I SA/Wa 2199/13

PostanowienieWSA w Warszawie2013-11-20

Skład orzekający: Sędzia WSA Mirosław Gdesz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego stwierdzającej nieważność decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, ze względu na ryzyko wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków?
Ratio decidendi
Wykonanie zaskarżonej decyzji, która stwierdza nieważność decyzji o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego, może spowodować nieodwracalne skutki prawne i wyrządzić znaczną szkodę skarżącym, zwłaszcza w kontekście potencjalnego obrotu prawnego nieruchomością i wątpliwości co do prawidłowego ustalenia sukcesorów praw. W związku z tym, na podstawie art. 61 § 3 PPSA, należy wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.
Stan faktyczny
Skarżący złożyli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła własną decyzję i stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta o ustanowieniu prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości. Skarżący wystąpili o wstrzymanie wykonania tej decyzji, argumentując, że jej wykonanie może doprowadzić do nieodwracalnych skutków prawnych i znacznej szkody, w tym utraty uprawnień nabytych w drodze umów przelewu praw. Podnosili, że w latach 50. zawarto umowy przelewu praw do nieruchomości, a sprzedający zrzekli się wszelkich pretensji do nieruchomości w razie uchylenia orzeczenia administracyjnego z 1952 r.
Rozstrzygnięcie
Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący - Sędzia WSA Mirosław Gdesz po rozpoznaniu w dniu 20 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku U. T., A.K. i L. W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi U. T., A. K. i L. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. W dniu 6 sierpnia 2013 r. U. T., A. K. i L. W. wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...]. Decyzją tą Kolegium uchyliło własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] i stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. nr [...] zmieniającą decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie ustanowienia na rzecz A. T., M. T. i U. T. prawa użytkowania wieczystego do nieruchomości położonej przy ul. [...] nr hip. [...] w W. W związku z przedmiotową skargą skarżące wystąpiły o wstrzymanie wykonania kwestionowanej decyzji z uwagi na fakt, że jej wykonanie może spowodować dla skarżących negatywne skutki, które będą następnie niemożliwe lub trudne do odwrócenia. Zaskarżona decyzja jest ostateczna, co jest równoznaczne z tym, że może być wykonana. Tym samym Prezydent [...] może rozpoznać wniosek o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego gruntu opisanej nieruchomości na rzecz nieuprawnionych osób lub ich następców prawnych. To z kolei może powodować, że na skutek działań podjętych przez spadkobierców dawnych właścicieli nieruchomości A. W. D. nieruchomość przejdzie w ręce osób trzech, co doprowadzi do nieodwracalnych skutków prawnych zaskarżonej decyzji i narazi skarżących na znaczną szkodę pozbawiając ich uprawnień nabytych w drodze umów przelewu praw i to bez możliwości obrony swoich praw. W skardze podniesiono bowiem, że w latach 50 zostały zawarte pomiędzy I. S (której obecnymi następcami prawnymi są m.in. skarżący) a: A. D., J. G. i D. B. (działającą również w imieniu nieletniego wówczas J. O.) umowy przelewu praw do wskazanej nieruchomości. Wraz z zawarciem umów sprzedający złożyli oświadczenie z którego wynika, że w razie uchylenia orzeczenia administracyjnego z dnia 5 lutego 1952 r. nie będą zgłaszać żadnych pretensji i praw do przedmiotowej nieruchomości, uznając I. S jako właścicielkę tejże nieruchomości. Sygn. akt I SA/Wa 2199/13 Z akt sprawy wynika, że orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w [...] z dnia [...] lutego 1952 r. nr [...] odmówiono W. i A. D. przyznania prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości z jednoczesnym przejęciem na własność państwa wszystkich budynków znajdujących się na tym gruncie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...] stwierdziło nieważność w/w orzeczenia z 1952 r. Następnie Kolegium decyzją z dnia [...] lutego 2007 r. nr [...] uchyliło własną decyzję z 2006 r. i orzekło, że orzeczenie administracyjne z 1952 r. w odniesieniu do sprzedanych lokali mieszkalnych nr : [...] znajdujących się w budynku położonym w [...] przy ul. [...] było wydane z naruszeniem prawa, jednakże wobec zaistnienia nieodwracalnych skutków prawnych nie można stwierdzić jego nieważności w tym zakresie oraz stwierdziło w pozostałej części nieważność powołanego orzeczenia jako wydanego z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 3 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie wykonania. Ze wskazanej normy prawnej wynika obowiązek strony skarżącej wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, tj. określenie na jaką szkodę lub trudne do odwrócenia skutki może narazić wnioskodawcę wykonanie zaskarżonej decyzji. Pozytywne rozstrzygnięcie żądania strony zależy więc od spełnienia jednej z dwóch wymienionych wyżej przesłanek. Celem omawianej instytucji jest zatem ochrona strony przed wystąpieniem nieodwracalnych skutków lub znacznej szkody przed zbadaniem przez sąd administracyjny legalności zaskarżonego aktu lub czynności. Powołana w uzasadnieniu wniosku argumentacja skarżących, przemawia za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji. Sygn. akt I SA/Wa 2199/13 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżoną decyzją m.in. stwierdziło nieważność decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. zmieniającej decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. w przedmiocie ustanowienia na rzecz A. T., M. T. oraz U. T. prawa użytkowania wieczystego do opisanej nieruchomości. Wprawdzie decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji zalicza się do aktów o charakterze deklaratoryjnym, jednak nie można pominąć następstw prawnych powstałych w wyniku wydania takiego aktu. W realiach przedmiotowej sprawy decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r. zostało ustanowione prawo użytkowania wieczystego, a następnie decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. zmieniono wysokość przypadających udziałów w tym prawie. Zatem trzeba mieć na względzie, że decyzja stwierdzająca nieważność w/w decyzji z dnia [...] czerwca 2008 r. spowoduje zmianę stosunków w sferze uprzednio ustanowionego prawa użytkowania wieczystego. Istnieje więc niebezpieczeństwo obrotu prawnego opisaną nieruchomością w udziałach określonych w decyzji z dnia [...] grudnia 2007 r., a co za tym idzie możliwość spowodowania nieodwracalnych skutków oraz wyrządzenia znacznej szkody. Organ administracyjny działający w granicach swojej właściwości i kompetencji nie będzie miał w tej sytuacji żadnych możliwości prawnych zniweczenia skutków cywilnoprawnych, które mogą powstać w wyniku np. zawartej umowy sprzedaży. Przy czym za uwzględnieniem wniosku skarżących przemawia również okoliczność podniesiona przez skarżące, a dotycząca kwestii prawidłowego ustalenia sukcesorów praw wynikających z dekretu warszawskiego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości. Z tego względu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło