I SA/Wa 2184/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędzia WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 lipca 2021 r. sprawy ze skargi I.C., M. P., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., J. J., I. G., E. J., C. S., A. S., J. M., Z. S. , A. S., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 11 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 124/13 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz skarżących I.C., M. P., J. C., M. M., A. M., A. M., M. M., J. J., I. G., E. J., C. S., A. S., J. M., Z. S. , A. S., A. J., T. S., C. S., P. S., J. S. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Pismem z dnia [...] sierpnia 2020 r. I. C.-C., M. P., J. C., M. M., A.M., A.M., M. M., J. J., I. G., E. J., C. S., A., J., Z., A., A.J., T. S., C. S., P. S. i J. S. (dalej jako: skarżący), wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa 124/13. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] (dalej jako: organ/Prezydent) do rozpoznania w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, złożonego w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. "[...]" nr [...]. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Akta te wraz z odpisem prawomocnego wyroku doręczone zostały zaś organowi 10 września 2013 r. Wyrokiem z dnia 3 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 96/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z dnia 11 lipca 2013 r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych. Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 2178/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z dnia 11 lipca 2013 r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych. Następnie wyrokiem z dnia 10 marca 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1929/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z dnia 11 lipca 2013 r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto wyrokiem z dnia 11 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1583/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wobec niewykonywania wyroku z dnia 11 lipca 2013 r., wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości [...] złotych, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Ponadto przyznano od organu na rzecz każdego ze skarżących sumę pieniężną w wysokości po [...] złotych. Wyrok ten wraz z aktami sprawy Prezydent [...] otrzymał w dniu 12 czerwca 2019 r., co wynika z akt administracyjnych sprawy. W związku z dalszym niepodejmowaniem przez organ rozstrzygnięcia w sprawie, skarżący pismem z [...] stycznia 2020 r. ponownie wezwali Prezydenta [...] do wykonania prawomocnego wyroku z 11 lipca 2013 r., a następnie wnieśli opisaną na wstępie skargę, w której domagają się: a) wymierzenia Prezydentowi [...] grzywny z tytułu niewykonania przedmiotowego wyroku w kwocie [...] złotych; b) przyznania na rzecz każdego ze skarżących od organu sumy pieniężnej w kwocie po [...] złotych; c) zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawnie przypisanych. W motywach skargi wskazano, że pomimo upływu zakreślonego przez Sąd terminu organ nie tylko nie wydał decyzji, ale nawet nie podjął jakichkolwiek czynności w sprawie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że akta przedmiotowej sprawy zostały przekazane Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości [...] przy piśmie z dnia [...] września 2019 r. i do dnia dzisiejszego nie zostały zwrócone. Podkreślono, że brak akt postępowania administracyjnego jak również akt własnościowych uniemożliwia rozpatrzenie przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: skarga jest zasadna. Przedmiotowa skarga wniesiona została w trybie art. 154 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r., poz. 2325), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." Przepis ten w § 1 stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Grzywnę, o której mowa w tym przepisie, stosownie do § 6 art. 154 p.p.s.a., wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, na podstawie odrębnych przepisów. Sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 2 art. 154). Uwzględniając skargę sąd, w myśl § 7 art. 154 p.p.s.a., może ponadto przyznać od organu na rzecz skarżącej sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 lipca 2013 r., sygn. akt I SAB/Wa [...] zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia [...] kwietnia 2008 r. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. "[...] lit. A" nr [...] - w terminie dwóch miesięcy od zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem. Akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu10 września 2013 r. i od tej daty, zgodnie z art. 286 § 2 p.p.s.a., rozpoczął swój bieg wyznaczony wyrokiem termin w jakim sprawa, w której organ pozostawał bezczyny, winna być rozpoznana. W konsekwencji upłynął on 10 listopada 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest przy tym, że do dnia wydania niniejszego orzeczenia, mimo uprzedniego wezwania przez stronę do wykonania powyższego wyroku, jak też wymierzenia Prezydentowi [...] z tytułu zaistniałej zwłoki w jego wykonaniu grzywny (vide wyrok z 3 listopada 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 96/14, wyrok z dnia 11 kwietnia 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 2178/15, wyrok z dnia 10 marca 2017 r., sygn.akt I SA/Wa 1929/16 oraz wyrok z dnia 11 marca 2019 r., sygn. akt I SA/Wa 1583/18), organ ów zawisłej przed nim sprawy administracyjnej nie rozstrzygnął. Oznacza to, że od ponad siedmiu lat organ pozostaje przy wykonywaniu powyższego wyroku w stanie bezczynności, która w tych okolicznościach przybiera postać kwalifikowaną, a więc rażąco narusza prawo, w tym przede wszystkim narusza w ten sposób przepisy art. 153 p.p.s.a. i art. 286 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 12 k.p.a. Nie sposób bowiem usprawiedliwić tak znacznej zwłoki w wykonaniu prawomocnego wyroku i to mimo wymierzenia już z tego tytułu organowi grzywny - skomplikowanym charakterem zawisłej przed nim sprawy administracyjnej, czy ilością analogicznych spraw rozpoznawanych przez organ. To z kolei czyni zasadnym żądanie wymierzenia organowi z tytułu niewykonywania prawomocnego wyroku kolejnej grzywny w kwocie [...] złotych. Ten wymiar grzywny winien przy tym skłonić organ do zaniechania dalszego naruszania prawa i rozpoznania sprawy przed nim zawisłej, bez konieczności występowania przez stronę ubiegającą się o odszkodowanie z kolejną (szóstą) przewidzianą w art. 154 p.p.s.a skargą. Sąd nie dostrzega jednakże potrzeby wymierzania organowi dodatkowej sankcji w postaci zasądzenia na rzecz skarżących sumy pieniężnej, o której mowa w art. 154 § 7 p.p.s.a. Wyjaśnić należy, że suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny. Z treści omawianego przepisu wyraźnie wynika, że ustawodawca sądowi pozostawił ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącym za oczekiwanie na rozpoznanie ich sprawy, czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się niewykonania wyroku Sądu. Powinien być zatem stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest obiektywnie weryfikowalnych okoliczności, które ten stan rzeczy mógłby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, nie zachodzi. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 oraz art. 154 § 2 zd. drugie p.p.s.a. orzekł jak w punktach 1 i 2 sentencji wyroku, a na podstawie art. 151 powołanej ustawy jak w punkcie 3 sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 4 sentencji) orzeczono natomiast na podstawie art. 200 w zw. art. 205 § 2 powołanej ustawy.