I SA/Wa 2166/11
PostanowienieWSA w Warszawie2012-03-29
Skład orzekający: Aneta Żak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba posiadająca stałe dochody z renty inwalidzkiej, mimo ponoszenia znacznych wydatków, jest w stanie samodzielnie ponieść koszty postępowania sądowego i ustanowić pełnomocnika procesowego, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym wymaga wykazania przez wnioskodawcę całkowitej niezdolności do ponoszenia jakichkolwiek kosztów postępowania. Wnioskodawca posiadający stałe dochody z renty inwalidzkiej, nawet przy ponoszeniu znaczących wydatków, nie jest całkowicie niezdolny do ponoszenia kosztów, zwłaszcza gdy koszty te są relatywnie niskie i rozłożone w czasie. W związku z tym, odmowa przyznania prawa pomocy jest uzasadniona.Stan faktyczny
Skarżący M. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskodawca utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości [...] zł netto, posiada mieszkanie i nie dysponuje innymi oszczędnościami ani majątkiem. Miesięczne wydatki skarżącego wynoszą [...] zł. Wcześniej skarga skarżącego na decyzję Ministra Skarbu Państwa została odrzucona, a następnie skarga kasacyjna od postanowienia o odrzuceniu skargi również została odrzucona.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy M. M.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Aneta Żak po rozpoznaniu w dniu 29 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata w sprawie skargi j E. M. i M. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r., [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia odmówić przyznania prawa pomocy.
Postanowieniem z 4 stycznia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: P.p.s.a.) - odrzucił skargę M. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z [...] października 2011 r., a następnie postanowieniem z 23 lutego 2012 r. odrzucił własnoręcznie sporządzoną przez skarżącego skargę kasacyjną od postanowienia z 4 stycznia 2012 r.
Wnioskiem z [...] marca 2012 r. M. M. wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata.
W złożonym wniosku skarżący podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości [...] zł (netto). Skarżący wskazał, że oprócz mieszkania "uwłaszczonego" o pow. [...] m2 nie posiada innego majątku, w tym oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Uzasadniając wniosek M. M. wyjaśnił, że jest rencistą i inwalidą wojskowym drugiej grupy. Miesięczne wydatki skarżącego, obejmujące opłaty za prąd, gaz, opłaty czynszowe, zakup leków, pomoc domową oraz usługi pralnicze wynoszą, zgodnie z jego oświadczeniem, [...] zł.
Mając powyższe na uwadze należało zważyć, co następuje:
Przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, tj. obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego, uzależnione jest od wykazania przez wnioskodawcę, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). W świetle powołanego przepisu, brak zdolności do samodzielnego ponoszenia kosztów postępowania sądowego oceniany być musi wyłącznie w odniesienie do wykazanej przez wnioskodawcę aktualnej sytuacji majątkowej.
Analiza oświadczeń M. M. złożonych w rozpoznawanym wniosku o prawo pomocy uzasadnia stwierdzenie, że wnioskodawca nie spełnia powyżej wskazanych przesłanek udzielenia prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z oświadczeń skarżącego wynika, że aczkolwiek nie dysponuje on żadnymi oszczędnościami, to jednak posiada zdolność do bieżącego regulowania swoich zobowiązań. Skarżący posiada stałe źródło dochodu w wysokości [...] zł netto, a zatem przekraczającej minimalne wynagrodzenie za pracę, z którego, jak wskazał, miesięcznie ponosi stałe wydatki w wysokości [...] zł. Wnioskodawca nie przedstawił zarazem żadnych dodatkowych okoliczności uniemożliwiających poniesienie we własnym zakresie kosztów postępowania z kwoty pozostałej mu do dyspozycji po poniesieniu wydatków wskazanych we wniosku o prawo pomocy, tj. okoliczności mogących świadczyć o tym, że uiszczenie kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika procesowego we własnym zakresie zagrozi jego egzystencji uniemożliwiając zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych.
Wynikający z art. 199 p.p.s.a. obowiązek ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie nie dotyczy wyłącznie osób posiadających majątek czy nadwyżkę środków finansowych. Obejmuje on wszystkie osoby posiadające jakiekolwiek dochody, z których możliwe jest wygospodarowanie pewnych oszczędności. Z tego względu, uwzględniając dodatkowo konieczność ponoszenia przez wnioskodawcę nie wymienionych w złożonym wniosku wydatków na żywność, ubrania czy środki czystości należało stwierdzić, że dochody uzyskiwane przez skarżącego są wystarczające do samodzielnego pokrycia kosztów działania w sprawie pełnomocnika procesowego, którego udział na obecnym etapie postępowania jest obligatoryjny w celu sporządzenia zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, jak również kosztów opłat sądowych, które w rozpoznawanej sprawie ustanowione są na najniższym poziomie i każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł. W takiej wysokości ustanowiony będzie wpis od ewentualnego zażalenia na postanowienie o odrzuceniu skargi kasacyjnej, w takiej wysokości pobierane są w postępowaniu sądowoadministracyjnym wpisy od innych ewentualnych zażaleń, przy czym od sprzeciwu oraz zażaleń na postanowienia co do przyznania lub odmowy przyznania prawa pomocy nie pobiera się opłat sądowych (art. 261 P.p.s.a.). Uiszczenie tych opłat rozłożone jest zaś w czasie, co sprawia, że ich poniesienie nie będzie stanowić nagłego i znacznego uszczerbku w majątku skarżącego.
W tych okolicznościach nie można też przyjąć, że skarżący zdołał wykazać, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, co uzasadniałoby przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło