I SA/Wa 2168/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Pirogowicz (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym z wniosku J. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J. B. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania postanawia: odmówić przyznania J. B. prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 25 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 2168/12 odrzucił wniesioną po terminie skargę J. B. na postanowienie Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania. Pismem z dnia 28 lutego 2013 r. skarżący wniósł osobiście skargę kasacyjną od powyższego postanowienia, do której załączył złożony na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Powyższy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2013 r., sygn. akt. I SA/Wa 2168/12. W dniu 6 maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął w terminie sprzeciw skarżącego J. B. od ww. postanowienia. W związku z powyższym postanowienie referendarza sądowego z dnia 19 kwietnia 2013 r. straciło moc, a sprawa z wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu na nowo. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu (PPF) wnioskodawca ujawnił, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną. Źródłem dochodu rodziny są: emerytury skarżącego i jego żony w wysokości odpowiednio [...] zł oraz [...] zł. Wnioskodawca ujawnił, że posiada majątek w postaci [...] domku jednorodzinnego na działce o powierzchni [...] m2, w którym wraz z małżonką użytkują pokój oraz współużytkują łazienkę wraz z córką. W domu tym zamieszkuje również syn C. z rodziną oraz córka E. Uzasadniając wniosek skarżący wyjaśnił, że z uwagi na swój stan zdrowia, wiek nie jest w stanie przyjechać do Warszawy. Ponadto profesjonalny pełnomocnik jest mu potrzebny do sporządzenia skargi kasacyjnej. Wyjaśnił też, że z uzyskiwanej emerytury ponosi wydatki na opłacenie leków, wywóz nieczystości, opłacenie wody, gazu i podatku od nieruchomości. W uzupełnieniu wniosku wnioskodawca wyjaśnił, że ponosi wydatki związane z leczeniem i utrzymaniem [...] domu. Wydatki na leczenie skarżącego to kwota około [...] zł miesięcznie, na leczenie jego żony to kwota [...] zł miesięcznie. Wydatki na utrzymanie domu to: [...] zł miesięcznie na opłacenie energii elektrycznej, [...] zł miesięcznie na opłacenie gazu, [...] zł miesięcznie na opłacenie kanalizacji i wody, [...] zł miesięcznie na opłacenie wywozu nieczystości, opłacenie opału w wysokości [...] zł miesięcznie, ubezpieczenie domu i opłacenie podatku od nieruchomości w wysokości [...] zł miesięcznie. Łącznie wydatki skarżącego oscylują w kwocie [...] zł miesięcznie. Na dowód powyższych wydatków skarżący dołączył kserokopie dokumentów. W uzasadnieniu sprzeciwu J. B. podniósł, że żona I. B. w lutym 2013 r. wzięła pożyczkę na docieplenie i remont domu, który przez ponad 50 lat nie był gruntownie remontowany, w wysokości [...] zł (spłata od marca do grudnia 2013 r. po [...] zł miesięcznie). Skarżący stwierdził również, że Sąd winien wziąć pod uwagę, że dwoje 76 letnich schorowanych ludzi musi pojechać na zakupy, do ośrodka zdrowia, czy skorzystać z telefonu. Jednocześnie podniósł, że pozostali mieszkańcy domu również znajdują się w trudnej sytuacji, tj. syn C. jest bezrobotny i wraz ze swoim synem pracuje dorywczo by przeżyć, synowa od [...] marca 2013 r. straciła pracę (firma upadła) i obecnie stara się o zasiłek, natomiast córka E. ma na utrzymaniu uczącego się syna. W tym stanie skarżący wniósł o udzielenie mu pełnej bezpłatnej pomocy prawnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej może nastąpić w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2). Podkreślić należy, że instytucja przyznania prawa pomocy jest rozwiązaniem szczególnym. W orzecznictwie podkreśla się, że przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest obiektywnie niemożliwe. Instytucja ta przeznaczona jest przede wszystkim dla osób o bardzo niskich dochodach lub całkowicie tych dochodów pozbawionych, które z uwagi na swą sytuację materialną nie są w stanie pokryć kosztów związanych z postępowaniem sądowym. Taka zaś sytuacja w ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie występuje. Analizując przedmiotowy stan faktyczny, stwierdzić należy, że sytuacja majątkowa skarżącego nie daje podstaw do przyjęcia, iż nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Analiza złożonego oświadczenia majątkowego wskazuje na to, że zarówno wnioskodawca jak i jego rodzina mają zabezpieczone potrzeby bytowe, a ich łączny dochód miesięczny to kwota w wysokości [...] zł. Z kwoty tej skarżący ponosi wydatki w wysokości około [...] zł (na leczenie, opłacenie kosztów utrzymania domu). Zatem do dyspozycji pozostaje mu kwota około [...] zł, nawet po uwzględnieniu raty pożyczki na remont domu, pozostaje kwota [...] zł. Jednocześnie podnieść należy, że wysokość pożyczki oraz rat wskazuje, że zarówno I. B. jak i J. B., (będący emerytami), w ocenie analityków kredytowych mają zdolność kredytową umożliwiającą im zaciągnięcie pożyczki. Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego okoliczności wskazujących na trudną sytuację materialną pozostałych mieszkańców, stwierdzić należy, że ze znajdującego się w aktach sprawy oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że tylko żona I. B. pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, a pozostałym mieszkańcom (córce i synowi) skarżący dobrowolnie jako rodzic pomaga. Zważyć jednak należy, że zamieszkujące ze skarżącym dzieci (prowadzące odrębne gospodarstwa domowe), są osobami dorosłymi (50 i 44 - letnimi) i mają już własne rodziny, zatem wnioskodawca nie jest zobowiązany do łożenia na ich utrzymanie. W tym stanie rzeczy stwierdzić należy, że skarżący nie wykazał, iż jego sytuacja ekonomiczna nie pozwala na pokrycie jakichkolwiek kosztów postępowania (co warunkowałoby uzyskanie prawa pomocy w zakresie całkowitym), jak też nie wykazał, że nie jest ich w stanie ponieść w pełnym zakresie, bez ryzyka uszczerbku utrzymania koniecznego własnego oraz rodziny (co z kolei uprawniałoby go do uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na mocy art. 246 § 1 pkt 2 i art. 260 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.