I SA/Wa 2177/21
WyrokWSA w Warszawie2022-05-09
Skład orzekający: Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Monika Sawa, Anna Fyda-Kawula
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego z 1955 r. została wydana z naruszeniem prawa, w szczególności poprzez nieustalenie jednoznacznie przedmiotu tego orzeczenia i naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja stwierdzająca nieważność orzeczenia administracyjnego z 1955 r. została wydana z naruszeniem prawa, ponieważ organ nadzoru nie ustalił jednoznacznie przedmiotu tego orzeczenia, co jest kwestią fundamentalną dla prawidłowego rozstrzygnięcia. Ponadto naruszono zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu, nie zapewniając jej możliwości zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. W związku z tym, decyzje organów nadzoru nie są zgodne z prawem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego z 1955 r. w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Województwa. SKO uchyliło własną wcześniejszą decyzję stwierdzającą nieważność, uznając, że orzeczenie z 1955 r. zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ oparto je na planie zagospodarowania przestrzennego będącym w opracowaniu. Województwo wniosło skargę, zarzucając SKO m.in. nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu rozliczenia nieruchomości hipotecznej, brak należytego zebrania materiału dowodowego oraz niezapewnienie czynnego udziału strony w postępowaniu. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję SKO z dnia [...] lipca 2021 r. oraz poprzedzającą ją decyzję SKO z dnia [...] maja 2018 r. i zasądził od SKO na rzecz Województwa kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: , Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), po rozpoznaniu w dniu 9 maja 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Województwa [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) w [...] zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. nr [...] po ponownym rozpatrzeniu sprawy w wyniku wniosku Województwa [...] (Skarżący) na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) uchyliło decyzję SKO w [...] z [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1955 r., Nr [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Województwa [...] (dz. nr ew. [...] w obrębie [...], KW Nr [...]), i w tym zakresie na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) stwierdziło nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1955 r., Nr [...] w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Województwa [...] (dz. nr ew. [...] w obrębie [...], KW Nr [...]).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ww. decyzją z [...] maja
2018 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy po rozpoznaniu wniosku M. J. [1], M. J. [2] (s. P.), W. J., B. J., K. J., A. J.. M. S., M. G., M. J. [3] i M. J. [4] (s. T.) stwierdziło nieważność ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r. w części dotyczącej ww. gruntu. W uzasadnieniu tej decyzji SKO podniosło, że organ dekretowy ograniczył się do wskazania przeznaczenia nieruchomości zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, nie wskazując daty uchwalenia planu, organu, który go uchwalił, ani miejsca publikacji. Kolegium z urzędu posiada informację, że w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia na tym terenie obowiązywał Ogólny Plan Zabudowania [...], zatwierdzony przez Ministerstwo Robót Publicznych w dniu [...] sierpnia 1931 r. Zgodnie z tym planem teren spornej nieruchomości oznaczony był jako strefa [...] i zawierał zapis: sposób zabudowy – [...] lub [...], ilość kondygnacji – [...], powierzchnia zabudowy – [...]%. Przy ocenie spełnienia przesłanek z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. konieczne jest natomiast sięgnięcie po obowiązujący w chwili rozpoznawania wniosku plan zagospodarowania przestrzennego. Nie ulega wątpliwości, że jeżeli organ dekretowy nie zbadał przeznaczenia nieruchomości, co było w myśl art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. warunkiem prawidłowego rozpatrzenia wniosku o przyznanie własności czasowej, to naruszył przepisy rozporządzenia o postępowaniu administracyjnym nakazujące dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy (art. 44 i art. 75 ust. 1 i 2). Powyższe naruszenia musiały w konsekwencji prowadzić do naruszenia art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 1945 r. Tym samym, jeżeli organ dekretowy w trakcie postępowania nie ustalił przeznaczenia nieruchomości zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego, to nie posiadał wzorca do prawidłowego wskazania niemożliwości pogodzenia korzystania z gruntu przez wnioskodawcę.
We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Województwo [...] podniosło, że podana w decyzji księga wieczysta KW nr [...] nie obejmuje nieruchomości będącej przedmiotem decyzji. Na chwilę obecną dla działki nr [...] z obrębu [...] prowadzona jest księga wieczysta KW Nr [...]. Z wpisów w księgach wieczystych nie wynika, że obejmują one nieruchomości ozn. nr hip. "[...]"(...).
Pismami z [...] maja 2019 r. oraz [...] lipca 2019 r. SKO zwróciło się do wnioskodawców o rozliczenie powierzchni dawnej nieruchomości hipotecznej i wyjaśnienie nieścisłości, które zostały podniesione we wniosku Województwa [...].
