...]., skierowane do Sądu Okręgowego Wydziału Hipotecznego w [...], jak również księga hipoteczna majątku "[...]" potwierdzają, że przed przejęciem tej nieruchomości ziemskiej na rzecz Skarbu Państwa, jego właścicielką była H. O. Powierzchnia majątku [...] wskazana w przywołanej wyżej księdze hipotecznej, wynosząca 165 morgów 71 prętów, po przeliczeniu na hektary (przyjmując, że 1 morga nowopolska odpowiada 0.5598 ha, a 1 pręt to 0,001866 ha) daje powierzchnię ok. [...] ha, tj. powierzchnię zbliżoną do powierzchni podanej dla tej nieruchomości ziemskiej w ewidencji nieruchomości przejętych na rzecz Skarbu Państwa przekazanej przez Archiwum Akt Nowych. W ocenie Ministra organ I instancji prawidłowo ustalił strony niniejszego postępowania. Są nimi: spadkobiercy H. O., tj. A. D. , M. F. i M. K. oraz Powiat [...], jako właściciel objętej wnioskiem działki nr [...] (obecnie działek nr [...] i [...]). Mając na względzie wytyczne zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 15 marca 2021 r. sygn. akt I SA/Wa 1833/20 nie ulega - zdaniem Organu - wątpliwości, że majątek [...] został przejęty na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art. 2 ust 1 lit e dekretu PKWN, w związku z czym możliwe jest zbadanie prawidłowości tego przejęcia w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W tej sytuacji ustalić należy, czy objęty sprecyzowanym w 2017 r. wnioskiem zespół pałacowo-parkowy miał charakter rolny oraz zbadać jego ewentualny związek funkcjonalny z rolniczą częścią majątku [...]. Jak zauważył Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zebrane w sprawie dokumenty zawierają pewne rozbieżności w zakresie charakteru tych parcel. W uzasadnieniu decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w sprawie wpisania zabytku do rejestru zabytków (dawnego podwórza gospodarczego i sadów wraz z aleją dojazdową do pałacu, zlokalizowanych w północno-zachodniej i zachodniej części działki nr [...] w [...]), przekazanej przez Narodowy Instytut Dziedzictwa przy piśmie z dnia [...] maja 2022 r., wskazano, że z reprezentacyjną częścią pałacowo-parkową założenia nierozerwalnie połączona jest dawna część gospodarcza obejmująca podwórze, gdzie zlokalizowana jest oficyna i budynek gospodarczy, dawne sady oraz główna aleja dojazdowa do pałacu. Budynek gospodarczy i oficyna wpisane zostały w 1993 r. do rejestru zabytków. Pozostałości dawnych sadów zachowały się w części północno-zachodniej i zachodniej. Reprezentacyjny charakter podkreśla uformowana wzdłuż dawnego ciągu komunikacyjnego aleja dojazdowa do pałacu - pierwotnie lipowa, obecnie z przewagą grabów. Zdaniem Ministra sam zespół pałacowo-parkowy w skład którego wchodzą pałac, dwie oficyny oraz park w [...] pow. [...], został wpisany do rejestru zabytków już w 1962 r., na mocy orzeczenia Prezydium [...] Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] marca 1962 r. Park otaczający dwór w [...], gm. [...], o powierzchni [...] ha, został wpisany do rejestru zabytków na podstawie decyzji Urzędu Wojewódzkiego [...] z dnia [...] grudnia [...] r. nr rejestru [...]. W ocenie Organu - wbrew stwierdzeniom zawartym w decyzji Wojewody [...] - teren zespołu pałacowo-parkowego jest możliwy do wyodrębnienia, aczkolwiek nie pokrywa się on z obszarem wpisanym do rejestru zabytków, ponieważ w skład tego zespołu nie wchodziły sady i podwórze gospodarcze, które również objęto ochroną konserwatorską. Minister w tym zakresie wskazał na Ewidencję ogrodu dworskiego, opracowaną w 1977 r. przez Stowarzyszenie Naukowo Techniczne Inżynierów i Techników Ogrodnictwa, a w szczególności szkic stanu istniejącego ogrodu dworskiego, opracowany przez inż. J. B. na podstawie szkicu sytuacyjnego wykonanego w 1955 r. oraz pomiary w terenie. Dodatkowo Organ wskazał, że wyodrębnienie zespołu dworsko-parkowego jest widoczne na zdjęciach lotniczych z 1947 r. i z 1953 r., przekazanych przez Wojskowe Biuro Historyczne przy piśmie z dnia [...] czerwca 2022 r. Zdaniem Ministra brak jest jakichkolwiek dowodów, aby budynek pałacu lub znajdujących się w jego bezpośrednim sąsiedztwie oficyn miały przeznaczenie rolnicze, w tym związane z pełnieniem zarządu nad rolniczą częścią majątku. Pałac z oficynami stanowiły jednolity kompleks, a nawet przez kilkadziesiąt lat były połączone galerią (jak wynika z przekazanej przez Narodowy Instytut Dziedzictwa karty ewidencyjnej zabytku architektury i budownictwa - oficyny prawej, sporządzonej w 1996 r., przebudowa pałacu i jego połączenie z oficynami galerią miało miejsce w 1884 r.. a w latach 20-tych XX wieku galerię tę rozebrano). Pałac z oficynami otaczały dziedziniec pałacowy. Oficyny pałacowe co do zasady pełniły funkcję służebną wobec pałacu – znajdowały się w nich pomieszczenia dla służby, kuchnie, pralnie itp. W przekazanym przy odwołaniu A. D. i M. K. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., fragmencie książki P. L. pt. "[...]", znajdują się wspomnienia A. M., która wskazała, że w 1930 r. miała 16 lat i pracowała jako pokojówka w pałacu w [...], ale też dorabiała pracując w polu u dziedzica. We wspomnieniach tym A. M. wskazała, że w pałacu był pensjonat, goście przyjeżdżali przeważnie na kilka dni, od soboty do poniedziałku. W tej sytuacji tym bardziej prawdopodobne było wykorzystywanie oficyn na cele związane z obsługą mieszkańców i gości pałacu, nie zaś na cele związane z zarządzaniem rolniczą częścią majątku. Jak podkreślił jednak Minister w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w toku postępowania nie udało się pozyskać dokumentu wskazującego miejsce sprawowania zarządu nad rolniczą częścią majątku. Należy jednak zauważyć, że niedaleko zespołu pałacowo-parkowego znajdowało się podwórze gospodarcze, na którym usytuowane były budynki związane bezpośrednio z rolniczą częścią majątku. Do rejestru zabytków wpisano dwa zachowane budynki - budynek gospodarczy i czworak. W momencie wejścia w życie dekretu PKWN na podwórzu usytuowanych było więcej budynków - świadczy o tym przede wszystkim zdjęcie lotnicze z 1947 r. (ze zdjęcia lotniczego wykonanego w 1953 r. wynika, że w ciągu 6 lat kilka budynków znajdujących się na podwórzu gospodarczym zostało rozebranych), jak również opis majątku [...] z dnia [...] marca 1945 r., przekazany przez Archiwum Państwowe w [...] przy piśmie z dnia [...] marca 2016 r., w którym wymieniono m.in. czworak, inny budynek mieszkalny, oborę, spichlerz, stajnię, stodołę, chlewy i kurniki. Z karty ewidencyjnej budynku gospodarczego – zdaniem Organu - wynika, że budynek ten został wybudowany w drugiej połowie XIX wieku, w stylu klasycznym. Powierzchnia tego budynku wynosi [...] m2. W części zachodniej znajdowało się pomieszczenie z kojcami dla zwierząt Zdjęcia elewacji – zdaniem Ministra - wskazują, że budynek ten miał ozdobny gzyms cokołowy i wieżyczkę. Czworak, o powierzchni użytkowej [...] m2 został wybudowany w tym samym stylu oraz okresie, co budynek gospodarczy. W ocenie Ministra wygląd i charakter tych budynków potwierdza, że to na podwórzu gospodarczym, na którym budynki te były usytuowane, mieściło się centrum rolniczej części majątku, zatem należy założyć, że w tym miejscu pełniony był również zarząd nad tą częścią nieruchomości ziemskiej [...]. Minister wskazał następnie, że z przywołanych wcześniej spomnień A. M., zawartych w opracowaniu "[...]", wynika, że rolnicza część majątku [...] była co do zasady dzierżawiona, a właściciele majątku nie zajmowali się nią. Informacja ta uprawdopodabnia zatem tezę, że zespół pałacowo-parkowy pełnił jedynie funkcję rezydencjalną, właściciele majątku mieszkali w nim i przyjmowali gości, natomiast rolnicza część majątku funkcjonowała niezależnie od tego zespołu, będąc z nim połączona jedynie osobą właściciela i w związku z tym również kwestiami prawnymi i finansowymi, które nie przesądzają jednak o ich związku funkcjonalnym. W ocenie Organu stawy otaczające park od strony północnowschodniej, wschodniej i wschodnio-południowej, również pełniły przede wszystkim funkcje ozdobne i rekreacyjne (w tym mogły służyć do rekreacyjnego wędkarstwa dla mieszkańców i gości pałacu). Z pewnością ich wielkość i usytuowanie, a także znajdująca się dokoła nich roślinność (olsze i wierzby) wskazuje, że nie pełniły one funkcji związanych z rolniczą hodowlą ryb. Wśród dokumentów przekazanych przez Archiwum Państwowe w [...] przy piśmie z dnia [...] marca 2016 r. znajduje się ewidencja, w której obszar wodny majątku [...] wpisano do kolumny pn. "Rybołówstwo", należy jednak zauważyć, że nie wskazano przy tym, aby stawy te faktycznie były zarybione (znak "-" w kolumnie "obsada rybna"), co pozwala domniemywać, że do kolumny tej wpisywane były wszelkie stawy znajdujące się w przejmowanych majątkach, niezależnie od tego, czy były wykorzystywane na cele związane z hodowlą ryb, czy nie. Minister nie zgodził się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z interpretacją przepisów dekretu PKWN, zaprezentowaną w decyzji Wojewody [...], zgodnie z którą do uznania, że dana część nieruchomości ziemskiej nie podpadała pod działanie art. 2 ust 1 lit e dekretu PKWN, konieczne było jej prawne i finansowe wydzielenie od pozostałej części majątku. Związek funkcjonalny z rolniczą częścią majątku należy - zdaniem Organu - rozumieć jako wzajemną zależność niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania całego majątku ziemskiego, a jak wykazano wyżej, w przedmiotowej sprawie takiej zależności na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie stwierdzono. Następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdzono, że w obszarze objętym sprecyzowanym wnioskiem spadkobierców H. O. znajduje się droga dojazdowa w kierunku północnozachodnim (część użytku [...]), usytuowana pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym a dawnym sadem. Droga ta stanowiła część ciągu komunikacyjnego prowadzącego nie tylko do zespołu pałacowo-parkowego, ale również łączącego podwórze gospodarcze z rolniczymi częściami majątku (na zdjęciach lotniczych widoczny jest m. in. zjazd z tej drogi do sadu), stąd też niewątpliwie droga ta (w tym objęty wnioskiem fragment użytku [...]) była niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania rolniczej części majątku. W związku z powyższym niemożliwe – w ocenie Ministra - byłoby uznanie, że objęty wnioskiem fragment tej drogi nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit e dekretu PKWN. W ocenie Ministra w pozostałej części (z wyłączeniem ww. fragmentu drogi oznaczonej jako użytek [...]) oznaczenie obszaru zespołu pałacowo-parkowego na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego K. S., przedłożonej [...] września 2017 r. w toku postępowania odwoławczego od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2017 r., właściwie odwzorowuje teren tego zespołu. Chociaż mapa ta została sporządzona przed podziałem działki nr [...], na jej podstawie możliwe jest ustalenie przez biegłego geodetę granic zespołu pałacowo-parkowego na aktualnej mapie ewidencyjne w ewentualnym dalszym (odrębnym) postępowaniu dotyczącym zwrotu ww. nieruchomości lub ewentualnego odszkodowania. Podsumowując, Minister stwierdził, że należało uchylić decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. w zakresie części dzałki ewidencyjnej nr [...] (stanowiącej przed podziałem część działki nr [...]), stanowiącej zespół pałacowo-parkowy, oznaczony wypełnieniem koloru jasnozielonego na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego K. S., stanowiącej załącznik i integralną część zaskarżonej decyzji, z wyłączeniem części odpowiadającej użytkowi [...], i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, natomiast w pozostałej części należy utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję. Na decyzję Ministra z dnia [...] września 2023 r. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli: A. D. oraz Powiat [...]. Powiat [...] zaskarżył decyzję Ministra z dnia [...] września 2023 r. w części tj. co do pkt 1 oraz pkt 2 w zakresie w jakim nie dotyczy on użytku oznaczonego [...] wnosząc o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Powiat [...] zarzucił naruszenie: • art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie sprawy i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzącego do błędnego uznania, że nie istniał związek o charakterze prawnym, finansowym i funkcjonalnym pomiędzy rolniczą częścią majątku a zespołem pałacowo – parkowym; • art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN pomimo, iż organ winien był ten przepis zastosować do ustalonego stanu sprawy wskutek błędnej wykładni polegającej na uznaniu, że związek funkcjonalny zespołu pałacowo - parkowego z rolniczą częścią majątku należy rozumieć jako wzajemną zależność niezbędną dla prawidłowego funkcjonowania całego majątku ziemskiego, gdy faktycznie do uznania, że dana część nieruchomości ziemskiej nie podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, konieczne było jej prawne i finansowe wydzielenie od pozostałej części majątku. A. D. zaskarżył decyzję Ministra z dnia [...] września 2023 r. w zakresie pkt 3 decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w zakresie punktu trzeciego rozstrzygnięcia, a także uchylenie decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. w części w jakiej Minister utrzymał ją w mocy. Dodatkowo wniesiono w skardze o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Zaskarżonej decyzji A. D. zarzucił naruszenie: • art. 107 § 1 pkt 5 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej jako: "k.p.a.") polegające na wydaniu przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi wewnętrznie sprzecznej decyzji administracyjnej, tj. stwierdzeniu w sentencji decyzji administracyjnej z dnia [...] września 2023 r., że droga dojazdowa (aleja paradna) stanowiąca część użytku [...] podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN podczas gdy z oceny prawnej wyrażonej przez Ministra w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wynika, że droga dojazdowa (aleja paradna) była ściśle związana z zespołem pałacowo - parkowym w [...], miała charakter reprezentacyjny i nie była wykorzystywana w działalności rolniczej, wobec czego brak było podstaw do uznania, że ta część majątku ziemskiego [...] została prawidłowo przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN; • art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i wyprowadzenie nieuzasadnionego wniosku, że część działki ewidencyjnej nr [...], oznaczona jasnozielonym kolorem na mapie sporządzonej przez uprawnionego geodetę K. S. stanowiąca drogę (użytek [...]) podpadała pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, gdyż stanowiła część ciągu komunikacyjnego łączącego podwórze gospodarcze z rolniczymi częściami majątku i była niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania rolniczej części majątku, choć takiego wniosku nie sposób wyprowadzić ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; • art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez dowolną ocenę dowodów w postaci zdjęć lotniczych majątku ziemskiego [...] wykonanych w 1947 r. oraz w 1953 r. i wyprowadzenie na ich podstawie kategorycznego, acz błędnego wniosku, że zjazd z drogi do dawnego sadu i widoczny na fotografiach istniał już w dniu 13 września 1944 r., choć między datą przejęcia majątku ziemskiego na cele reformy rolnej, a wykonaniem zdjęć lotniczych upłynęło odpowiednio pięć i dziewięć lat; • art 7 k.p.a. w zw. z art 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. przez nieuzasadnione przyjęcie, że dostęp do rolnych części majątku ziemskiego [...] odbywał się wyłącznie za pośrednictwem drogi oddzielającej zespół dworsko - parkowy od podwórza gospodarczego oraz dawnych sadów i co uzasadniało wniosek, że droga ta była niezbędna dla prawidłowego funkcjonowania części rolniczej majątku, podczas gdy analiza zgromadzonych w sprawie dowodów, zwłaszcza map topograficznych z okresu 1939 - 1944 pozwala wyprowadzić wniosek, że dostęp do rolnych części majątku ziemskiego [...] odbywał się z innych miejsc aniżeli ze wspomnianej drogi. W odpowiedziach na skargi Organ wniósł o ich oddalenie. W odpowiedzi na skargę Powiatu [...] pełnomocnik A. D. wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 15 lutego 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 2164/23 postanowił na podstawie art. 111 § 1 p.p.s.a. połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt I SA/Wa 2164/23 ze skargi Powiatu [...] i I SA/Wa 2300/23 ze skargi A. D. oraz prowadzić je pod sygn. akt I SA/Wa 2164/23. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skargi nie są zasadne. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Ponadto sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako: "p.p.s.a."). Rozpoznając przedmiotową sprawę według wskazanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skargi Powiatu [...] oraz A. D. są nieuzasadnione, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy dekretu PKWN. Cel podjęcia takiego rozwiązania prawnego był wskazany w art. 1 ust. 1 zdanie drugie dekretu PKWN – stworzenie systemu gospodarczego opartego na gospodarstwach – silnych zdrowych i zdolnych do wydatnej produkcji. W myśl art. 1 ust. 2 dekretu PKWN, przeprowadzenie reformy rolnej obejmowało: upełnorolnienie istniejących gospodarstw rolnych o powierzchni niżej pięciu hektarów użytków rolnych, tworzenie nowych samodzielnych gospodarstw rolnych dla bezrolnych, robotników i pracowników rolnych oraz drobnych dzierżawców, tworzenie w pobliżu miast i ośrodków przemysłowych gospodarstw dla produkcji ogrodniczo-warzywniczej, kolonii i ogródków działkowych robotniczych, urzędniczych i rzemieślniczych, zarezerwowanie odpowiednich terenów dla szkół oraz poddanych zarządowi państwowemu lub samorządowemu ośrodków dla podniesienia kultury rolnej, wytwórczości nasiennej, hodowlanej oraz przemysłu rolnego. Po nowelizacji tego dekretu PKWN, która weszła w życie z dniem 19 stycznia 1945 r., dodano między innymi, że w ramach reformy rolnej możliwe jest również rezerwowanie odpowiednich terenów pod rozbudowę miast, kolonii mieszkaniowych oraz terenów na potrzeby wojskowe, komunikacji publicznej i melioracji. Przy tak określonych wartościach uzasadniających przyjęte rozwiązania, art. 2 ust. 1 tego dekretu stanowił, że na cele reformy rolnej przeznaczone