I SA/Wa 2196/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Przemysław Żmich, asesor WSA Kamil Kowalewski, Protokolant: specjalista Monika Bodzan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2024 r. sprawy ze skargi Gminy [...] na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 21 września 2023 r. nr KKU-60/23 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia prawa własności przez gminę oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z 21 września 2023 r., nr KKU-60/23, Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa (dalej: "KKU", "organ odwoławczy") - po rozpatrzeniu odwołania G. S.A. z siedzibą w [...] uchyliła w całości decyzję Wojewody Śląskiego (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z 17 stycznia 2023 r. nr NWXV.7532.1.38.2018 i odmówiła stwierdzenia nabycia przez Miasto [...] (tj. gminę o takim statusie, w której prawa i obowiązki na tym obszarze wstąpiło Miasto [...], tj. gmina o takim statusie) z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa, położonej na terenie Miasta [...] (Dzielnica [...]) a obecnie Miasta [...], w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki numer: [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] wydział Ksiąg Wieczystych w [...]. Decyzja KKU została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Burmistrz Miasta [...] pismem z 28 maja 2014 r. wystąpił do Wojewody Śląskiego o potwierdzenie nabycia z mocy prawa przez Gminę [...] własności ww. nieruchomości w trybie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.). Wojewoda Śląski decyzją z 5 listopada 2019 r., nr NWXV.7532.1.38.2018 stwierdził nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie przez Gminę [...], prawa własności ww. nieruchomości. Od powyższej decyzji odwołanie złożyło G. S.A. w [...]. Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z 26 sierpnia 2020 r. nr KKU-253/19 uchyliła decyzję Wojewody Śląskiego z 5 listopada 2019 r. i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Powołaną na wstępie decyzją z 17 stycznia 2023 r. Wojewoda Śląski ponownie stwierdził nabycie przez Gminę [...] (w której prawa i obowiązki na tym obszarze wstąpiła Gmina [...]) z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej położonej na terenie Gminy [...], a obecnie [...], w obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki numer: [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha - ujawnionej w księdze wieczystej nr [...]. Organ I instancji wskazał, że w sprawie nie stwierdzono aby przedmiotowa nieruchomość Skarbu Państwa, w dniu 27 maja 1990 r., była obciążona prawem zarządu na rzecz innych niż Państwo państwowych osób prawnych (w szczególności Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...]) oraz aby podlegała wyłączeniu z komunalizacji – stosownie do art. 11 i 12 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a więc należała ona w tym dniu do podmiotów wymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie do KKU wniosło G. S.A. w [...]. KKU, wydając powołaną na wstępie decyzję z 21 września z 2023 r. wskazała, że w sprawie ustalono jak poniżej: 1. Sporna nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...], co potwierdza księga wieczysta nr [...]. 2. Z treści ww. księgi wieczystej wynika, że nieruchomość ta stanowiła własność Skarbu Państwa już w dniu 27 maja 1990 r. Podstawę wpisu wskazano umowę sprzedaży nieruchomości z 24 listopada 1982 r., Rep. [...]. 3. Jak wynika z powyższej umowy, przedstawiciele działający w imieniu Państwa - Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] nabyli od osób fizycznych (w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczenia nieruchomości) nieruchomość oznaczoną jako działki nr [...], [...], pod budowę bocznicy kolejowej do Stacji Uzdatniania Wody "[...]" w [...]. 4. Z wykazów zmian gruntowych wynika, że działkom nr [...], [...] nadano numery: [...], [...]; następnie działka nr [...] uległa podziałowi m. in. na działki nr [...], [...]. 5. Sporna nieruchomość, w dniu 27 maja 1990 r., leżała na terenie Gminy (Miasta) [...]. Rozporządzeniem Rady Ministrów z 1 grudnia 1994 r. (Dz. U. Nr 132, poz. 671) z dniem 1 stycznia 1995 r. z części obszaru miasta [...] utworzono Gminę (Miasto) [...]. 6. W ewidencji gruntów, według stanu na dzień 27 maja 1990 r., działki nr [...], [...], [...], były opisane jako użytki "Bp" - zurbanizowane tereny niezabudowane, własność Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] (zaświadczenie Starosty [...] z dnia 10 czerwca 2019 r.); z uproszczonych wypisów z rejestru gruntów z 8 grudnia 2022 r. wynika, że w ewidencji gruntów nadal figurują ww. działki, stanowiące własność Skarbu Państwa – w użytkowaniu Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...]. 7. Z pisma Starosty [...] z 24 czerwca 2019 r., nr [...] wynika, że na mocy decyzji Urzędu Miejskiego w [...] z 10 grudnia 1986 r, nr [...] ustalono opłatę roczną dla ww. przedsiębiorstwa za zarząd/użytkowanie. Jednocześnie wskazano, że w zasobie Starostwa brak jest załącznika do ww. decyzji, który określał konkretne nieruchomości nią objęte (w treści decyzji powołano się jedynie na ogólną powierzchnię nieruchomości, bez ich geodezyjnego określenia). Oświadczeniem Urzędu Rejonowego w [...] z 28 grudnia 1992 r., nr [...] zaktualizowano opłatę roczną. W tamtejszym zasobie brak jest decyzji oddającej ww. działki w zarząd/użytkowanie. 8. Ww. decyzja z 10 grudnia 1986 r., nr [...] oraz ww. oświadczenie z 28 grudnia 1992 r., nr [...] zostały dołączone do wniosku G. S.A. w [...] o wydanie decyzji w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, jako dowód na potwierdzenie, że grunt pozostawał w 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego. 9. Z pisma Starosty [...] z 18 sierpnia 2020 r., nr [...] wynika, że na dzień 27 maja 1990 r. działki nr [...], [...], [...] były niezabudowane. Aktualnie działki nr [...] i [...] są porośnięte samosiejkami, natomiast działka nr [...] jest wykorzystywana rolniczo. 10. Zgodnie z zapisami planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] nr [...] z dnia 13 stycznia 1979 r., a obowiązującego w dniu 27 maja 1990 r., ww. działki były położone na terenie oznaczonym symbolem: "[...]" - teren urządzeń zaopatrzenia w wodę. Projektowana stacja uzdatniania wody (zaświadczenie Burmistrza Miasta [...] z 18 lipca 2019 r. nr [...]). W zakresie ustalenia statusu istniejącego, przed dniem 21 maja 1990 r., przedsiębiorstwa państwowego pn. Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] (dokumentacja archiwalna ze [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] oraz z [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów S.A. w [...]), stwierdzono że było to przedsiębiorstwo państwowe użyteczności publicznej, podporządkowane Wojewodzie Katowickiemu, którego jednym z podstawowych zadań było prowadzenie gospodarki wodnościekowej w obszarze całego województwa, przy czym przedsiębiorstwo to prowadziło działalność na zasadach racjonalnej gospodarki samofinansowania oraz rachunku ekonomicznego, na podstawie własnego planu (było podmiotem samodzielnym, podlegającym nadzorowi organu założycielskiego). Zgodnie z zarządzeniem Wojewody Katowickiego z 4 lipca 1991 r., nr [...] [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów w [...] stało się jednym z przedsiębiorstw powstałych z podziału istniejącego w dniu 27 maja 1990 r. Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...]. Z kolei w wyniku komercjalizacji przedsiębiorstwa państwowego [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów z siedzibą w [...] powstała - spółka akcyjna [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów w [...] (akt notarialny z 19 października 2005 r. Rep. A nr [...]) – "odwołująca się w niniejszej sprawie". W opinii KKU, na podstawie oceny zgromadzonych materiałów w sprawie, przekazanie spornej nieruchomości Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w [...] nastąpiło we właściwym trybie (przeszła na rzecz Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] ww. aktem notarialnym). Ponadto sporna nieruchomość była w faktycznym użytkowaniu przedsiębiorstwa w sposób nie kwestionowany przez poprzednika Gminy. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu w kwestii pojęcia "należenia", KKU wskazała, że pojęcie "należenie" jest kategorią prawną odmienną od stanu faktycznego wyrażanego w pojęciach typu "posiadanie", "władanie", "dysponowanie" - co jest prawnie obojętne dla komunalizacji przy ocenie przesłanki z art. 5 ust. 1 ustawy. Należenia mienia do danej rady narodowej można domniemywać, bowiem zgodnie z art. 6 ust 1 ustawy gruntowej (tj. ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości) grunty państwowe, które nie zostały oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste były zarządzane przez terenowy organ administracji państwowej. Za nieruchomość "nienależącą" do terenowego organu administracji państwowej można zatem uznać tylko taką nieruchomość, która w dniu 27 maja 1990 r. była w sposób prawem przewidziany oddana w zarząd lub użytkowanie państwowej jednostce organizacyjnej. Trzeba mieć przy tym na uwadze, że w tym czasie ustanowienie zarządu wymagało stosownej formy prawnej, tj. decyzji lub umowy, co jednoznacznie wynikało z art. 38 ust. 2 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, który jednak obowiązywał dopiero od 1980 r., ale wcześniej były regulacje zasadniczo podobne. Zgodnie z tym przepisem dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu mogły być: decyzja terenowego organu administracji państwowej o oddaniu gruntu w zarząd, zawarta za zezwoleniem tego organu, umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowa o nabyciu nieruchomości. W przypadku braku takiej decyzji lub umowy odnoszącej się do konkretnej nieruchomości trzeba przyjąć, że nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. "należała" do terenowego organu administracji państwowej. Tak więc w sytuacji gdy do określonego mienia jest brak takiej decyzji lub umowy odnoszącej się do konkretnej nieruchomości trzeba przyjąć (z zastrzeżeniem jak wyżej), że nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. "należała" do terenowego organu administracji państwowej. Zatem, jeżeli określone mienie Skarbu Państwa należało do innego podmiotu tylko w sensie faktycznym, a nie prawnym, gdyż podmiot ten nie legitymował się odpowiednim tytułem prawnym do tego mienia, to dane mienie było objęte komunalizacją z mocy prawa na podstawie art. 5 ust 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej (zob. wyrok NSA z 26 lipca 2017 r. I OSK 2616/15). W ocenie KKU, Wojewoda bezzasadnie uznał, że prawo zarządu nie przysługiwało w dacie 27 maja 1990 r. poprzednikowi prawnemu odwołującej się spółki, tj. Wojewódzkiemu Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w [...]. Zdaniem KKU w sprawie mają bowiem zastosowanie przepisy art. 8 ust 1 i 3 oraz art. 38 ust. 2 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (w brzmieniu pierwotnym). Na potwierdzenie swojego stanowiska KKU powołała wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 1994/20. KKU podkreśliła, że przepis art. 8 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości odnosi się do umów nabycia nieruchomości zawartych wcześniej, tj. przed wejściem w życie ustawy, o czym świadczy użycie w nim zwrotu o nieruchomościach "nabytych", które pozostają" w zarządzie państwowych jednostek organizacyjnych. Z kolei, z przepisu art. 38 ust. 2 ww. ustawy wynika, że obowiązek uzyskania od właściwego organu decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd nie dotyczył nieruchomości nabytych przez państwową jednostkę organizacyjną w drodze umowy. Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy stwierdził, że ww. przedsiębiorstwo nabyło z mocy prawa prawo zarządu nieruchomościami nabytymi na podstawie umów zawartych w formie aktów notarialnych z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości. Dodatkowo KKU powołała § 4 ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r., zgodnie z którym właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu, o którym mowa w § 5, na podstawie co najmniej jednego z następujących dokumentów: 1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd, 2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 3) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu, 4) umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem 1 lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa, 5) odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości, 6) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością, 7) decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem 1 sierpnia 1985 r., 8) uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości, 9) protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego miedzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem 1 sierpnia 1985 r, 10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno-zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi. znaczenie w sprawie. W konsekwencji KKU stwierdziła, że na podstawie umowy z 24 listopada 1982 r. Skarb Państwa reprezentowany przez przedstawicieli Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...], nabył własność nieruchomości. Podmiotem, na rzecz którego nastąpiło nabycie prawa własności nieruchomości (tj. ich istotnej części), ze względu na obowiązującą wtedy zasadę jedności własności państwowej, był Skarb Państwa, w imieniu którego występowało Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...]. Tym samym w ocenie KKU, temu przedsiębiorstwu służyło prawo zarządu/użytkowania wskazanej nieruchomości. Skargę na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 21 września 2023 r. wniosła Gmina [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i ustalenie czy przedmiotowe działki znajdowały się w zarządzie [...] Przedsiębiorstwa w [...] w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191) i poczynienie w tym zakresie ustaleń jedynie na podstawie wpisu w księdze wieczystej nr [...], b) art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie postępowania dowodowego, które doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż przedmiotowe działki znajdowały się w zarządzie [...] Przedsiębiorstwa w [...] w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191); 2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 z późn. zm.) w zakresie w jakim Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że na gruncie przedmiotowej sprawy nie zostały spełnione przesłanki do nabycia przez Gminę [...] (w którego prawa i obowiązki wstąpiła Gmina [...]) z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej, położonej w jednostce ewidencyjnej [...], obrębie ewidencyjnym [...], oznaczonej jako działki numer [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. [...] ha, ujawnionej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]. W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie od KKU na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 259) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie jest zasadna gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa. W wyniku postępowania administracyjnego zakończonego zakwestionowaną decyzją Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z 21 września maja 2023 r. stwierdzono, że Gmina [...] nie nabyła z mocy prawa, z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości położonej w obrębie ewidencyjnym [...]. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki numer: [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha, [...] o pow. 0,0158 ha, uregulowanej w księdze wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy [...] wydział Ksiąg Wieczystych w [...]. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 z późn. zm.). Zgodnie z nim, jeżeli dalsze przepisy nie stanowią inaczej, mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1 - staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. w dniu 27 maja 1990 r.) z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Jak natomiast stanowi art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy komunalizacyjnej, składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej. Z akt sprawy wynika, że sporna nieruchomość została nabyta przez Skarb Państwa, w imieniu którego działało Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji w [...] od osób fizycznych - na podstawie umowy sprzedaży zawartej w formie aktu notarialnego w dniu 24 listopada 1982 r. w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1958 r., Nr 17, poz. 70). Nabycie nastąpiło na cele budowy bocznicy kolejowej do Stacji Uzdatniania Wody "[...]" w [...]. Na dowód czego przedłożono decyzję Urzędu miejskiego w [...] z 14 listopada 1981 r. o zatwierdzeniu planu realizacyjnego. Zgodnie z art. 6 tej ustawy ubiegający się o wywłaszczenie obowiązany był, przed wszczęciem postępowania wywłaszczeniowego, wystąpić do właściciela o dobrowolne odstąpienie nieruchomości i w razie porozumienia zawrzeć z nim w formie prawem przepisanej, umowę zamiany lub umowę nabycia nieruchomości za cenę ustaloną według zasad odszkodowania przewidzianych w niniejszej ustawie. Stosownie zaś do treści art. 2 ust. 1 ww. ustawy wywłaszczenie może nastąpić jedynie na rzecz Państwa. W każdym zatem wypadku wywłaszczenia na postawie ustawy z 12 marca 1958 r. nieruchomość stawała się własnością Państwa i wchodziła w skład mienia ogólnonarodowego w rozumieniu art. 8 ówcześnie obowiązującej Konstytucji z 22 lipca 1952 r. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2011 r., I OSK 1250/10) . Podkreślenia ponadto wymaga, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych panuje utrwalony już pogląd, że grunty państwowe oddane w zarząd, użytkowanie lub użytkowanie wieczyste, nie należały – w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Ponadto jak uznał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 czerwca 1982 r. SA/Po 210/82, choć w stanie prawnym obowiązującym do dnia wejścia w życie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tj. do dnia 1 sierpnia 1985 r.) - a zatem również w dniu zawarcia umowy sprzedaży z dnia 24 listopada 1982 r. - przepisy prawa nie przewidywały nabycia przez przedsiębiorstwo prawa własności nieruchomości, jednakże nabycie mienia przez Skarb Państwa dla potrzeb przedsiębiorstwa w trybie ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości skutkowało nabyciem przez to przedsiębiorstwo prawa użytkowania. Wskazać również należy na stanowisko Sądu Najwyższego, który w wyroku z 9 kwietnia 1992 r., III ARN 15/92, LEX 9566, uznał, że: "zasada wyłączności rad narodowych i ich prezydiów co do gospodarowania terenami państwowymi, wynikająca z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 32, poz. 159 ze zm.), nie wykluczała możliwości objęcia zarządu nieruchomością przez czynności faktyczne, będące naturalną konsekwencją aktu nabycia nieruchomości". Powołane wyżej poglądy znalazły potwierdzenie w treści art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w pierwotnej wersji (Dz. U. Nr 22, poz. 99). Zgodnie z powołanym przepisem: "Nieruchomości nabyte przez państwowe jednostki organizacyjne w drodze umowy pozostają w ich zarządzie." W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. był to już art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Przepis ten odnosił skutek do każdego zarządu nabytego w drodze umowy, bez potrzeby wydawania jakichkolwiek dodatkowych aktów (tak też wypowiedział się Sąd Najwyższy we wspomnianym wyroku z 9 kwietnia 1992 r., sygn. akt III ARN 15/92, LEX 9566). Tak bowiem można odczytywać zwrot "(...) nabyte (...) w drodze umowy pozostają w ich zarządzie." Podkreślenia ponadto wymaga, że istnienie użytkowania po stronie Wojewódzkiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] do spornej nieruchomości - w dniu 27 maja 1990 r. - potwierdzają wpisy ewidencyjne. Także aktualnie podmiot ten uwidoczniony jest nadal w ewidencji gruntów jak i księdze wieczystej prowadzonej dla tej nieruchomości. W dacie zawarcia umowy i nabycia nieruchomości, państwowa osoba prawna - taka jak przedsiębiorstwo państwowe - na skutek nabycia od osoby trzeciej w drodze umowy cywilnoprawnej własności nieruchomości nie stawała się jej właścicielem, własność nabywał Skarb Państwa, a osoba prawna wykonywała względem nieruchomości uprawnienia wynikające z własności. Obowiązująca w dacie zawarcia umowy nabycia nieruchomości przez przedsiębiorstwo państwowe ustawa z 1961 r. normowała gospodarkę terenami i przewidywała przekazywanie gruntów państwowych w użytkowanie jednostkom państwowym, a warunkiem dopuszczalności takiego przekazania była zgodność z celami ustalonymi w planie zagospodarowania przestrzennego lub założeniami do niego. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt I OSK 2582/17 – "Ustawa w art. 8 ust. 1 przewidywała formę decyzji administracyjnej dla przekazania terenu państwowego w użytkowanie jednostkom państwowym, jednocześnie ustawa milczała w sprawie statusu jednostek państwowych, które nabyły nieruchomość od osób prywatnych w trybie ustawy wywłaszczeniowej z 1958 r. Brak decyzji wydanej na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z 1961 r. oznacza, że nie zostało w jej trybie ustanowione ówcześnie na rzecz przedsiębiorstwa państwowego prawo użytkowania, nie oznacza jednak, że przedsiębiorstwo takiego tytułu nie nabyło w późniejszym czasie, przed datą decydującą o dopuszczalności komunalizacji, a fakt nabycia nieruchomości w trybie umowy nie miał dla uprawnień przedsiębiorstwa żadnego znaczenia. Niewątpliwie wszak przedsiębiorstwo, nabywszy grunt na cel wywłaszczenia, wykonywało wobec niego uprawnienia wynikające z własności Państwa. Kolejna ustawa z 1985 r. regulowała zarówno wywłaszczanie nieruchomości, jak i gospodarowanie nimi, na mocy jej art. 89 pkt 3 i 5 uchylona została ustawa wywłaszczeniowa z 1958 r., jak i ustawa z 1961 r. Ustawa ta w art. 8 (w pierwotnym jego brzmieniu) zawierała regulację dotyczącą nabywania przez państwowe jednostki organizacyjne nieruchomości nie stanowiących własności państwowej, wprowadzając jednocześnie w ówczesnym art. 8 ust. 3 zasadę, że nieruchomości nabyte przez te jednostki w drodze umowy pozostają w ich zarządzie. Regulacja ta w przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, może stanowić podstawę do uznania, że skutek przewidziany w tym przepisie odnosi się nie tylko do nieruchomości nabywanych na podstawie art. 8 ust. 1 ustawy z 1985 r., ale także do nieruchomości uprzednio nabytych w drodze umów, nie zawiera bowiem zastrzeżenia, że stosuje się go w odniesieniu do umów, o jakich mowa w art. 8 ust. 1 ustawy. W ten sposób ustawodawca uregulował kompleksowo sytuacje prawną tych wszystkich podmiotów, które nabyły grunty pierwotnie nie stanowiące własności państwowej, ale wykonywały w konsekwencji wobec niej uprawnienia wynikające z prawa własności Państwa. Na to, że przepis art. 8 ust. 3 ustawy z 1985 r. może być podstawą prawa zarządu nieruchomości nabytych w drodze umowy na podstawie art. 6 ustawy z 1958 r. wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 21 marca 2019 r., sygn. I OSK 1139/17. Stwierdzono w nim, że zawierając taką umowę przedsiębiorstwo państwowe działało zgodnie z wcześniej zatwierdzonym planem, nabywało nieruchomość z własnych środków budżetowych i w stosunku do niej – we własnym imieniu – realizowało wszystkie przysługujące właścicielowi prawa, a ponadto formalnie zarząd ten wynikał w szczególności z art. 8 ust. 3 (następnie art. 8 ust. 2) ustawy z 1985 r. w pierwotnej wersji. Stanowisko takie zajął też Sąd Najwyższy w wyroku z 9 kwietnia 1992 r., sygn. III ARN 15/92, w stanie faktycznym dotyczącym skutków nabycia nieruchomości w drodze umowy notarialnej w 1969 r. SN zakwestionował stanowisko, że jednostki państwowe mogły nabywać użytkowanie gruntów państwowych jedynie w trybie administracyjnym i przyjął za trafne stanowisko, że wniosek o szczególnym trybie ustanowienia zarządu nieruchomością nabytą na podstawie czynności cywilnoprawnej znajduje swe potwierdzenie w treści art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości w jego pierwotnym brzmieniu." Stanowisko wyżej przedstawione podzielił również NSA w wyroku przywoływanym przez KKU z 11 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 1994/20. Wobec powyższego Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, uznał zarzuty naruszenia prawa za nieusprawiedliwione. W tej sytuacji Sąd uznał, że KKU nie naruszyła przepisów prawa powołanych w skardze. W sposób dostateczny wyjaśniła bowiem powody, które legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji z 21 września 2023 r. Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.