I SA/Wa 2171/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Skiba (spr.) Sędziowie: WSA Marta Kołtun-Kulik WSA Marek Leszczyński Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2013 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania zasiłku stałego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr[...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Prezydent W. przyznał A. S. świadczenie w formie zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej od 19 listopada 2011 r. do 31 maja 2013 r. , od 19 do 30 listopada 2011 r. w wysokości [...] zł , zaś od 1 grudnia 2011 do 31 maja 2013 r. w wysokości [...] zł . Następnie Prezydent W. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr[...] , wydaną na podstawie art. 163 kpa, na podstawie art. 8, 37 ust. 2 i 106 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 z późn. zm.) oraz ogólnie powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. Nr 127, poz. 1055), zmienił własną decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. i ustalił wysokość zasiłku stałego od 1 lipca 2012 r. na kwotę [...] zł miesięcznie, zaś pozostałe warunki pozostawił bez zmian. Odwołanie od tej decyzji złożył A. S. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr[...] . W uzasadnieniu decyzji ostatecznej organ odwoławczy stwierdził, iż ostateczną decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] Prezydent W. przyznał A. S. świadczenie w formie zasiłku stałego dla osoby samotnie gospodarującej od 19 listopada 2011 r. do 31 maja 2013 r., od 19 do 30 listopada 2011 r. w wysokości [...] zł, zaś od 1 grudnia 2011 do 31 maja 2013 r. w wysokości [...] zł . Po przeprowadzeniu aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego w dniu 12 lipca 2012 r. ustalono, że D. N. ( matka skarżącego), która mieszka w tym samym lokalu, otrzymała na podstawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca nr [...] dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie od dnia 1 czerwca 2012 r. do 30 listopada 2012 r. Z pisma p.o. Naczelnika Wydziału Zasobów Lokalowych W. z dnia 20 lipca 2012 r. wynika, że zasiłek wypłacany jest na dwie osoby: D. N. oraz A. S. Na podstawie powyższych ustaleń organ pierwszej instancji uznał, że zmianie uległa sytuacja dochodowa A. S., który zamieszkuje wspólnie z matką D. N. i zajmuje odrębny pokój. Z chwilą przyznania D. N. dodatku mieszkaniowego zmniejszyła się kwota, którą A. S. opłaca tytułem utrzymywania zajmowanego lokalu o kwotę stanowiącą połowę dodatku mieszkaniowego tj. o [...] zł. Organ odwoławczy wskazał, że na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 ustawy zasiłek stały ustala się w przypadku osoby samotnie gospodarującej w wysokości różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż [...] zł miesięcznie. W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej". Na podstawie art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, zdaniem organu przychodem należy objąć te dochody, które faktycznie mogą być przeznaczone na pokrycie bieżących potrzeb życiowych. Zasadnie zatem organ pierwszej instancji kwotę dodatku mieszkaniowego uwzględnił co do zasady w dochodzie odwołującego się. Tym samym wysokość zasiłku stałego dla A. S. należało ustalić jako różnicę kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej, a uzyskanym przez niego dochodem. Skoro dochód odwołującego się wynosi [...] zł , to zasiłek musi wynosić przyznaną kwotę [...] zł . Na powyższą decyzję A. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając, że wydana została jedynie na podstawie przepisów ustawy o pomocy społecznej, nie zauważając sprzeczności przepisów tej ustawy z przepisami ustawy o dodatkach mieszkaniowych. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł on o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu. Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...] , utrzymująca w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] wydaną przez Prezydenta W. , który zmienił własną decyzję z dnia [...] grudnia 2011 r. i ustalił wysokość zasiłku stałego przyznanego na rzecz A. S. od 1 lipca 2012 r. na kwotę [...] zł miesięcznie , zaś pozostałe warunki pozostawił bez zmian. Kontrolując legalność zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie przez A. S. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), określającej rodzaje pomocy społecznej ze środków publicznych oraz zasady i tryb jej udzielania. Zgodnie ze wskazaną ustawą zasiłek stały stanowi jedną z pieniężnych form pomocy społecznej i w myśl art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy przysługuje pełnoletniej osobie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej. Przyznanie świadczenia w formie zasiłku stałego ustawodawca uzależnił więc od kumulatywnego spełnienia kilku przesłanek, do których należą: pełnoletniość osoby ubiegającej się o zasiłek, niezdolność do pracy z powodu wieku lub całkowita niezdolność do pracy (spowodowana niepełnosprawnością) oraz uzyskiwanie dochodu nieprzekraczajacego kryterium dochodowego, które określone zostało w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055 z późn. zm.) i w odniesieniu do osób samotnie gospodarujących wynosi 444 zł. Zgodnie z brzmieniem art. 8 ust. 3 ustawy za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1. miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2. składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3. kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Stosownie zaś do treści art. 8 ust. 4 ustawy do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1. jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2. zasiłku celowego; 3. pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4. wartości świadczenia w naturze; 5. świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. W kontrolowanej sprawie zasiłek stały przyznany został skarżącemu decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., w wysokości 477 zł na skutek ustalenia, że jest on osobą pełnoletnią, samotnie gospodarującą oraz całkowicie niezdolną do pracy z powodu orzeczonej niepełnosprawności. Podstawę wydania kwestionowanego przez skarżącego rozstrzygnięcia o częściowym uchyleniu ww. decyzji z dnia [...] grudnia 2011 r., stanowiło ustalenie przez organ pomocy społecznej, iż w czerwcu 2012 r. nastąpiła zmiana sytuacji dochodowej skarżącego. Zaczął on osiągać dochód w wysokości [...] zł miesięcznie, który stanowi ½ dodatku mieszkaniowego otrzymywanego na mocy decyzji Prezydenta W. z dnia [...] czerwca 2012 r. nr[...]. Odnosząc się do merytorycznego zarzutu skargi nie można zgodzić się z poglądem skarżącego, że otrzymywany dodatek mieszkaniowy nie stanowi dochodu w świetle art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Powołany przepis art. 8 ust. 4 stanowi zamknięty katalog świadczeń, których do dochodu się nie wlicza, a to oznacza, iż wyłącznie wskazane w tym przepisie źródła przychodu nie są uwzględniane przy obliczaniu dochodu na potrzeby ustalenia zasiłku stałego. W katalogu tym nie znajduje się jednak przychód uzyskiwany z tytułu dodatku mieszkaniowego, a zatem jego uwzględnienie przy wyliczaniu dochodu należy uznać za prawidłowe. Ustawa o pomocy społecznej stanowi w tej mierze kompletną regulację i nie odwołuje się w zakresie pojęcia dochodu rodziny (osoby samotnie gospodarującej) do innych ustaw, w tym przywoływanej przez skarżącego ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Wyliczenie to ma charakter zamknięty, a taka konstrukcja nie pozostawia organom przyznającym świadczenia, na jakąkolwiek uznaniowość w zakresie ustalania dochodu strony, w tym również wykraczanie poza katalog przychodów w nim określonych i niezaliczanie do dochodu strony dodatku mieszkaniowego . Zatem przyznanie skarżącemu świadczenia z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego od dnia 1 lipca 2012 r. w wysokości [...] zł miesięcznie, przy uwzględnieniu dodatku mieszkaniowego w kwocie [...] zł miesięcznie jest w świetle przytoczonych wyżej przepisów prawidłowe. Takie stanowisko zajął również Naczelny Sąd Administracyjny , który w wyroku z dnia 16 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1901/11 stwierdził, że zasiłek pielęgnacyjny i dodatek mieszkaniowy zalicza się do dochodu, o jakim mowa w art. 8 ust. 3 u.p.s. Katalog wyłączeń zawarty w przepisie art. 8 ust. 4 u.p.s. ma charakter zamknięty. Zarówno dodatek mieszkaniowy, jak i zasiłek pielęgnacyjny, jako niewymienione w art. 8 ust. 4 u.p.s., podlegają wliczeniu do dochodu osoby ubiegającej się o świadczenie z pomocy społecznej. Poczynienie powyższych ustaleń nakładało na organ obowiązek przeprowadzenia postępowania mającego na celu zweryfikowanie decyzji przyznającej zasiłek stały w ustawowym trybie przewidzianym w art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z treścią art. 106 ust. 5 tej ustawy decyzję administracyjną przyznającą świadczenie z pomocy społecznej zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na niekorzyść strony nie wymaga jej zgody. Zmiana sytuacji dochodowej strony stanowi przesłankę obligatoryjną, której wystąpienie nakłada na organ obowiązek zmiany lub uchylenia decyzji w sytuacji stwierdzenia, iż uzyskiwany dochód nie uprawnia świadczeniobiorcy do otrzymywania świadczenia lub do otrzymywania go w pierwotnej wysokości. W związku z powyższym w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej. | |