I SA/Wa 2174/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie WSA Dorota Apostolidis (spr.) WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi K. K., M. S. i R. M. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta W. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I SAB/Wa 522/15 1. wymierza Prezydentowi W. grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. przyznaje od Prezydenta W. na rzecz K. K., M. S. i R. M. kwoty po 1000 (jeden tysiąc) złotych, dla każdego z nich tytułem sumy pieniężnej; 4. zasądza od Prezydenta W. solidarnie na rzecz K. K., M. S. i R. M. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] października 2017r. skarżący K. K., M. S., R. T. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 września 2015r" sygn. akt I SAB/Wa 522/15. Powyższym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2015r. o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...][....] nr hip. "[...][....]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy oraz stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W złożonej skardze skarżący wnieśli o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny z tytułu niewykonania ww. wyroku Sądu oraz o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania; w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że wskazany prawomocny wyrok Sądu z dnia 16 września 2015r. wraz z aktami administracyjnymi wpłynął do organu w dniu [....] listopada 2015r., a zatem rozstrzygnięcie w sprawie powinno zostać wydane najpóźniej do dnia [...] lutego 2016r. Pomimo nałożenia na organ grzywny w związku z niewykonaniem powyżej wskazanego wyroku orzeczeniami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 lipca 2016r, sygn. akt I SA/Wa 898/16 oraz z dnia 7 kwietnia 2017r. sygn. akt I SA/Wa 296/17, organ nadal nie wykonał wyroku Sądu z dnia 16 września 2015r., sygn. akt I SAB/Wa 522/15. W związku z powyższym skarżący pismem z dnia [...] września 2017r. wezwali organ do wykonania ww. wyroku. Skarżący wskazali, że ww. wezwanie pozostało bez odpowiedzi. Do dnia składania skargi, organ nie zakończył postępowania i nie wydał decyzji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że z uwagi na gromadzenie materiału dowodowego sprawy nie było możliwym rozpatrzenie wniosku o odszkodowanie za ww. nieruchomość w terminie określonym w art. 35 § 3 k.p.a., o czym pełnomocnik stron został poinformowany pismem z dnia [...] grudnia 2017r. Organ wyjaśnił, że opóźnienia w rozpatrywaniu spraw są spowodowane między innymi bardzo dużą ilością wpływającej korespondencji w sprawach odszkodowawczych za nieruchomości objęte działaniem dekretu [...]. Waga tych spraw, ich złożony charakter oraz stopień skomplikowania stanów faktycznych, które powinny być ustalone w toku tych postępowań, nie pozwala na dotrzymywanie terminów przewidzianych na ich rozpatrzenie w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Na rozprawie w dniu 16 maja 2018r. pełnomocnik skarżących poparł skargę i wniósł o przyznanie od organu na rzecz skarżących sumy pieniężnej według uznania sądu na podstawie art. 154 § 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.) podnosząc, że suma pieniężna w niniejszej sprawie powinna stanowić kompensację oczekiwania na zakończenie sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkowało wymierzeniem Prezydentowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 września 2015r. sygn. akt I SAB/Wa 522/15 w pkt 1 zobowiązał Prezydenta m [...] do rozpoznania wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2015r. o odszkodowanie za nieruchomość [...] położoną przy ul. [...][...] nr hip. "[...][...]" - w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W pkt 2 tego orzeczenia stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu [...] listopada 2015r., zatem wyznaczony przez sąd termin rozpoznania wniosku upłynął z dniem [...] lutego 2016 r. Okolicznością niesporną jest, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem. Z powodu niewykonania powyższego wyroku Prezydentowi wymierzono już dwukrotnie grzywny tj. wyrokiem z 5 lipca 2016r. sygn. akt I SA/Wa 898/16 w wysokości 500 (pięćset) złotych oraz wyrokiem z 7 kwietnia 2017r. sygn. akt I SA/Wa 296/17 w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych. Pomimo powyższych wyroków wymierzających grzywny Prezydent nadal nie załatwił wniosku skarżących. Do dnia 16 maja 2018r., tj. do dnia rozpoznania przez Sąd kolejnej skargi w przedmiocie wymierzenia grzywny, sprawa odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość nie została rozstrzygnięta. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z 16 września 2015r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. Wobec powyższego uznać należało, że właściwe jest wymierzenie organowi grzywny w wysokości 3000 (trzech tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Uwzględniono przy tym fakt, że wcześniejszymi wyrokami wymierzono już Prezydentowi grzywny w łącznej wysokości 2000 (dwa tysiące) złotych w związku z niewykonaniem ww. wyroku. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu po wyroku z dnia 16 września 2015r. ma charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok NSA z 23 października 2013r., sygn. akt I OSK 1181/13). Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Podkreślić należy, że w niewykonanym wyroku Sąd wyznaczył Prezydentowi termin trzech miesięcy na załatwienie sprawy, który upłynął [...] lutego 2016r. Tymczasem, organ przez ponad dwa lata od daty wydania tego orzeczenia oraz pomimo wydania dwóch wyroków wymierzających grzywnę, nadal nie rozpoznał wniosku. Mając na względzie okoliczności niniejszej sprawy Sąd uznał, że zasadny jest wniosek skarżących o przyznanie od organu na ich rzecz sumy pieniężnej, co skutkowało przyznaniem sumy pieniężnej w wysokości po 1000 zł na rzecz każdego ze skarżących. Kwota ta stanowi formę rekompensaty dla skarżących za zwłokę w załatwieniu sprawy. Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a, orzekł jak w pkt 1, 2 sentencji wyroku. Sąd przyznał skarżącym sumę pieniężną w oparciu o art. 154 § 7 wskazanej ustawy (pkt 3 sentencji). W przedmiocie kosztów sądowych (pkt 4 sentencji) orzeczono na podstawie art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.