będą "nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym", a po noweli dekretu PKWN, która weszła w życie 19 stycznia 1945 r. – "nieruchomości ziemskie". Odnosząc się do wykładni art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN, w orzecznictwie sądów administracyjnych od lat jednolicie przyjmuje się - w ślad za poglądem prawnym wywiedzionym w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z 19 września 1990 r., W 3/89 - że przez "nieruchomość ziemską", o której mowa w tym przepisie rozumieć należy nieruchomości ziemskie o charakterze rolniczym, tj. takie, które są lub mogą być wykorzystywane do produkcji roślinnej, zwierzęcej czy sadowniczej. Pojęcie to winno być przy tym interpretowane z uwzględnieniem normatywnych celów reformy rolnej, a zwłaszcza w nawiązaniu do przepisów art. 1 ust. 2 dekretu PKWN, który ustalił dla realizacji jakich zamierzeń mają służyć grunty przejmowane na potrzeby reformy rolnej. Dekret PKWN nie obejmował co do zasady nieruchomości nie mających charakteru rolniczego. Nie zmieniała tego zwłaszcza nowelizacja dekretu PKWN ze stycznia 1945 r., kiedy to ze zdania pierwszego art. 2 ust 1 wykreślono wyrazy "o charakterze rolnym". Stąd nieruchomości, które takiego charakteru nie miały, mogły być przejęte na własność Skarbu Państwa w trybie dekretu PKWN tylko wówczas, gdy pozostawały w funkcjonalnym związku z nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym. Dopuszczalne jest przy tym orzekanie co do fragmentów nieruchomości ziemskiej w kontekście podpadania pod działanie dekretu PKWN (por. uchwały w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2006 r. sygn. akt I OPS 2/06 oraz z dnia 10 stycznia 2011 r. sygn. akt I OPS 3/10). Z uwagi na zakres skarg Powiatu [...] oraz A. D. konieczne jest odniesienie się w pierwszej kolejności do wskazanej w skardze Powiatu [...] kwestii kwalifikacji spornych nieruchomości jako takich, które powinny podpadać pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. W ocenie Sądu, organ II instancji przeprowadził postępowanie zgodnie z przyjętą przez ustawodawcę i mającym zastosowanie w niniejszej sprawie trybie ustalonym przepisem § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej i doszedł ostatecznie do niewadliwych wniosków, że zespół pałacowo-parkowy, stanowiący część działki ewidencyjnej nr [...] (stanowiącej po podziale działki nr [...] i [...]), oznaczoną wypełnieniem koloru jasnozielonego na mapie sporządzonej przez geodetę uprawnionego K. S., stanowiącej załącznik i integralną część zaskarżonej decyzji - z wyłączeniem części odpowiadającej użytkowi [...] - nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Zasadniczy spór pomiędzy Ministrem a Powiatem [...] dotyczy kwestii związku funkcjonalnego zespołu pałacowo - parkowego z rolniczą częścią majątku [...]. W ocenie Sądu Minister prawidłowo uznał, że w przedmiotowej sprawie taki związek nie występuje. Powyższą okoliczność Minister prawidłowo ustalił na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w tym: 1) zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] z dnia [...] lipca 1946 r. nr. [...]; 2) księgi hipotecznej majątku "[...]" potwierdzającej, że przed przejęciem tej nieruchomości ziemskiej na rzecz Skarbu Państwa, jego właścicielką była H. O.; 3) mapy majątku [...] sporządzonej przez geodetę uprawnionego K. S.; 4) decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...]; 5) Ewidencji ogrodu dworskiego, opracowanej w 1977 r. przez Stowarzyszenie Naukowo Techniczne Inżynierów i Techników Ogrodnictwa; 6) zdjęć lotniczych z 1947 r. i z 1953 r. przekazanych przez Wojskowe Biuro Historyczne przy piśmie z dnia [...] czerwca 2022 r.; 7) fragmentu książki Piotra Szymona Łosia pt. "Szkice do portretu ziemian polskich XX wieku"; 8) dokumentów przekazanych przez Archiwum Państwowe w Warszawie przy piśmie z dnia [...] marca 2016 r. W tym zakresie Sąd nie podziela sformułowanego w skardze Powiatu [...] zarzutu naruszenia art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN. Stanowisko prezentowane w skardze o konieczności prawnego i finansowego wydzielenia zespołu pałacowo – parkowego od pozostałej części majątku nie znajduje bowiem uzasadnienia w brzmieniu powołanych przepisów prawa materialnego, a dodatkowo nie jest podzielane w aktualnym w orzecznictwie sądów administracyjnych (zob. wyrok NSA z dnia 6 września 2023 r. sygn. akt I OSK 1918/22). W tym zakresie Sąd podziela również stanowisko zaprezentowane przez pełnomocnika A. D. w odpowiedzi na skargę Powiatu [...] W konsekwencji Sąd uznał za bezzasadne podnoszone w skardze Powiatu [...] zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W ocenie Sądu Minister prawidłowo uznał, że nie istnieje związek o charakterze funkcjonalnym pomiędzy rolniczą częścią majątku a zespołem pałacowo – parkowym. Okoliczności rozpoznawanej sprawy pozwalały Ministrowi na przyjęcie, że zespół dworsko-parkowy (z uwagi na jego zabudowę i charakter) stanowił odrębnie zorganizowaną i funkcjonalnie powiązaną część nieruchomości gruntowej pełniącą przede wszystkim funkcję mieszkalną dla rodziny właścicielki. Na ocenę możliwości przejęcia tej nieruchomości w trybie dekretu PKWN znacząco wpływa ustalany w toku czynności dowodowych sposób jej rzeczywistego wykorzystania. Jak wynika bowiem z załączonego do akt sprawy fragmentu książki Piotra Szymona Łosia pt. "Szkice do portretu ziemian polskich XX wieku" w pałacu był pensjonat, goście przyjeżdżali przeważnie na kilka dni, od soboty do poniedziałku. W tej sytuacji za prawidłowe należy uznać stanowisko Ministra, że oficyny przy pałacu były wykorzystywanie na cele związane z obsługą mieszkańców i gości pałacu, nie zaś na cele związane z zarządzaniem rolniczą częścią majątku. Co istotne w przedmiotowej publikacji wyraźnie wskazano, że rolnicza część majątku [...] była co do zasady dzierżawiona, a właściciele majątku nie zajmowali się nią. Sąd podzielił również stanowisko Ministra w świetle którego zespół pałacowo-parkowy pełnił jedynie funkcję rezydencjalną, właściciele majątku mieszkali w nim i przyjmowali gości, natomiast rolnicza część majątku funkcjonowała niezależnie od tego zespołu, będąc z nim połączona jedynie osobą właściciela. Dodatkowo analiza zgromadzonego materiału dowodowego potwierdza prawidłowość stanowiska Ministra (str. 10 zaskarżonej decyzji), że to na podwórzu gospodarczym mieściło się centrum rolniczej części majątku, zatem należy założyć, iż w tym miejscu pełniony był również zarząd nad tą częścią majątku [...]. Sąd nie podzielił również argumentów skargi A. D., w której zaskarżony został punkt trzeci decyzji Ministra z dnia [...] września 2023 r. utrzymujący częściowo w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2022 r. W ocenie Sądu analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności mapy sporządzonej przez geodetę uprawnionego K. S. stanowiącej załącznik do zaskarżonej decyzji, potwierdza prawidłowość stanowiska Ministra (str. 12 zaskarżonej decyzji), zgodnie z którym droga dojazdowa (część użytku [...]), usytuowana pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym a dawnym sadem stanowiła część ciągu komunikacyjnego prowadzącego nie tylko do zespołu pałacowo-parkowego, ale również łączącego podwórze gospodarcze z rolniczymi częściami majątku. Jak słusznie podkreślił Minister objęty wnioskiem fragment drogi, stanowiący obecnie użytek [...], nie znajdował się wewnątrz zespołu pałacowo-parkowego, lecz jedynie do niego przylegał, stanowiąc jeden z ciągów komunikacyjnych, którymi można było dotrzeć do wjazdu na teren zespołu. W związku z tym, że sporny fragment drogi nie był nierozerwalnie związany z zespołem pałacowo-parkowym Sąd uznał za bezzasadny zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 5 w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. Za bezzasadne Sąd uznał również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. (pkt 2-4 skargi). W ocenie Sądu Minister prawidłowo ocenił zgromadzony w sprawie materiał dowodowy. Sąd podziela stanowisko Ministra w świetle którego usytuowana pomiędzy zespołem pałacowo-parkowym, a dawnym sadem droga nie stanowiła wyłącznie dojazdu do zespołu pałacowo-parkowego. Zastrzec należy, że istnienie innych ciągów komunikacyjnych umożliwiających transport produktów rolnych nie oznacza, że sporny fragment drogi nie był – jak prawidłowo uznał Minister - wykorzystywany w tym celu. W ocenie Sądu sporny fragment drogi nie prowadził z terenu zespołu pałacowo-parkowego bezpośrednio do rolniczych części majątku, w związku z czym zasadnym jest uznanie, że ten fragment drogi był związany bardziej z rolniczą częścią majątku niż z zespołem pałacowo-parkowym. Okoliczność tą potwierdza również załączone w aktach sprawy zdjęcie lotnicze z 1947 r. Wartość dowodowa przedmiotowego zdjęcia jest – zdaniem Sądu – w skardze bezzasadnie kwestionowana. W skardze A. D. błędnie wskazano, że fotografia lotnicza z 1947 r. została wykonana pięć lat przed przejęciem majątku na cele reformy rolnej, ponieważ dekret PKWN wszedł w życie 13 września 1944 r. (zatem około trzech lat przed wykonaniem tej fotografii). Jak wynika bowiem z treści zaświadczenia Wojewódzkiego Urzędu Ziemskiego w [...] nr [...] dotyczącego przejęcia majątku [...] wydane ono zostało w lipcu 1946 r. Z tego względu Sąd podzielił stanowisko Ministra, że fotografia lotnicza z 1947 r. wykonana została w okresie bardzo bliskim daty przejęcia majątku na cele reformy rolnej, a jednocześnie dokładnie pokazuje obszar zespołu pałacowo-parkowego i jego otoczenia. Tym samym – wbrew twierdzeniom skargi – zdjęcie to można uznać za dokument o istotnej wartości dowodowej. Niezależnie od tego wskazać należy, że Minister – co przyznał na stronie czwartej odpowiedzi na skargę A. D. – omyłkowo wskazał w zaskarżonej decyzji usytuowanie spornego fragmentu drogi po stronie północno-zachodniej zespołu pałacowo-parkowego, podczas gdy znajduje się on po stronie północno-wschodniej zespołu. W ocenie Sądu okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji, gdyż – jak słusznie wskazał Minister – przedmiotem punktu trzeciego sentencji zaskarżonej decyzji był konkretnie wskazany w punkcie pierwszym użytek [...], wchodzący w skład objętego wnioskiem obszaru. Co istotne, w sentencji zaskarżonej decyzji nie wskazano, po której stronie zespołu pałacowo-parkowego znajduje się ww. użytek [...]. Wskazana omyłka miała miejsce w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (str. 12 zaskarżonej decyzji), w której treści Minister jednak prawidłowo wskazał, że sporny fragment drogi znajduje się pomiędzy zespołem pałacowo parkowym, a dawnym sadem. Z tych też względów wskazana okoliczność nie mogła negatywnie wpłynąć na ocenę zaskarżonej decyzji przez Sąd, gdyż nie miała wpływu na wynik sprawy. Wobec niezasadności zarzutów skarg oraz niestwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę Powiatu [...] oraz skargę A. D. należało oddalić. Ze wskazanych powodów Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargi.