I SA/Wa 2190/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Kosińska Sędziowie WSA Maria Tarnowska WSA Bogdan Wolski (spr.) Protokolant Dorota Gaj po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2011 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie umieszczenia w domu pomocy społecznej oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania T. Z. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] orzekającej o umieszczeniu A. Z. w Domu Pomocy Społecznej [...] przy ul. [...] w W. – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i prawne. Sąd Rejonowy W. w postanowieniu z dnia [...] listopada 2009 r. (sygn. akt [...]) uznał, iż zachodzą przesłanki do umieszczenia A. Z. w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. A. Z. została skierowana do domu pomocy społecznej. Decyzji został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] orzeczno o umieszczeniu A. Z. w Domu Pomocy Społecznej [...] w W. Decyzji tej został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że uwzględniono wniosek opiekuna prawnego A. Z. T. Z. o umieszczenie córki w domu społecznej na terenie W. Odwołanie od tej decyzji wniósł T. Z. kwestionując nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Opiekun prawny A. Z. wystąpił w odwołaniu wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności, gdyż córka przez najbliższe miesiące będzie miała zapewnioną opiekę. W związku z powyższym, w obecnej sytuacji, nie zachodzi nagląca potrzeba umieszenia córki w domu pomocy społecznej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w decyzji z dnia [...] września 2010 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wyjaśnił, że w myśl postanowień § 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 31 lipca 1995 r. w sprawie szczegółowego sposobu działania w sprawach przyjęcia do domu pomocy społecznej oraz wypisania z domu pomocy społecznej osoby chorej psychicznie i upośledzonej umysłowo (Dz. U. Nr 92 poz. 460 ze zm.), po otrzymaniu orzeczenia sądu opiekuńczego wydaje decyzję o skierowaniu osoby do domu odpowiedniego typu. Sąd Rejonowy W. uznał, że zachodzą przesłanki od umieszczenia A. Z. w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Rola organu administracji sprowadza się do wykonania orzeczenia sądu i wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, a następnie decyzji o umieszczeniu w takim domu. Prawomocne postanowienie wydane w tej sprawie przez Sąd Rejonowy jest wiążące dla wydających decyzje organów, zgodnie bowiem z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Należy zatem uznać, że organy administracyjne są tylko wykonawcami prawomocnego orzeczenia sądowego. Organ orzekający o umieszczeniu w domu pomocy społecznej jest związany ostateczną decyzją o skierowaniu do domu pomocy społecznej. W rozpatrywanej sprawie jest to ostateczna decyzja z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], na mocy której A. Z. została skierowana do domu pomocy społecznej. T. Z. w piśmie z 19 kwietnia 2010 r. wnosił o umieszczenie córki na terenie W. Zaskarżoną decyzją Prezydent W. orzekł o umieszczeniu A. Z. w Domu Pomocy [...] przy ul. [...] w W. Organ nadto wskazał, odnosząc się do zarzutu dotyczącego rygoru natychmiastowej wykonalności, że kwestia nadania rygoru natychmiastowej wykonalności traci znaczenie, gdy wydana decyzja stanie się ostateczna. Wówczas bowiem taka decyzja staje się wykonalna. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 41 ustawy o ochronie zdrowia psychicznego, osoba przyjęte do domu opieki społecznej w trybie art. 39, jej przedstawiciel ustawowy, małżonek, krewni w linii prostej, rodzeństwo oraz osoba sprawująca nad nią faktyczną opiekę – mogą występować do sądu opiekuńczego o zmianę orzeczenia o przyjęciu do domu pomocy społecznej. Z wnioskiem takim może także wystąpić dom pomocy społecznej, jeżeli uzna, że zmieniły się okoliczności uzasadniające orzeczenie o przyjęciu tej osoby do domu pomocy społecznej bez jej zgody. T. Z. wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] września 2010 r. w zakresie "odmowy wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności umieszczenia (...) A. Z. w domu pomocy społecznej". W uzasadnieniu skargi wskazano, że Kolegium nie uwzględniło zmiany stanu faktycznego w życiu A. Z. W tej sytuacji skarżący zwrócił się w dniu 4 października 2010 r. do Sądu Rejonowego W. o zmianę postanowienia z dnia [...] listopada 2009 r. Skarżący wyjaśnił, że jego wystąpienie o wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności wynika ze zmiany na lepsze warunków egzystencji córki. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W.wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Ocena zaskarżonej decyzji przeprowadzona w zakresie wynikającym z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.") nie potwierdza, aby w toku postępowania administracyjnego uchybiono prawu w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadniając powyższe stanowisko należy na wstępie wskazać, na co trafnie zwróciło uwagę Kolegium w zaskarżonej decyzji, iż w wypadku, gdy o umieszczeniu w domu pomocy społecznej postanowił sąd powszechny, rola właściwych organów administracji sprowadza się do wykonania orzeczenia sądowego i wydania, w pierwszej kolejności - decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej, a następnie decyzji o umieszczeniu w wybranej placówce. Bezsporne jest, iż w stosunku do A. Z. zostało wydane postanowienie Sądu Rejonowego W. w W. z dnia [...] listopada 2009 r. (sygn. akt [...]) o umieszczeniu A. Z. w domu pomocy społecznej bez jej zgody. Koniecznym następstwem wydania tego orzeczenia było skierowanie A. Z. w decyzji Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] do domu pomocy społecznej na podstawie art. 59 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej. Decyzja ta stała się ostateczna. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. dokonano wyboru odpowiedniego domu i umieszczono A. Z. w Domu Pomocy Społecznej [...] w W. Decyzji tej nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Opiekun prawny A. Z., wnosząc skargę na decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2009 r., a wcześniej także w odwołaniu, nie zakwestionował zasadności umieszczenia A. Z. w wybranym domu opieki społecznej, a jedynie wnosił o "wstrzymanie rygoru natychmiastowej wykonalności". Ustosunkowując się do tego zarzutu Sąd wyjaśnia, iż w wypadku nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności możliwe jest - poza trybem przewidzianym w art. 108 § 2 k.p.a., który nie odnosi się jednak do przedmiotowej sprawy administracyjnej – wniesienie odwołania kwestionującego rozstrzygnięcie co do przedmiotu sprawy z jednoczesnym lub późniejszym wystąpieniem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji albo wniesienie odwołania kwestionującego wyłącznie nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Pierwsze rozwiązanie dotyczy zatem sytuacji, gdy strona, kwestionując rozstrzygnięcie sprawy co do istoty uważa jednocześnie, iż nie powinno nastąpić wykonanie nieprawomocnej decyzji w oparciu o nadany rygor natychmiastowej lub z uwagi na ewentualną wykonalność wydanej decyzji z mocy ustawy. Ustosunkowanie się do takiego wniosku przez organ drugiej instancji następuje w formie postanowienia przed rozstrzygnięciem sprawy co do istoty w postępowaniu odwoławczym. Postanowienie wydane w tym przedmiocie nie jest zaskarżalne, a w konsekwencji nie podlega kontroli w postępowaniu sądowym. Odmienna sytuacja wynika z zaskarżenia przez stronę wyłącznie zawartego w decyzji postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W takim wypadku kwestia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji traci jednak znaczenie, gdy wydana decyzja stanie się ostateczna. Po rozpoznaniu odwołania lub niezaskarżenia rozstrzygnięcia co do meritum sprawy decyzja w tej części staje się bowiem ostateczna i z tego powodu, niezależnie od nadanego rygoru natychmiastowej wykonalności, będzie także wykonalna. Odnosząc przedstawione wyjaśnienia do przedmiotowej sprawy Sąd stwierdza, iż w skardze, a wcześniej także w odwołaniu, kwestionowano wyłącznie nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Nie zaskarżono decyzji organu pierwszej instancji w zakresie rozstrzygnięcia o umieszczeniu A. Z. w Domu Pomocy Społecznej [...] w W. i tej materii nie dotyczy także skarga wniesiona do Sądu. Wobec tego w postępowaniu odwoławczym wymagane było wyłącznie ustosunkowanie się do wniesionego odwołania w zakresie dotyczącym rygoru natychmiastowej wykonalności. Analiza uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wskazuje, iż organ ten ustosunkował się do tego zarzutu dostrzegając przede wszystkim, iż kwestia nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności traci znaczenie, gdy wydana decyzja stanie się ostateczna. Stanowisko organu odwoławczego jest trafne. Ponadto Sąd wyjaśnia, iż decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. o umieszczeniu A. Z. w Domu Pomocy Społecznej [...] w W. stała się ostateczna, w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w pkt 1 decyzji, z upływem terminu do wniesienia odwołania. W konsekwencji decyzja w tym zakresie podlega wykonaniu niezależnie od postanowienia o nadaniu decyzji rygoru natychmiastowej wydolności. Zatem decyzja o umieszczeniu w placówce podlegałyby wykonaniu także w sytuacji niewydania postanowienia na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. Sąd nie zakwalifikował żądania zawartego w odwołaniu, a następnie w skardze, jako żądania wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Taki wniosek mógłby ewentualnie towarzyszyć odwołaniu w sytuacji zaskarżenia decyzji co do istoty sprawy. Odwołanie w tym zakresie nie zostało jednak wniesione. Przyjęcie odmiennego stanowiska, a więc stwierdzenie, iż skarga dotyczy faktycznie, jak zostało to określone w piśmie z 11 października 2010 r. (omyłkowo oznaczonego datą "11 października 2001 r.") – "rozstrzygnięcia w zakresie "wstrzymania rygoru natychmiastowej wykonalności", a wcześniej w odwołaniu wystąpiono jedynie o wydanie postanowienia na podstawie art. 135 k.p.a., nie pozostawałoby w spójności z czynnością podjętą przez stronę, która zmierzała jedynie do uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności. Z powyższych względów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi. Organy w toku postępowania administracyjnego w sposób prawidłowy i szczegółowy wyjaśniły, iż wydane kolejno akty administracyjne, a więc decyzja z dnia [...] marca 2010 r. o skierowaniu A. Z. do domu pomocy społecznej, a następnie decyzja z [...] lipca 2010 r. o umieszczeniu w Domu Pomocy Społecznej [...] w W. są konsekwencją wydania postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia [...] listopada 2009 r. Zmiana okoliczności, które uzasadniały wydanie tego postanowienia, może być oceniona w postępowaniu przed sądem powszechnym. Uchylenie (zmiana) postanowienia z dnia [...] listopada 2009 r. przez sąd powszechny może mieć wpływ, po wszczęciu następnie odpowiedniego postępowania administracyjnego, na dalszy byt prawny decyzji dotyczących A. Z. Zależność tę wydaje się dostrzegać także opiekun prawny A. Z. skoro w skardze zawarto między innymi informację o złożeniu w Sądzie Rejonowego W. wniosku o zmianę postanowienia z dnia [...] listopada 2009 r. W tym stanie sprawy Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.