I SA/Wa 217/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2005 r. sprawy ze skargi Z.I. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej oddala skargę. I SA/Wa 217/04 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] grudnia 2003 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku Z.I. o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], orzekającą o udzieleniu kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy, utrzymał decyzję z dnia [...] czerwca 2003 r. w mocy. W uzasadnieniu decyzji Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podał, że decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] orzekł o udzieleniu kary dyscyplinarnej w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych na okres 6 miesięcy wobec Z.I. na podstawie wyników przeprowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej postępowania wyjaśniającego. Komisja uznała, że rzeczoznawca majątkowy Z.I., sporządzając operaty szacunkowe z dnia 5 listopada 2000 r. i października 2001 r. naruszył przepis art. 175 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 48, poz. 543 z późn. zm.) poprzez działanie sprzeczne z art. 154 ustawy o gospodarce nieruchomościami i przepisami § 5 ust 1, § 6 ust 1 i 2, § 23 ust 1, § 35 ust 1 i 3, § 36 ust 1 pkt 5,7 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 98, poz. 612). Ponadto rzeczoznawca majątkowy rażąco naruszył standardy zawodowe (III.3 pkt 2, VII.1 pkt 1.4 i 2, VII.2) oraz kodeks etyki (§ 1 ust 1 i § 2 ust 1). Z akt sprawy wynika, że na zlecenie Gminy Z. rzeczoznawca majątkowy Z.I. sporządził operat szacunkowy z dnia 5 listopada 2000 r., dotyczący wyceny nieruchomości gruntowej oznaczonej jako działka nr [...], [...], [...], [...] i [...] (obręb [...]) i działki nr [...], [...], [...] i [...] (obręb [...]) oraz operat szacunkowy z października 2001 r. dotyczący tych samych nieruchomości. Operat został sporządzony w celu ustalenia wysokości opłaty z tytułu zwrotu wartości nieruchomości w związku ze zmianami w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Z.I. złożył w dniu 5 sierpnia 2003 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy stwierdzając, że zarzuty wobec jego działalności są niesłuszne, a czynności szacowania w przedmiotowym operacie szacunkowym zostały wykonane zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa i standardami zawodowymi, ze szczególną starannością właściwą dla zawodowego charakteru tych czynności. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona podniosła, że do porównania przyjęto trzy transakcje: "C1 (transakcja 1): strony transakcji – osoby fizyczna, tryb sprzedaży – wolny rynek, data transakcji styczeń 2000 r., akt notarialny Rep [...]; C2 (transakcja 2): strony transakcji – osoby fizyczna, tryb sprzedaż – wolny rynek, data transakcji luty 2000 r., akt notarialny Rep [...]; C3 (transakcja 3): strony transakcji – osoby fizyczna, tryb sprzedaż – wolny rynek, data transakcji sierpień 2000 r., akt notarialny Rep [...]". W związku z powyższym, ponownie rozpatrując sprawę, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pismem z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...] zwrócił się do Powiatowego Zakładu Katastralnego w W. o zidentyfikowanie wskazanych przez stronę transakcji, bowiem na podstawie powyższych danych nie można było stwierdzić, w którym operacie szacunkowym wykorzystane zostały te dane oraz przy wycenie której nieruchomości. W odpowiedzi, w piśmie z dnia 2 grudnia 2003 r., nr [...] przekazano tylko akt notarialny (Rep. A nr [...]) dotyczący sprzedaży przez spółdzielnię osobie fizycznej nieruchomości rolnej o powierzchni [...] ha za cenę [...] zł. W świetle powyższego należy stwierdzić, że rzeczoznawca majątkowy Z.I. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przedstawił transakcje, które nie miały żadnego związku ze sporządzonymi przez siebie operatami szacunkowymi. Natomiast pozostałe stwierdzenia zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie podnoszą żadnych innych okoliczności i dowodów w sprawie, lecz stanowią polemikę z treścią uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wbrew twierdzeniom strony zawartym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, przedmiotem postępowania przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej nie była ocena operatu szacunkowego, lecz ustalenie, czy rzeczoznawca majątkowy wywiązał się z ustawowych obowiązków określonych w art. 175 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przy sporządzeniu operatów szacunkowych z dnia 5 listopada 2000 r. i października 2001 r. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że Z.I. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków określonych w art. 175 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez naruszenie przepisów prawa, standardów zawodowych i zasad etyki zawartych w kodeksie etyki. Wobec powyższego, z powodu braku podstaw, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji z [...] czerwca 2003 r. oraz uznania, że orzeczona kara dyscyplinarna (oparta o materiały dowodowe znajdujące się w aktach) odpowiada zawinieniu rzeczoznawcy majątkowego, orzeczono jak wyżej. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Z.I. wnosząc o jej uchylenie jako niezgodnej z prawem, zarzucając naruszenie przez organ art. 7, 77, 80 kpa i art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniósł, że sporządził datowane na 5 listopada 2000 r. i październik 2001 r. operaty szacunkowe. Po rozpatrzeniu sprawy Komisja Odpowiedzialności Zawodowej stwierdziła, że dokonując wyceny nieruchomości Z.I. nie wypełnił obowiązków, o których mowa w art. 175 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543), poprzez działanie sprzeczne z art. 154 powyższej ustawy i przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lipca 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad wyceny nieruchomości oraz zasad i trybu sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. Nr 98, poz. 612). Jego zdaniem powyższe operaty sporządzone były wyłącznie w celach informacyjnych dla gminy Z. i nie miały żadnego związku z postępowaniem prowadzonym przez Prokuraturę Apelacyjną w W. w sprawie operatów sporządzonych w celu zabezpieczenia wierzytelności kredytowej, a w związku z tym nie powinny być badane przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej. Ponadto organ błędnie uznał, że twierdzenia jego zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie wnoszą nowych okoliczności i dowodów w sprawie. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji uzasadnił tym, że orzeczona kara w postaci zawieszenia uprawnień zawodowych uniemożliwia mu podstawową działalność zawodową, przez co poniesie on znaczną szkodę, a także obniży jego wiarygodność i zaufanie w środowisku rzeczoznawców majątkowych oraz instytucji i osób korzystających z jego usług i spowodować może trudne do odwrócenia skutki. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z art. 157 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) w razie istotnych rozbieżności w opiniach ustalających wartość tej samej nieruchomości sporządzonych przez rzeczoznawców majątkowych, oceny prawidłowości tych wycen dokonuje organizacja zawodowa rzeczoznawców majątkowych. W świetle powyższego stwierdził, iż niedopuszczalne jest zarzucanie Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, (którego kompetencje i zadania z dniem 1 stycznia 2004 r. przejął Minister Infrastruktury zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 2002 r. o zmianach w organizacji i funkcjonowaniu centralnych organów administracji rządowej i jednostek im podporządkowanych oraz o zmianie niektórych ustaw - Dz. U. Nr 25, poz. 253), naruszenia art. 157 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez zaniechanie dokonania oceny prawidłowości w wycenach dotyczących wartości tej samej nieruchomości, bowiem kompetencje do oceny prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego należą do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych, a nie do organu administracji publicznej. Do właściwości Ministra Infrastruktury należy natomiast wszczynanie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej rzeczoznawców majątkowych, a później na podstawie zgromadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej materiału dowodowego, orzekanie o umorzeniu postępowania lub o zastosowaniu wobec rzeczoznawcy majątkowego jednej z kar dyscyplinarnych. Do wszczęcia postępowanie dyscyplinarnego nie jest konieczna opinia organizacji zawodowej dyskwalifikująca operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego, bowiem te dwa postępowania są od siebie niezależne. Ponadto należy wskazać, że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie posiada kompetencji do określania wartości nieruchomości, bowiem na mocy art. 174 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami jedyną osobą, której przysługuje prawo szacowania nieruchomości jest rzeczoznawca majątkowy i zgodnie z art. 156 ustawy rzeczoznawca majątkowy sporządza na piśmie opinię o wartości nieruchomości w formie operatu szacunkowego. Jednocześnie należy zaznaczyć, że Komisja Odpowiedzialności Zawodowej bada w postępowaniu wyjaśniającym z tytułu odpowiedzialności zawodowej wywiązywanie się przez rzeczoznawcę majątkowego z ustawowych obowiązków określonych w art. 175 ustawy o gospodarce nieruchomościami i przekazuje swoje wnioski wraz z aktami sprawy Ministrowi Infrastruktury. Postępowanie z tytułu odpowiedzialności zawodowej nie obejmuje określenia prawidłowej wartości nieruchomości. Również w przedmiotowej sprawie Komisja Odpowiedzialności Zawodowej nie odniosła się do wartości nieruchomości określonej przez rzeczoznawcę majątkowego Z.I. w operatach szacunkowych z 5 listopada 2000 r. i października 2001 r., jednakże w trakcie prowadzonego postępowania dyscyplinarnego stwierdziła rażące naruszenie przez rzeczoznawcę majątkowego przepisów prawa i standardów zawodowych, które miało wpływ na wynik wyceny. Natomiast zarzut naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa organ uznał za bezzasadny, bowiem podjął wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie zarówno interes społeczny jak i słuszny interes obywateli. Tym bardziej, że ustalony przez organ stan faktyczny nie budzi żadnych wątpliwości strony, a subiektywne odczucie skarżącego, że przedmiotowe operaty szacunkowe sporządził zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów prawa nie znajdują uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż postępowanie zostało przeprowadzone prawidłowo. Zważyć należy, że sąd administracyjny powołany jest do oceny legalności decyzji, nie zaś do badania słuszności, czy merytorycznych ocen wyrażanych w toku postępowania wyjaśniającego. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa) strona ma prawo domagać się dwukrotnego rozpoznania sprawy. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań (art. 127 § 3 kpa). W myśl art. 194 ust 1 i 2 i 195 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) o treści obowiązującej w dacie wydania zaskarżonej decyzji o zastosowaniu kar dyscyplinarnych z tytułu odpowiedzialności zawodowej orzekał Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w drodze decyzji, na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego, które przeprowadza Komisja Odpowiedzialności Zawodowej. Postępowanie wyjaśniające odbywa się z udziałem osoby, w stosunku do której toczy się postępowanie. Szczegółowe zasady i tryb przeprowadzania postępowania wyjaśniającego z tytułu odpowiedzialności zawodowej oraz stosowania kar dyscyplinarnych z tego tytułu reguluje rozdział 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 sierpnia 1998 r. - w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. Nr 115, poz. 745). Na tle tej regulacji prawnej wskazać trzeba, że organ rozpoznający wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy obowiązany jest do merytorycznego rozpoznania sprawy i skontrolowania dotychczas przeprowadzonego postępowania. Tak też uczynił Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Z opinii Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Z.I. nie wywiązał się z ustawowych obowiązków określonych w art. 175 ustawy o gospodarce nieruchomościami przy sporządzaniu operatów szacunkowych z dnia 5 listopada 2000 r. i października 2001 r. (bez podania dnia), naruszając przy sporządzaniu powyższych operatów, standardy zawodowe i zasady etyki zawarte w kodeksie etyki. Natomiast we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Z.I. przedstawił transakcje, które nie miały żadnego związku ze sporządzonymi przez niego operatami szacunkowymi. Poza tym przedłożone transakcje nie mogły być przedmiotem badania przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej, ponieważ zakres jej uprawnień określa wyłącznie art. 175 ustawy o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 48, poz. 543 ze zm.). Organ orzekając w zaskarżonej decyzji o utrzymaniu w mocy decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2003 r. nie naruszył prawa. Mając powyższe na uwadze sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.