I SA/Wa 2177/05
WyrokWSA w Warszawie2006-03-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Stojanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie nadzorcze zakończone decyzją Ministra Infrastruktury w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa, skutkującym koniecznością wznowienia postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Postępowanie nadzorcze zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa, ponieważ nie zapewniono czynnego udziału wszystkim stronom postępowania. Organ administracji nie podjął wszelkich możliwych kroków w celu ustalenia prawidłowej siedziby spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, do której kierowano decyzje, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.Stan faktyczny
Skarżący A. G. wniósł skargę na decyzję Ministra Infrastruktury utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej z 1969 r. Skarżący zarzucił, że cel wywłaszczenia nie był celem publicznym. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając, że postępowanie nadzorcze zostało przeprowadzone z naruszeniem prawa z uwagi na brak zapewnienia czynnego udziału wszystkim stronom.Rozstrzygnięcie
1. uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005r. nr [...], 2. stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądzić na rzecz skarżącego od Ministra Transportu i Budownictwa kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym Sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 marca 2006r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi A. G. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości postanawia: 1. uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005r. nr [...], 2. stwierdzić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądzić na rzecz skarżącego od Ministra Transportu i Budownictwa kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA/Wa 2177/05
UZASADNIENIE
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Komisji Odwoławczej do Spraw Wywłaszczenia przy Ministrze Spraw Wewnętrznych z dnia [...] października 1969r. nr [...] w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości położonej w K., stanowiącej parcele [...], stanowiącej własność A. G., utrzymującej w mocy decyzję Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej Urząd Spraw Wewnętrznych w K. z dnia [...] czerwca 1969r. nr [...], w części dotyczącej wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości.
Po rozpatrzeniu wniosku A. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2005r.
W uzasadnieniu zarówno pierwszej, jak i drugiej decyzji organ nadzoru wskazał, iż przedmiotową nieruchomość wywłaszczono na podstawie przepisów ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961r. Nr 18, poz. 94 ze zm.). Oceniając kwestionowane decyzje wywłaszczeniowe, organ nadzoru nie stwierdził, żeby procedura wywłaszczeniowa przeprowadzona została, niezgodnie z przepisami powołanej ustawy.
Na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005r. A. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc m. in. zarzut, iż nie do przyjęcia jest stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakoby cel, dla którego dokonano wywłaszczenia, był celem publicznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, chociaż z innych przyczyn niż wskazane przez skarżącego. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ww. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływana dalej jako ppsa) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie natomiast z przepisem art. 119 pkt 1 ppsa sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym jeżeli decyzja lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach albo wydane zostały z naruszeniem prawa, dającym podstawę do wznowienia postępowania.
Oznacza to, że Sąd rozpoznający skargę w postępowaniu uproszczonym jest ograniczony, zarówno w zakresie jej rozpoznania, jak i w zakresie orzekania. Sąd władny jest jedynie do dokonania oceny, czy zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności albo czy wydana została z naruszeniem prawa, uzasadniającym wznowienie postępowania administracyjnego. Sąd nie jest natomiast upoważniony do przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w pozostałym zakresie, wyznaczonym dyspozycją art. 145 ppsa.
Z akt sprawy bezspornie wynika, że wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości dokonano na wniosek Sanatorium [...] w K.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem stronami postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, prowadzonym w trybie nadzoru, na podstawie art. 156 § 1 Kpa są strony postępowania zwykłego zakończonego weryfikowaną w tym trybie decyzją (bądź ich następcy prawni) i udział tych osób jest w omawianym postępowaniu konieczny. Ponadto stroną postępowania nadzorczego jest każdy, czyjego interesu prawnego (lub obowiązku), w rozumieniu art. 28 Kpa, dotyczyć mogą skutki wydanej w tym trybie decyzji (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lipca 2004r., sygn. akt I SA 2653/02 oraz z dnia 26 marca 2004r. , sygn. akt IV SA 4639/2002).
Zatem stroną postępowania nadzorczego, zakończonego zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005r. powinien być podmiot na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie albo podmiot będący następcą prawnym wnioskodawcy wywłaszczenia, bądź podmiot, któremu obecnie przysługuje do przedmiotowej nieruchomości prawo własności, prawo użytkowania wieczystego lub ograniczone prawo rzeczowe.
Tymczasem zarówno decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] maja 2005r. nr [...], jak i wydana wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy decyzja z dnia [...] września 2005r. skierowane zostały m. in. do Zakładu [...] Spółki z o.o. z siedzibą w K.
Pomijając kwestię, iż spółka z ograniczoną odpowiedzialnością reprezentowana jest przez uprawniony organ, którym jest zarząd, względnie przez prokurenta, domniemywać należy, że organ przyjął ten podmiot za uprawniony do występowania w postępowaniu nadzorczym, na podstawie pisma z dnia 17 maja 2004r., nadesłanego z Urzędu Miejskiego w K., co znalazło swoje odzwierciedlenie w zawiadomieniu Ministra Infrastruktury z dnia [...] lipca 2004r. o zgromadzeniu całości materiału dowodowego, niezbędnego do rozstrzygnięcia sprawy.
Jednakże w aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przez wyżej wymienioną spółkę zawiadomienia Ministra Infrastruktury z dnia 27 lipca 2004r.
Pomimo tego organ konsekwentnie skierował decyzję z dnia 10 maja 2005r. m. in. do wspomnianej spółki, pomijając w zupełności nadesłane przez skarżącego dokumenty, w tym w szczególności kopię decyzji uwłaszczeniowej z dnia [...] lipca 1994r. [...].
Zupełnie niezrozumiałym jest dalsze postępowanie organu nadzoru, wszczęte na wniosek A. G. o ponowne rozparzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] maja 2005r. nr [...].
Z akt sprawy bezspornie wynika, że organ miał świadomość, że ani zawiadomienie z dnia 27 lipca 2004r, ani ww. decyzja z dnia [...] maja 2005r., jak też zawiadomienie z dnia 3 maja 2005r. nr [...] nie zostało odebrane przez Zakład [...] Spółkę z o.o. z siedzibą w K. (brak zwrotnych potwierdzeń odbioru).
Dowodem na powyższą okoliczność jest w szczególności pismo Ministerstwa Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...], w którym to zwrócono się do Sądu Rejonowego w M. – Wydziału Ksiąg Wieczystych, z prośbą o nadesłanie dokumentów, umożliwiających prawidłowe ustalenie adresu siedziby wyżej wymienionej spółki.
Trudnym do zaakceptowania jest też dalsze postępowanie organu polegające na tym, że pomimo otrzymania negatywnej odpowiedzi z Sądu Rejonowego w M. – Wydziału Ksiąg Wieczystych, organ ponownie skierował zaskarżoną decyzję z dnia [...] września 2005r. m. in. do Zakładu [...] Spółki z o.o. z siedzibą w K. Skutkiem czego był ponowny brak doręczenia stronie decyzji.
Organ administracji chcąc ustalić prawidłową siedzibę spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, powinien zwrócić się do właściwego miejscowo Sądu Rejonowego (gospodarczego) z wnioskiem o wydanie odpisu z Krajowego Rejestru Sądowego. Zgodnie bowiem z art. 36 pkt 6 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (dz. U. z 2001r. Nr 17, poz. 209 ze zm.) właściwym rejestrem w sprawach dotyczących spółki z ograniczoną odpowiedzialnością jest Krajowy Rejestr Sądowy, a dane zamieszczone w tym rejestrze są wiążące zarówno dla innych sądów, jak i organów administracji publicznej.
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że postępowanie nadzorcze zakończone zaskarżoną decyzją Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2005r. nr [...] przeprowadzone zostało bez udziału wszystkich stron, w rozumieniu art. 28 Kpa, co stanowi przesłankę uzasadniającą ewentualne wznowienie postępowania administracyjnego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa.
Gwarantowana w art. 10 § 1 Kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu, obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Organ powinien przy tym podjąć wszelkie możliwe kroki celem ustalenia miejsca pobytu (siedziby) strony. Niedopuszczenie strony do udziału w postępowaniu skutkuje naruszeniem prawa i obliguje do wznowienia postępowania. Przy czym wystarczającą przesłanką obligującą do wznowienia postępowania jest brak udziału strony bez własnej winy w postępowaniu, bez względu na to, czy absencja strony miała jakikolwiek wpływ na wynik sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie z dnia 12 stycznia 1998r., sygn. akt I SA/Lu 5/97 oraz wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 1999r., sygn. akt III SA 979/98 i z dnia 28 czerwca 2002r., sygn. akt V SA 166/2002).
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w warszawie, działając na podstawie art. 119 pkt 1 i art. 120 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło