I SA/Wa 2181/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-01-28
Skład orzekający: Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, której przysługuje zwolnienie z mocy ustawy od kosztów sądowych w sprawie dotyczącej pomocy społecznej, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata?Ratio decidendi
Wnioskodawczyni, która zgodnie z art. 239 pkt 1 lit. a PPSA jest zwolniona z mocy ustawy od kosztów sądowych w sprawie z zakresu pomocy społecznej, może otrzymać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, jeśli wykaże, że jej trudna sytuacja materialna uniemożliwia jej poniesienie kosztów profesjonalnego pełnomocnika bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny.Stan faktyczny
H. M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury i alimentów, posiada majątek w postaci mieszkań i działki. Wskazała, że wspiera studiującą córkę i większość dochodu przeznacza na utrzymanie.Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Aneta Wirkowska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku H. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...].
H. M., wnioskiem z dnia 10 grudnia 2012 r., złożonym na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, uzupełnionym w dniu 10 stycznia 2013 r., wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątkowym i uzyskiwanych dochodach zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że wnioskodawczyni prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z córką Z. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura wnioskodawczyni w wysokości [...] zł miesięcznie oraz alimenty otrzymywane na córkę w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiadany majątek to mieszkanie o pow. [...] m², domek na wsi o pow. [...] m² - nienadający się do zamieszkania oraz działka na wsi - nienadająca się do żadnej działalności (nieużytek).
W uzasadnieniu wniosku skarżąca wskazała, że wspiera finansowo córkę, która studiuje na studiach dziennych oraz że większą część uzyskiwanego dochodu przeznacza na utrzymanie. Oświadczyła ponadto, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem lub radcą prawnym. Do wniosku oraz do pisma z dnia 10 stycznia 2013 r., stanowiącego jego uzupełnienie, wnioskodawczyni dołączyła dokumenty potwierdzające podnoszone okoliczności dotyczące sytuacji majątkowej rodziny.
W tym stanie sprawy stwierdzono, co następuje:
W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku.
Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 powołanej ustawy prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2).
Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że H. M. wykazała, iż znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej ją do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie adwokata. Sytuacja majątkowa skarżącej, utrzymującej się z niewysokiej emerytury, jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych nie jest ona w stanie – bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny - ponieść kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika.
Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem wnioskodawczyni zwolniona jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej (taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie) nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.
W tej sytuacji w oparciu o powołane wyżej przepisy oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło