I SA/Wa 2166/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata i zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie ze skargi E. M. i M. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 4 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2166/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie potwierdzenia prawa do rekompensaty Wnioskiem z dnia 9 marca 2012 r. M. M. wystąpił o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Powyższy wniosek został rozpoznany, wydanym przez referendarza sądowego postanowieniem z dnia 29 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 2166/11 odmawiającym przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Rozstrzygniecie powyższe zostało doręczone wnioskodawcy w dniu 17 kwietnia 2012 r. W dniu 23 kwietnia 2011 r. (data stempla pocztowego) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął sprzeciw skarżącego od ww. postanowienia, wobec czego straciło ono moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wniosku skarżący wskazał, że jest inwalidą [...][...] grupy, prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, utrzymując się z renty inwalidzkiej w wysokości [...] zł netto. Skarżący posiada mieszkanie o pow. [...] m2. Ponadto skarżący oświadczył, że jego rodzina nie posiada przedmiotów wartościowych powyżej [...] euro, nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Wskazał także, że koszty jego utrzymania stanowią kwotę [...] zł miesięcznie, na które składają się: czynsz – [...] zł, prąd – [...] zł, gaz – [...] zł, lekarstwa – [...] zł, pomoc domowa – [...] zł i usługi pralnicze – [...] zł. W złożonym sprzeciwie skarżący stwierdził ponadto, że jest w stanie ponieść koszta sądowe każdorazowo w kwocie 100 zł. Dodał, że mieszkanie, w którym zamieszkuje, jest w złym stanie i wymaga przeprowadzania prac remontowych, pochłaniających "nie małą kwotę". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym, przy czym prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego, a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ppsa). Sąd zwraca uwagę, że przewidziana w przepisach instytucja prawa pomocy stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną faktycznie nie są w stanie uiścić kosztów bez wywołania uszczerbku w koniecznych kosztach utrzymania siebie i rodziny. Ubiegający się o taką pomoc powinien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa. Natomiast w przypadku skarżącego taka sytuacja nie ma miejsca. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie wnioskodawca nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika oraz uiszczenia kosztów sądowych bez uszczerbku dla koniecznych kosztów jego utrzymania. Ubiegający się o przyznanie prawa pomocy osiąga bowiem dochód [...] zł i posiada mieszkanie o pow. [...] m2, ponosząc jednocześnie wydatki: na czynsz - [...] zł, energię elektryczną i gaz [...] zł, lekarstwa [...] zł, pomoc domową i usługi pralnicze [...] zł (łącznie [...]zł). Wnioskodawca wskazał także na konieczność wygospodarowania kwot na wykonanie prac remontowych w mieszkaniu z uwagi na jego stan. Z uwagi na powyższe okoliczności Sąd uznał, że miesięczne, stałe wydatki skarżącego stanowią kwotę blisko [...] zł. W tej sytuacji Sąd uznał, że skarżący może zabezpieczyć kwoty konieczne do zapłacenia kosztów sądowych oraz ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika. Posiada on bowiem stały, miesięczny dochód z renty oraz mieszkanie. Może zatem zadysponować posiadanym majątkiem i środkami pieniężnymi w taki sposób, aby uzyskać kwoty na opłacenie kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w niniejszej sprawie. Przy czym wskazane przez skarżącego koszty dokonywanych prac remontowych w miejscu zamieszkania, z uwagi na ogólnikowość twierdzeń zawartych w sprzeciwie, nie mogły zostać uwzględnione przez Sąd, bowiem wnioskodawca nie wskazał na ich niezbędność. Sąd uznał zatem, że konieczność poniesienia tego wydatku może zostać przesunięta w czasie, a w konsekwencji nie może on mieć pierwszeństwa przed należnościami związanymi z niniejszą sprawą. Sąd jeszcze raz podkreśla, że przyznanie prawa pomocy stanowi instytucję wyjątkową, gdy strona w istocie nie posiada żadnych możliwości zapłaty należności związanych z postępowaniem sądowym, a ewentualne ich zapłacenie spowodowałaby uszczerbek w koniecznych kosztach jej utrzymania. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 246 § 1 w zw. z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.