W odpowiedzi z [...] sierpnia 2019 r. wnioskodawcy wyjaśnili, że w pismach kierowanych w tej sprawie nastąpiła oczywista omyłka pisarska w ww. numerze hipotecznym spornej nieruchomości. Wskazali, że wniosek w tej sprawie dotyczy nieruchomości [...] przy ul. [...], dz. ew. nr [...] z obr. [...], pochodzącej z dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]". Nadto wskazali, że dz. ew. nr [...] z obr. [...] miała ówcześnie numer księgi wieczystej [...], natomiast w lutym 2018 r. założono księgę wieczystą dla tej działki ewidencyjnej, tj. [...] (...)".
W dniu [...] września 2019 r. do SKO wpłynęło rozliczenie powierzchni dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]".
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy SKO w [...] w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2021 r. stwierdziło, że postępowanie to dotyczy dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]". Po przeprowadzeniu badań hipotecznych stwierdzono, że zmianie uległo oznaczenie księgi dotyczącej działki ew. [...] z obrębu [...]. Działka ta pierwotnie objęta KW [...] została z niej odłączona. Obecnie dla dz. ew. [...] prowadzona jest księga wieczysta [...].
SKO w [...] stwierdziło, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w [...] z [...] maja 1955 r., Nr [...] odmówiło dawnym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej w [...] przy ul. [...], [...] i [...], oznaczonej nr hip. "[...]" z uwagi na to, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren tej nieruchomości przeznaczony jest pod społeczne budownictwo mieszkaniowe. W związku z tym korzystanie z tego gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego. Wniosek w trybie art. 7 ust. 2 dekretu został złożony w terminie.
Zdaniem SKO w [...], z brzmienia art. 7 ust. 1 i ust. 2 dekretu wynika, że jedynym kryterium oceny, czy zachodzi przesłanka przyznania prawa własności czasowej (użytkowania wieczystego), jest ustalenie, czy korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według planu zabudowania (obecnie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego). Chodzi tu o plan obowiązujący w chwili wydania decyzji (orzeczenia), a nie o plan opracowywany, jak to ma miejsce w tej sprawie. Powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie SKO stwierdziło, że oparcie się na planie zagospodarowania przestrzennego będącym w opracowaniu rażąco narusza art. 7 ust. 2 powołanego dekretu. Dlatego ww. orzeczenie z [...] maja 1955 r. obarczone jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. W sprawie tej nie zaszły też nieodwracalne skutki prawne.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest:
1. art. 84 § 1 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu należytego rozliczenia nieruchomości hipotecznej "[...]" i ustalenia, że zawiera się ona w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...];
2. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 4 k.p.a. poprzez brak należytego zebrania materiału dowodowego prowadzącego do ustalenia, że nieruchomość hipoteczna "[...]" zawiera się w nieruchomości stanowiącej działkę nr [...] z obrębu [...];
3. art. 10 § 1 oraz 81 k.p.a. poprzez niezapewnienie Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, w szczególności prawa do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów, a następnie oparcie na nich rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że nie znajduje pokrycia w zebranym materiale dowodowym twierdzenie SKO, że nieruchomość [...] zawiera się w działce nr [...] z obrębu [...]. Rzeczywiście SKO zwróciło się do wnioskodawców o złożenie rozliczenia powierzchni nieruchomości będącej przedmiotem wniosku. Przedstawione jednak "Badanie stanu prawnego dawnej nieruchomości [...] cz. [...] nr [...] z [...] - [...]", jak sam tytuł wskazuje dotyczy całej tej nieruchomości, a nie nieruchomości hipotecznej [...], która jak można się domyślać stanowiła jej część. W aktach postępowania brak jest więc dokumentu wskazującego na tożsamość nieruchomości opisanej w zaświadczeniu hipotecznym z [...] stycznia 1949 r. Sądu Grodzkiego w [...] Oddział Ksiąg Wieczystych oznaczonej jako "[...] pow. [...] rej. hip. [...]", ze znajdującym się w aktach sprawy rozliczeniem nieruchomości.
Zdaniem Skarżącego, SKO posługuje się w uzasadnieniu decyzji dwoma oznaczeniami nieruchomości dekretowej, tj. "[...]" oraz "[...]". W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ stwierdza, że w dniu [...] września 2019 r. do SKO wpłynęło rozliczenie powierzchni dawnej nieruchomości hipotecznej "[...]". Rozliczenie takie jednak nie wpłynęło. Pismem z [...] września 2019 r. wnioskodawcy złożyli do akt "Aneks do Badania stanu prawnego dawnej nieruchomości [...] cz. [...] nr [...] z [...] - [...]", w którym w dalszym ciągu nie nastąpiło zbadanie nieruchomości oznaczonej jako "[...]". W tej sytuacji należało wykonać mapę z wrysowaniem granic dawnej nieruchomości, której dotyczyło orzeczenie Prezydium, w celu zlokalizowania granic tej nieruchomości oraz rozliczenia jej powierzchni w stosunku do granic i powierzchni obecnych działek ewidencyjnych. Zgromadzony przez SKO materiał dowodowy nie pozwala na ustalenie w sposób wiarygodny przedmiotu postępowania roszczeniowego, co powoduje, że nie można ustalić, jakiego terenu dotyczy zaskarżona decyzja. Tym samym należy dojść do wniosku, że organ naruszył art. 84 § 1 k.p.a., gdyż zobowiązany był do ustalenia powyższych okoliczności, a ustalenia te wymagają wiedzy specjalistycznej.
Ponadto SKO rozpoznając sprawę, nie zapewniło Skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Pismem z [...] lipca 2019 r., które organ przesłał do wiadomości Skarżącego, zwrócił się on do wnioskodawców o uzupełnienie materiału dowodowego i wyjaśnienie nieścisłości, co do oznaczenia nieruchomości. Pomimo wpływu pism pełnomocnika wnioskodawców zawierającego twierdzenia, co do stanu faktycznego sprawy oraz nowe dowody SKO nie dało Skarżącemu możliwości zapoznania się z nimi przed wydaniem decyzji. Skarżący tymczasem stoi na stanowisku, że z dokumentów i wyjaśnień złożonych przez wnioskodawców nie wynika, że nieruchomość "[...]" wchodzi w granice obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Gdyby przed wydaniem zaskarżonej decyzji Skarżący mógł zapoznać się z aktami sprawy, miałby możliwość wyrażenia swojego stanowiska i wnioskowania o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu rozliczenia powierzchni dawnej nieruchomości "[...]". będącej przedmiotem tego postępowania lub przedstawić dowody na tę okoliczność.
Powołując się na powyższe Skarżący stwierdził w konkluzji, że organ naruszył art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. poprzez stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium, w części dotyczącej spornej działki, nie ustalając w sposób jednoznaczny, jakiego gruntu owo orzeczenie dotyczy.
W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Kontrolując zaskarżoną wydane w trybie nadzoru decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] lipca 2021 r. i z [...] maja 2018 r. zgodnie ze wskazanym wyżej kryterium Sąd stwierdził, że nie są one zgodne z prawem.
Z ugruntowanego stanowiska wyrażanego w orzecznictwie sądów administracyjnych i doktrynie wynika, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu ustalenie, czy badana w tym trybie decyzja obarczona jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a., uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Wyeliminowanie w tym trybie ostatecznej decyzji stanowi odstępstwo od ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnej, z której wynika domniemanie jej legalności. Zasada ta ma zaś fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Wa 1570/20 i przywołane w nim orzecznictwo).
Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest więc postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Oznacza to, że obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy w tym trybie wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., który to przepis zawiera zamknięty katalog przesłanek. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 k.p.a.
Podstawę prawną zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2001 r. stanowiły przepisy art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Jako przyczynę stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r., Nr [...] organy nadzoru wskazały zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to jest wydanie jej z rażącym naruszeniem prawa, to jest art. 7 ust. 2 dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy.
Inkryminowanym orzeczeniem z dnia [...] maja 1955 r., Nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło dawnym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...] położonej w [...] przy ul. [...], [...] i [...], oznaczonej nr hip. "[...]" z uwagi na to, że zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego teren tej nieruchomości przeznaczony jest pod społeczne budownictwo mieszkaniowe, a w związku z tym korzystanie z tego gruntu nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego. SKO w [...] zaskarżoną decyzją stwierdziło nieważność tego orzeczenia przyjmując, że oparcie się na planie zagospodarowania przestrzennego będącym w opracowaniu rażąco narusza art. 7 ust. 2 powołanego dekretu. Dlatego ww. orzeczenie z 26 maja 1955 r. obarczone jest wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Zarówno w literaturze przedmiotu, jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że "rażące naruszenie prawa", o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zachodzi jedynie wówczas, gdy naruszenie prawa ma charakter oczywistego naruszenia bezpośrednio godzącego w rozstrzygnięcie decyzji, co wyraża się w oczywistej sprzeczności treści tej decyzji z obowiązującym porządkiem prawnym. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04).
Jak na wstępie podkreślono, decyzje administracyjne, które są ostateczne i znajdują się w obiegu prawnym, podlegają domniemaniu legalności, chyba że w sposób oczywisty i niewątpliwy domniemanie to zostanie obalone. Oznacza to, że nie każde naruszenie lub uchybienie prawa jest podstawą do zastosowania nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji administracyjnej, będącego wyjątkiem od określonej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji administracyjnych. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 września 1998 r., sygn. akt II SA 1249/97). Pojęcie rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie może być ponadto interpretowane w sposób rozszerzający.
Odnosząc powyższe do istoty rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdza, że wydane w trybie nadzoru decyzje SKO w [...] nie są zgodne z prawem.
Sąd podzielił zarzuty skargi, zgodnie z którymi skoro pismem z [...] września
2019 r. wnioskodawcy złożyli do akt "Aneks do Badania stanu prawnego dawnej nieruchomości [...] cz. [...] nr [...] z [...] - [...]", w którym w dalszym ciągu nie nastąpiło zbadanie nieruchomości oznaczonej jako "[...], to należało wykonać mapę z wrysowaniem granic dawnej nieruchomości, której dotyczyło orzeczenie Prezydium, w celu zlokalizowania granic tej nieruchomości oraz rozliczenia jej powierzchni w stosunku do granic i powierzchni obecnych działek ewidencyjnych.
W ocenie Sądu, zgromadzony i oceniony przez organ nadzoru materiał dowodowy nie pozwala zatem na jednoznaczne ustalenie przedmiotu postępowania roszczeniowego, to jest kwestii fundamentalnej, polegającej na stwierdzeniu, czy nieruchomość [...] zawiera się w działce nr [...] z obrębu [...]. Powoduje to, że nie można w sposób jednoznaczny i niewątpliwy ustalić, jakiego terenu dotyczy zaskarżona decyzja. Doszło zatem do naruszenia przez organ nadzoru art. 84 § 1 k.p.a., gdyż organ ten zobowiązany był do ustalenia powyższych okoliczności, a ustalenia te wymagają wiedzy specjalistycznej.
Ponadto, jak zasadnie zarzuca strona skarżąca, SKO rozpoznając sprawę, nie zapewniło Skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Pismem z [...] lipca 2019 r., które organ przesłał do wiadomości Skarżącego, zwrócił się on do wnioskodawców o uzupełnienie materiału dowodowego i wyjaśnienie nieścisłości, co do oznaczenia nieruchomości. Pomimo wpływu pism pełnomocnika wnioskodawców zawierającego twierdzenia, co do stanu faktycznego sprawy oraz nowe dowody SKO nie dało Skarżącemu możliwości zapoznania się z nimi przed wydaniem decyzji, podczas gdy z dokumentów i wyjaśnień złożonych przez wnioskodawców nie wynika, że nieruchomość "[...]" wchodzi w granice obecnej działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].
Sąd podzielił przy tym twierdzenie Skarżącego, że gdyby przed wydaniem zaskarżonej decyzji mógł on zapoznać się z aktami sprawy, miałby możliwość wyrażenia swojego stanowiska i wnioskowania o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego w celu rozliczenia powierzchni dawnej nieruchomości "[...]". będącej przedmiotem tego postępowania lub przedstawić dowody na tę okoliczność.
Reasumując, organ nadzoru naruszył w rozpoznawanej sprawie art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. poprzez stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r., Nr [...], w części dotyczącej gruntu stanowiącego obecnie własność Województwa [...] (sporna działka ewidencyjna nr [...] w obrębie [...], KW nr [...]), nie ustalając w sposób jednoznaczny, jakiego gruntu owo orzeczenie dotyczy i naruszając zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu.
Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że wydane w trybie nadzoru decyzje SKO w [...] stwierdzające nieważność ww. orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] maja 1955 r., Nr [...], jako wydanego z rażącym naruszeniem art. 7 ust. 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy nie są zgodne z prawem.
Wskazania co do dalszego postepowania wynikają wprost z oceny prawnej sformułowanej w uzasadnieniu tego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpoznania sprawy z wniosku o stwierdzenie nieważności orzeczenia z [...] maja
1955 r., Nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...].
Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uwzględnił skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 135 p.p.s.a. W przedmiocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 265).
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym nastąpiło na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2095 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło